Meclis Mülteciler Komitesi'nde milletvekilleri, yüzde 0,4'lük harçtan elde edilen gelirlere ve işgal altındaki mülklerin kullanım kaybına ilişkin düzenlemelerin geciken sunumuna dair ciddi kaygılarını Salı günü dile getirdi. Komite ayrıca 2027 yılı için Eşit Yük Dağılımı Kurumu'nun bütçesini, finansman sorunlarını, yardım başvurularının incelenmesini ve mülteciler için destek planlarının uygulanmasını görüştü.
Komitenin başkanı ve AKEL milletvekili Nikos Kettiris, durumu 'aldatmaca' olarak niteledi. Kettiris, bütçe görüşmelerinden önceki son oturuma Maliye Bakanı'nın çağrılacağını ve Hükümetin ne yapmayı planladığını açıklayacağını belirtti. 'Halkın nihayet bilmesi gerekiyor: Hükümet kullanım kaybına ilişkin düzenlemeleri sunacak mı, yoksa tüm bu durum mülteci halkına yönelik bir aldatmaca mı?' dedi.
Kettiris, Maliye Bakanlığı'nın aylardır düzenlemeleri sunacağını vaat ettiğini, ancak bu seferinde de somut bir tarih vermediğini söyledi. Meclis'in, Kurumun yüzde 0 ila yüzde 3,5 arasında faiz sübvansiyonu verebilmesine olanak tanıyan bir yasa çıkardığını, bunun da o dönemde ilgili yetkilinin olumlu görüşüyle yapıldığını hatırlattı. Ancak komiteye bilgi verildiğine göre bugün Kurum, Maliye Bakanlığı'nın sübvansiyonun ilk yüzde 1'den sonra başlamasına ilişkin görüşüne katılıyor. Kettiris'e göre bu durum, faiz sübvansiyonu başvurusunda bulunanların zarar göreceği anlamına geliyor.
Milletvekili ayrıca Kurumun Yönetim Kurulu'nun, 5.000, 6.000 ya da 7.000 euroluk kredi alan öğrencilerden kefil istediğini ve bazı durumlarda dört kefile kadar talep edildiğini söyledi. Komite, Kurumun başkanı ile genel müdüründen, bir sonraki oturuma tüm Yönetim Kurulu üyeleriyle birlikte gelmelerini ve oylarına ilişkin bilgi vermelerini istedi. Kettiris, komite önünde bir şey söyleyip Yönetim Kurulu'nda başka şey yapan üyelere karşı 'çok sert' davranacaklarını belirtti.
Kettiris, Kurumun bütçesinde Ktizo Planı için 3 milyon euro bulunduğunu söyledi. Bu öngörüyü olumlu bulduğunu, ancak ilgili düzenlemelerin hâlâ sunulmadığını, oysa 10 gün içinde sunulacağına dair bir taahhüt verildiğini not etti. Kredi onaylarının iki yıla kadar sürebileceğini, bazı durumlarda ise iki yılı aştığını ekledi. Kullanılabilir fonların harcanmadığını belirten Kettiris, bu nedenle bu yıl Kurum bütçesinden 30-35 milyon euro tutarında bir miktarın devletin ana fonuna geri döneceğinin beklendiğini açıkladı.
DİSİ milletvekili Yorgos Karullas, yüzde 0,4'lük harçtan elde edilen gelirlerin yetersiz olduğunu söyledi. Hükümet bu gelirlere dayandığı sürece ve Meclis, partisinin sunduğu yasa önerisinin görüşmesini tamamlamadığı sürece, işgal altındaki mülklerin sahiplerinin atıl kalmanın bedelini ödemeye devam edeceğini belirtti. 2027 bütçesinde Maliye Bakanlığı'nın kullanım kaybı için hiçbir miktar ayırmadığını ifade eden Karullas, devlet, Meclis ve yürütme organını iş birliği yapmaya çağırdı.
DİSİ milletvekili Yorgos Lisandridis ise Hükümetin ve Maliye Bakanlığı'nın bu yıl ne Kurumu ne de yüzde 0,4'lük harç fonunu desteklediğini söyledi. Başvuruların incelenmesinde iki yıllık gecikmeye rağmen durumun daha iyiye gittiğini ve süreçlerin hızlandığını kaydetti. Kurumun uygun şekilde personelle donatılmasının süreci daha da hızlandırmaya katkı sağlayacağını düşündüğünü belirtti.
ELAM milletvekili Linos Hacigeorgiu, görüşmede gerekli ödeneklerin eksikliğinin vurgulandığını, ancak mülteciler için kaynak bulmanın bütün alternatif yollarının incelenmesi gerektiğini söyledi. Kaynaklar yeniden tahsis edilmeden para yokluğu gerekçesinin öne sürülemeyeceğini belirten Hacigeorgiu, yasa dışı göçmenlere 200 milyon euro ve daha fazlasının ayrıldığını, ayrıca Kıbrıslı Türklere özel okullarda ücretsiz öğrenim için birkaç milyon euro verildiğini ifade etti. Kullanım kaybını, siyasi irade ve ulusal planlamayla ele alınması gereken en yüksek öncelikli bir konu olarak niteledi.
DİKO milletvekili Zaharias Kulias, Devletin kullanım kaybı konusunda yeterli adım atmadığını ve şimdiye kadar 100 milyon euronun üzerinde bir miktar toplandığını söyledi. Bu fonu gerçekten güçlendirecek yasalara ihtiyaç olduğunu savundu. Komitedeki neredeyse tüm üyelerin KDV'ye ya da yakıta, ya da ikisine birden bir oran eklenmesi konusunda hemfikir olduğunu belirten Kulias, böylece yerinden edilenler için önemli bir miktarın toplanabileceğini söyledi. Ayrıca yerinden edilenlerle ilgili tüm hizmetlerin toplanacağı bir Bakan Yardımcılığı kurulması gerektiğini dile getirdi.
ALMA-Kıbrıs İçin Yurttaşlar milletvekili Litsa Drusiotu, kullanım kaybına ilişkin tartışmaların somut çözümler olmadan sürdürülemeyeceğini söyledi. Mültecilerin 'daha fazla bekleyemeyeceğini' vurgulayan Drusiotu, net bir takvim ve sürecin derhal tamamlanmasını talep etti. Tazminat için alınan yüzde 0,4'lük harcın, yerinden edilenlerin uğradığı kayba kıyasla 'son derece düşük' olduğunu not etti. Drusiotu, 'Hükümet mali ve siyasi sorumluluğunu üstlenmek zorunda' dedi.
