Alevler içindeki trenler, yanan raylar, siyah dumanlar.
Ukraynalı savaşçıların çevrimiçi paylaştığı görüntüler, Rusya'nın işgal altındaki Ukrayna topraklarında inşa ettiği devasa demiryolu sistemine yönelik tekrarlanan sabotaj saldırılarını belgeliyor. Ancak bu çabalar, Moskova'nın hızlı endüstriyel genişlemesini durdurmaya yetmiyor.
Rusya'nın ikmal hatlarına yönelik saldırılar çok sınırlı etki yarattı. Sıkılaşan Rus kontrolü muhalefet çabalarını bastırıyor. Donetsk bölgesinde düşman hatlarının gerisinde faaliyet gösteren Ukraynalı savaşçı Orest, güvenlik nedeniyle askeri kod adını kullanarak Reuters'e şunları söyledi: "Demiryolu yüzlerce kilometre uzunluğunda. Ne yazık ki her şeye gücümüz yetmiyor."
Kremlin'e göre bu işgal altındaki bölgeler "Novorossiya"yı, yani "Yeni Rusya"yı temsil ediyor. Ve bölge yoğun bir faaliyetle kaynıyor.
Reuters'in soruşturması, Moskova'nın batıdaki Ukrayna kuvvetlerine karşı yıkıcı bir savaş sürdürürken, doğu ve güneyde ele geçirdiği bölgelere yüz milyonlarca dolar akıtarak yıllardır süren agresif bir ulaşım ve ticaret altyapısı inşaatı yürüttüğünü ortaya koydu.
Harcama furyası, diğer Rus bölgelerine ayrılan kalkınma fonlarını kat kat aşıyor. Bu yatırımlar asker ve askeri teçhizatın yanı sıra tahıl ve maden kaynaklarının taşınmasını da kolaylaştırıyor. İnşaat projeleri aynı zamanda Moskova'nın daha uzun vadeli hedefine hizmet ediyor: ABD destekli barış görüşmelerinin merkezinde yer alan Donbas bölgesi dahil, ele geçirilen toprakları Rusya'ya entegre etmek.
Reuters'in haberi, işgal altında gerçekleşen dönüşümün ilk ayrıntılı tablosunu ortaya koyuyor. İnceleme; binlerce uydu görüntüsünün analizi, resmi Rus ihale belgeleri, kamuoyu açıklamaları, ihracat ve navlun verileri ile otuzdan fazla Ukraynalı yetkili ve işgal altındaki bölgelerin eski sakinleriyle yapılan röportajlara dayanıyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rusya'nın işgal altındaki topraklardaki altyapı yatırımları sorulduğunda Kırım'ı örnek gösterdi. Zelenski, Rusya'nın Kırım'daki yatırımlarının yarımadanın sakinlerine fayda sağlamayan bir "vitrin" olduğunu söyledi: "Modern bir tatil beldesi gibi görünmüyor. Her şey askerileştirilmiş durumda."
Beyaz Saray'dan bir yetkili, ABD Başkanı Donald Trump'ın savaşı sona erdirmek için çok çalıştığını ve anlamsız öldürmelere son vermek istediğini söyledi.
Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov, Reuters'e dört bölgenin Rusya Federasyonu'nun ayrılmaz parçası ve "Rusya'nın tabi birimleri" olduğunu belirterek şunları ekledi: "Bu, ülkenin anayasasında yazılıdır."
Rusya'nın 2022'deki tam ölçekli Ukrayna işgalinin ardından 2023'te başlanan, 525 kilometrelik planlı hattı da içeren Novorossiya Demiryolları sistemi üzerinde çalışmalar hızla devam ediyor. Hat; Donbas'ı oluşturan Donetsk ve Luhansk ile Zaporijya ve Herson bölgelerini kapsayacak.
Novorossiya Otoyolu ise ele geçirilen topraklar boyunca ilerliyor. 1.400 kilometrelik "Azak Halkası" süper otoyol döngüsünün parçası olan bu yol, bölgeleri Rusya ve stratejik öneme sahip Kırım ile birbirine bağlayacak.
Savaşın ilk yıllarında büyük ölçüde atıl kalan işgal altındaki Ukrayna limanları yenilenerek Karadeniz'e bağlanan Azak Denizi kıyısında Rusya bayrağı altında yeniden açıldı. Geçen Ağustos ayında Donetsk'teki Mariupol kentine ait uydu görüntüleri, Rus işgali sırasında rıhtımlarda bir futbol sahası uzunluğunda yeni gümüş kubbeli bir tesisin ortaya çıktığını gösteriyor. Yakınlarda ihracata hazırlanan kömür yığını da görülebiliyor.
Uydu görüntüleri, Rus işgali sırasında Mariupol rıhtımlarında büyük bir gümüş kubbeli yapının ortaya çıktığını, su kenarında ihracata hazır kömür yığınlarının bulunduğunu gösteriyor. Kaynak: 2026 Planet Labs PBC.
Reuters tarafından gerçekleştirilen uydu analizi, binlerce optik ve radar görüntüsünü tarayarak büyük inşaat projelerini tespit eden bir makine öğrenimi modeli kullandı. Analiz, 2022-2025 yılları arasında dört işgal altındaki bölge ve bağlantı kurulan yakın Rus bölgelerinde 2.500 kilometreden fazla demiryolu, otoyol ve yolun yeni inşa edildiğini, onarıldığını veya iyileştirildiğini ortaya koydu.
Washington merkezli Savaş Araştırmaları Enstitüsü'nde ulusal güvenlik uzmanı Karolina Hird'e göre yatırımların ölçeği ve altyapı projelerinin uzun vadeli doğası, Kremlin'in herhangi bir gelecek barış anlaşması kapsamında toprakları Ukrayna'ya iade etme niyetinde olmadığını gösteriyor.
Hird şunları söyledi: "Rusya'nın işgal altındaki Ukrayna'da sanayi ve ekonomiye çok yoğun yatırım yapması, işgalden kâr elde edebilmesi anlamına geliyor. Bu aynı zamanda Ukrayna'yı mali açıdan Rusya'ya bağlıyor."
Bu durum Ukrayna ve Avrupalı müttefikleri için karamsar bir tablo çiziyor. Müttefikler, Moskova'nın ele geçirilen toprakları iade etmesi konusunda ısrar ediyor ve ABD'nin Kiev'den dört yıllık çatışmayı sona erdirmek için Donbas'ın tamamının kontrolünü bırakması yönündeki çağrılarını kesinlikle reddediyor.
Rusya devlet ihale belgelerine göre Moskova, işgal altındaki bölgelerdeki düzinelerce değerli emtia varlığını da satışa çıkardı. Bunlar arasında madenler ve tarım arazileri yer alıyor. Ukrayna'nın en büyük altın yataklarından birinin işletme hakları, Nisan 2025'te bir Rus maden şirketi tarafından satın alındı.
Moskova, doğu ve güneydoğu Ukrayna üzerindeki tarihsel hak iddiasını ve bölgeleri "anavatan" olarak gördüğü Rusya ile yeniden birleştirme hedefini gizlemiyor. Devlet Başkanı Vladimir Putin, "Novorossiya" için büyük planlar çiziyor. Bu terim, Rusya'nın çarlık dönemine ait bir kavram olup modern milliyetçiler bu toprakları tanımlamak için kullanıyor.
Reuters'in çevrimiçi yayımlanan hükümet verilerini analiz etmesine göre, Rusya 2024-2026 döneminde dört işgal altındaki Ukrayna bölgesini geliştirmek için öncelikli ulusal kalkınma projeleri kapsamında yaklaşık 11,8 milyar dolar federal bütçe ayırdı. Bu rakam, benzer projeler için hedeflenen yaklaşık 20 diğer federal bölgeye ayrılan toplam miktarın neredeyse üç katı.
Putin, bölgelerin Rusya ile "yeniden birleşmesinin" üçüncü yıldönümünü kutlamak için 30 Eylül'de yaptığı kamuoyu konuşmasında topraklara ilişkin vizyonunu açıkladı. Putin, bölgelerin savaşın tahribatından ve on yıllarca süren ihmalden zarar gördüğünü, Rusya'nın son üç yılda buralarda 6.350 kilometre yol döşediğini söyledi.
Putin şöyle ilan etti: "Büyük ölçekli bir sosyo-ekonomik kalkınma programı başlatıldı. Bu aslında atalarımızdan kalma, tarihi Rus topraklarını yeniden canlandırma programıdır."
Moskova şu anda Ukrayna'nın yaklaşık beşte birini kontrol ediyor. Buna Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Herson olmak üzere dört bölgenin büyük bölümü dahil. Rusya dört bölgenin tamamını resmi olarak Rusya'nın parçası ilan etti.
Rusya'nın toprakları ilhak etme hamlesi, Ukrayna ve Batılı müttefikleri tarafından yasadışı bir toprak gaspı olarak kınandı.
Yerel ve Moskova yetkililerine göre, inşa edilen yeni kara yolu ve demiryolu bağlantıları, Ukrayna'ya giren ve çıkan insanları ve malları taşıyan araç ve trenlerin Kırım Köprüsü'nü atlamasına zaten olanak tanıyor. Köprü daha önce Rusya'nın Kırım'a tek kara yolu ve demiryolu bağlantısıydı ve yarımada üzerinden Ukrayna'ya asker, yakıt ve teçhizat taşınmasını sağlıyordu. Ancak Ukrayna'nın tekrarlanan saldırıları gecikmelere ve aksamalara neden olarak köprüyü bir darboğaza dönüştürdü.
Düşman faaliyetlerini izleyen Ukrayna HUR askeri istihbarat teşkilatı başkan yardımcısı Vadım Skibitski, Rusya'nın odak noktasının savaş çabalarını desteklemek için ikmal hatları inşa etmek olduğunu söyledi: "Ruslar için en kritik konu altyapıdır. Ulaşım altyapısıdır."
Ukrayna askeri istihbarat yetkilisi Vadım Skibitski, Rusya'nın önceliğinin savaş çabasını destekleyecek ikmal hatları olduğunu söylüyor. REUTERS/Alina Smutko
UYDU GÖRÜNTÜLERİ YENİ DEMİRYOLUNU ORTAYA KOYUYOR
Novorossiya Demiryolları ve Rus demiryolu denetleme kurumunun geçen yılki açıklamalarına göre Rusya, 2023'ten bu yana işgal altındaki topraklardaki demiryolu ağının inşası ve bakımı için yaklaşık 425 milyon dolar harcadı.
Rus hükümetinin resmi medya organına göre ana proje, güney Rusya'yı işgal altındaki topraklar üzerinden Kırım'a bağlayacak ana hattır. Planlanan toplam maliyet açıklanmadı.
Temmuz 2023 ile Kasım 2025 arasında çekilen uydu görüntüleri, hattın bir bölümünün kademeli olarak döşenme sürecini gösteriyor. Mariupol'un kuzeyindeki Donetsk bölgesinde Novoselivka ve Kolosky kasabaları arasında 60 kilometrelik yeni bir bağlantı inşa edildi.
Rus faaliyetlerini izleyen bir Ukrayna istihbarat yetkilisi, bu bağlantının Rusya'nın olası Ukrayna saldırılarından daha güvenli bir mesafede, cephe hattından uzakta yeni demiryolu bağlantıları inşa ettiğinin bir örneği olduğunu söyledi. Bu sayede cephane ve askeri araçlar birliklere güvenli şekilde ulaştırılabiliyor. Reuters, hattın faaliyette olup olmadığını doğrulayamadı.
Devlet ihale belgelerine göre Rus karayolu programı da Novorossiya Otoyolu projesi başta olmak üzere yüz milyonlarca dolar yutuyur. Rusya'nın devlet satın alma web sitesine göre otoyol inşaatıyla ilgili 214 milyon doların üzerinde değere sahip toplam 20 ihale müteahhitlere verildi. Projeler mühendislik araştırmalarından köprü bakımına kadar uzanıyor. Rus ulaştırma bakanlığı geçen yıl sonunda 2026'da yola ek 123 milyon dolar harcanacağını açıkladı.
UKRAYNALI YETKİLİ: KIRIM GİBİ AMA DAHA HIZLI
