Kolombiya Devlet Başkanı Abelardo De La Espriella, Pazartesi günü meydana gelen ve 265 kişinin hayatını kaybettiği, yaklaşık 500 kişiden ise haber alınamayan depremde yıkılan hastaneleri, okulları, evleri ve altyapıyı yeniden inşa etmek için bir acil durum fonu kuracaklarını açıkladı.
7.4 büyüklüğündeki depremin ülkenin batısındaki büyük şehirlerde binaları yerle bir etmesinden sadece üç gün önce göreve başlayan De La Espriella, ulusa sesleniş konuşmasında şunları söyledi: "Bu şüphesiz devasa boyutlarda bir trajedi. Tüm çabamız hala kayıp olanları bulmaya odaklanmış durumda."
De La Espriella, depremin yol açtığı hasarı gidermek için ülkede ekonomik acil durum ilan ettiğini duyurdu, ancak bu kararın hangi önlemleri kapsayacağına dair net bir açıklama yapmadı.
Bundan birkaç saat önce Cali Belediye Başkanı Alejandro Eder, kurtarma ekiplerinin zamanla yarıştığını ve depremzedeleri sağ kurtarma şansının çok daha yüksek olduğu kritik 72 saatlik sürenin dolmak üzere olduğunu belirtti.
Yetkililer, Pazartesi günü yerel saatle sabah 7.00'den (12.00 GMT) hemen sonra Güney Amerika ülkesini vuran depremde 3 bin 770 kişinin yaralandığını ve 9 bin 550'den fazla evin yıkıldığını tahmin ediyor.
Kolombiya'nın kahve bölgesinin derinliklerinde yer alan Pereira ve ülkenin en büyük üçüncü şehri Cali'de sırasıyla 83 ve 74 can kaybı meydana geldi.
AİLELERDEN HABER BEKLEYİŞİ
Cali'deki kurtarma çalışmaları, hala hayatta olabilececek depremzedelerin bulunduğu yedi bina etrafında yoğunlaştı.
Şehrin güney kesimindeki Torres del Limonar kompleksinde, sakinler askerler, belediye başkanlığı çalışanları ve diğerleriyle birlikte uzun kova zincirleri kurarak enkazın tepesinden molozları aşağıya geçiriyor.
Bogota'dan gelen bir itfaiye yetkilisi olan Camilo Cano, Reuters'a verdiği demeçte, polisin gönüllüleri kısıtlamaya başlamasının ardından kurtarma çalışmalarının daha organize bir hale geldiğini belirtti. Bu kısıtlama, gürültü ve titreşimleri azaltarak sensörlerin enkaz altındaki hareketleri daha iyi algılamasını sağladı.
Cano, ciddi bir art deprem ihtimalinin büyük kalabalıklar için risk oluşturduğunu belirtirken, binanın altında mahsur kalanların yakınları yakında endişeyle haber beklemeye devam ediyor.
Cali'nin 30 kilometre kuzeydoğusundaki Palmira'da ise hayatını kaybedenlerin yakınları, ağaçların gölgesinde plastik sandalyelerde bir morgun önünde bekliyor. Bir yetkili, hoparlörden teşhis edilen cenazelerin isimlerini anons ediyor.
31 yaşındaki Santiago Lloreda, deprem vurduğunda iş yerinde olduğunu, apartman dairesindeki annesinin ve henüz parmak izi kaydı olmadığı için Bogota'dan DNA örnekleri yoluyla teşhis edilmesi gereken 13 aylık kızı Salma'nın hayatını kaybettiğini anlattı.
"Kızım gerçeğe dönüşmüş bir rüyaydı" diyen Lloreda, "Annem ailemizin direğiydi, herkesle o ilgilenirdi ve insanı her zaman güldürürdü... Bebeğe bakmak için her şeyinden vazgeçti. Bu fedakarlık hayatına mal oldu ama onu çok gururlandırdı ve mutlu etti" diye konuştu.
Soyadını paylaşmayan Ricardo, kız kardeşinin cenazesini almak için Miami'den geldiğini söyledi. Doktorların çabalarını ve komşuların dayanışmasını öven Ricardo, "İçeride ailelerimizin cenazelerini bir an önce bize teslim etmek için yardım eden kahramanlar var" dedi.
Ricardo, yeğeninin kafatası, çene, bacak kırıkları ve çökmüş akciğer nedeniyle ameliyat beklediğini belirterek, "Hayatta. İyileşeceğini biliyoruz" ifadelerini kullandı.
YENİ DEVLET BAŞKANI İÇİN İLK SINAV
Kolombiya Kahve Federasyonu Başkanı German Bahamon, Buenaventura'daki limanların heyelanların ana yollara etkisini değerlendirirken operasyonlara ara verdiğini, ancak ihracatın çoğunlukla Karayip limanları üzerinden olağan şekilde devam ettiğini söyledi.
Kolombiya, dünyanın en büyük üçüncü kahve üreticisi konumunda ve yüz binlerce aile bu sektöre bağımlı.
Daha az kamu harcaması ve daha sert güvenlik politikalarıyla önceki sol hükümetin adayına karşı kıl payı bir zafer kazanan De La Espriella, haftanın başlarında etkilenen bölgelere giderek evlerini ve iş yerlerini kaybedenlere yardım sözü vermişti. Bazı yerel belediye başkanları, yağma ihtimaline karşı geceleri sokağa çıkma yasağı ilan etti.
Çatışma izleme grubu ACLED'de Latin Amerika ve Karayipler kıdemli analisti Tiziano Breda, "Deprem, yeni Kolombiya devlet başkanı için ilk sınav olacak" değerlendirmesinde bulundu.
Breda, "De La Espriella, devletin risk yönetimi biriminin finansmanını kesmek de dahil olmak üzere kamu maliyesini kısmak için kampanya yürüttü. Oysa bu birim şu anda acil durum müdahalesinin en ön saflarında yer alıyor" diye ekledi.
Kolombiya Dışişleri Bakanı Omar Bula, hükümetin uluslararası yardım tekliflerini reddettiğine dair haberleri yalanlayarak, ofisinin Peru, Meksika ve El Salvador'dan gelmeye başlayan sevkiyatların teslimatını koordine ettiğini belirtti.
Meksikalı arama kurtarma ekibi Topos Azteca'nın başkanı, bir video mesajında Haziran ayı sonunda yıkıcı ikiz depremlerin vurduğu Venezuela'dan doğrudan bölgeye geldiklerini söyledi.
İki çocuğu ve yaşlı annesiyle birlikte yaşayan 49 yaşındaki hemşire Indira Meneses, Pereira'daki evlerinin ön kısmının çökmesiyle içeride mahsur kaldıklarını anlattı. Komşuları onların dışarı çıkmasına yardım etti, ancak o anı yaşamaya devam ediyorlar.
"Enkaz altında hayatını kaybeden beş komşum var" diyen Meneses, "Yerel yetkililerin yeniden inşa etmemize ve kaybettiklerimizi yerine koymamıza yardım etmesini bekliyoruz, ancak şimdiye kadar kimse gelmedi" diye konuştu.
