Nestlé, Ukrayna savaşının başlamasından bu yana Batı şirketlerine yönelik hamlelerin sonuncusu olarak Kremlin'in İsviçreli gıda üreticisinin Rusya'daki işini kontrol altına alma kararının ardından haklarını korumak için tüm seçenekleri değerlendirdiğini Cuma günü açıkladı.
Nescafé kahvesi ve KitKat çikolatasının üreticisi, Perşembe günü cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle duyurulan kararı not aldığını ve durumu değerlendirdiğini söyledi.
Şirket açıklamasında, "Nestlé, çalışanları başta olmak üzere tüm paydaşların çıkarları doğrultusunda haklarını korumak ve iş operasyonlarının sürekliliğini sağlamak için gerekli tüm adımları atmaya kararlıdır" dedi.
Değerlendirdiği eylem hakkında daha fazla yorum yapmaktan kaçındı.
Nestlé hisseleri GMT 10.05 itibarıyla yüzde 2,4 geriledi.
Rusya, Ukrayna savaşının 2022'de başlamasından bu yana yabancı sahipli varlıklar üzerindeki kontrolünü sıkılaştırdı. Cumhurbaşkanı Vladimir Putin'in imzaladığı 2023 tarihli kararname, Moskova'ya "dost olmayan" olarak gördüğü ülkelerden gelen varlıkları geçici yönetime alma yetkisi veriyor.
Moskova ayrıca yasayı zorunlu satışlar, çıkış vergileri ve indirimlerle nakit yaratmak için kullanırken Kremlin'e sadık isimleri ödüllendirdi.
Fransız süpermarket zinciri Auchan da Perşembe günkü kararnamenin hedefi oldu ve Rusya'daki varlıkları LEV Management'ın geçici yönetimine devredildi.
Rusya'da 230 mağaza ve çevrimiçi işleten ve yaklaşık 30 bin kişiyi istihdam eden Auchan yorum yapmaktan kaçındı.
Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, kararlarda politikanın etkili olduğunu gazetecilere söyledi. İsviçre ve Fransa'yı isim vermeden suçlayan Peskov, iki ülkenin Rusya'ya karşı "askeri eylemlere aktif olarak dahil olduğunu", bunun arasında "Kiev rejiminin barışçıl ekonomik altyapımızdaki tesislere yönelik saldırılarının" da bulunduğunu iddia etti.
Rusya'ya yönelik Avrupa Birliği yaptırımlarını takip ettiği için Kremlin tarafından sert şekilde eleştirilen İsviçre hükümetinin konuyla ilgili derhal bir yorumu olmadı.
Nestlé'nin Rusya'da kahve, evcil hayvan bakımı ve bebek maması ürünleri üreten altı fabrikası bulunuyor. Şirket, açıkladığı son yıl olan 2021'de Rusya'da yaklaşık 2 milyar İsviçre frangı (2,4 milyar dolar) satış gerçekleştirdi ve ülkede yaklaşık 7 bin çalışanı var.
Bu satış rakamı Nestlé'nin toplam satışlarının yaklaşık yüzde 2'sine denk geliyor; ancak analistler, şirketin ülkedeki faaliyetlerini küçültmesinin ardından katkının düştüğünü tahmin ediyor.
Bank Vontobel analisti Jean-Philippe Bertschy, Nestlé'nin satışların büyük çoğunluğunu, zorunlu olmayan ithalat ve ihracatını, reklamını ve sermaye yatırımlarını askıya aldığını söyledi. Bertschy, Rusya'nın artık grup satışlarına yaklaşık yüzde 1 katkı sağladığını tahmin ediyor.
"Bu durum duygu açısından olumsuz ve varlık değer kaybı veya elverişsiz bir devrin olasılığını artırıyor, ancak Rusya'nın grup satışlarına sınırlı katkısı göz önüne alındığında marjinal bir finansal etki bekliyoruz" dedi.
Rusya'nın Kommersant gazetesi daha önce KS Logistika adlı bir şirketin Putin'den Nestlé'nin varlıklarını geçici yönetime almasını istemesini bildirmişti.
Önceki vakalarda geçici yönetim sık sık devlet el koymasını izlemiş ve varlıklar daha sonra Kremlin'e bağlı kişilere veya şirketlere devredilmiştir. Peskov, şimdilik gündemde sadece geçici yönetim olduğunu söyledi.
Diğer Batı şirketleri yaptırımlara uymak veya Moskova'nın yabancı sahipli varlıkları ele geçirme tehdidine karşılık olarak Rus varlıklarını sattı ya da yerel yöneticilere devretti.
Nestlé, gıda üreticisi olarak temel mallar tedarik ettiği gerekçesiyle Rusya'daki faaliyetlerine devam etmesini haklı gösterdi.
Moskova 2023'te Fransız süt şirketi Danone'un Rusya'daki işini ve bira şirketi Carlsberg'in yerel bir bira fabrikasındaki hissesini kontrol altına aldı.
Danone, savaş yanlısı kimliğiyle bilinen bir Rus iş insanının işi büyük bir indirimle satın almayı planladığına dair haberler arasında Mart 2024'te geçici Rus devlet yönetimi altındaki varlıklar listesinden çıkarıldı.
Aralık 2024'te Carlsberg, Baltika Breweries'teki hisselerini yönetime satış yoluyla sattı.
Kepler Cheuvreux analisti Jon Cox, bu tür deneyimlerin Nestlé için iyi bir işaret olmadığını söyledi.
"Nihayetinde Nestlé, öngörülebilir gelecekte Rusya'da sıkışmış satışlarının ve nakitlerinin yaklaşık yüzde 2'sine denk gelen bu varlıkları kaybetmek zorunda kalabilir ve herhangi bir tazminat bunun telafisi olmayacaktır" dedi.
