Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Kıbrıs Cumhuriyeti aleyhine açılan tarihi bir davada Kıbrıslı vatandaşların lehine karar verdi. Mahkeme, devletin kamulaştırdığı ancak öngörülen kamu amacı için hiç kullanmadığı arazileri eski sahiplerine iade etmemesini, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin mülkiyet hakkını düzenleyen 1 No'lu Protokol'ün 1. maddesinin ihlali olarak nitelendirdi.
Karar, Limasol'daki bir aileye ait arazinin onlarca yıl önce kamulaştırılmasıyla başlayan davanın ardından geldi. Söz konusu arazi, kamulaştırma gerekçesi olarak gösterilen kamu projesinde hiçbir zaman kullanılmadı. Aile, arazinin asıl amacına uygun değerlendirilmediğini öne sürerek iade talebinde bulunmuş, ancak Kıbrıs makamları bu talebi reddetmişti.
AİHM, kararında devletin kamulaştırma yetkisinin sınırsız olmadığını vurguladı. Mahkemeye göre bir mülk kamu yararı gerekçesiyle alınmışsa ve bu amaç gerçekleşmemişse, devletin söz konusu mülkü eski sahibine iade etme veya hakkaniyete uygun bir tazminat ödeme yükümlülüğü bulunuyor.
Hukuk çevreleri, kararın Kıbrıs'ta benzer durumdaki binlerce mülk sahibi için emsal teşkil edeceğini belirtiyor. Adada uzun yıllardır kamulaştırılıp atıl bırakılan çok sayıda arazi bulunuyor ve bu mülklerin sahipleri yıllardır iade veya tazminat talep ediyor.
Davayı takip eden hukukçular, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin bu karara uyum sağlamak amacıyla mülkiyet ve kamulaştırma mevzuatında köklü değişikliklere gitmek zorunda kalabileceğini ifade etti. Kararın ayrıca devletin tazminat ödemekle yükümlü olduğu önemli bir mali yük getirmesi bekleniyor.
Kıbrıs hükümeti henüz karara ilişkin resmi bir açıklama yapmadı. Ancak hukuk uzmanları, hükümetin AİHM kararı doğrultusunda kullanılmayan kamulaştırılmış arazilere yönelik yeni bir politika belirlemek zorunda kalacağını öngörüyor.
