Paul Lambis, Kıbrıs diasporasından söz ederken — beş kıtaya yayılmış girişimciler, bilim insanları, finansçılar ve profesyonellerden oluşan bu geniş ağdan — kültürel korumadan ya da ata bağından bahsetmiyor. Kaldıraç etkisinden bahsediyor.
Lambis, "Olağanüstü bir küresel yetenek, deneyim ve etki ağına sahibiz" diyor ve ekliyor: "Ancak bu ağı ulusal kalkınmaya aktif katkı sağlayacak şekilde bir araya getirecek yapılandırılmış bir platforma ihtiyacımız vardı."
Bu boşluğu kapatmak için Kıbrıs Diaspora Forumu kuruldu. Lambis tarafından kurulan ve 6-9 Mayıs 2026 tarihlerinde Limasol'da üçüncü kez düzenlenecek olan Forum, bir konferanstan çok, diaspora kimliğini ekonomik ve stratejik ağırlığa dönüştürmeye yönelik bilinçli bir girişim niteliği taşıyor.
Lambis, "Diaspora ülkenin bir uzantısı değil" diyor. "Ülkenin işletim sisteminin bir parçası."
Platform arayan bir ağ
Bu fikir gözlemlerden doğdu. Lambis yıllarca Kıbrıslıların Avrupa, Kuzey Amerika, Orta Doğu, Asya, Afrika ve Avustralya'da kariyer ve şirketler kurmasını izledi. Çok uluslu şirketler yöneten girişimciler, araştırmanın ön saflarında çalışan bilim insanları ve küresel kurumlarda üst düzey pozisyonlardaki profesyoneller vardı. Diaspora başarılıydı. Ancak Kıbrıs ile ilişkisi büyük ölçüde duygusal düzeyde kalıyordu. Gurur vardı, mesafe vardı ama yapılandırılmış bir bağlantı pek yoktu.
Forum bu açığı sistematik olarak kapatmayı amaçlıyor. Katılımcılar; yapay zeka, finansal teknoloji, enerji dönüşümü, sağlık bilimleri, eğitim ve inovasyon ekosistemleri gibi çağdaş ekonomik değişimi yönlendiren sektörlerde aktif rol alıyor. Yatırımcılar fırsatları araştırıyor. Girişimciler sermaye ağlarına ve uluslararası pazarlara erişim sağlıyor. Politika yapıcılar, kariyerlerini birden fazla düzenleyici ortamda sürdürmüş profesyonellerle bir araya geliyor. Geri dönüş düşünen profesyoneller ise ulusal ekonomiye gerçekçi yolları değerlendiriyor.
Son kategori Lambis için özellikle önemli. Onlarca yıldır Kıbrıs'ın en yetenekli insanlarından bazıları çalışma hayatlarını başka ülkelerde kurdu. Asıl zorluk onları fiziksel olarak geri dönmeye ikna etmek değil; uzmanlıklarının ister taşınma, ister yatırım, ister danışmanlık rolleri veya kurumsal ortaklıklar yoluyla gerçekten katkı sağlayabileceği koşulları oluşturmak. Forum, yüksek nitelikli profesyonellerin yeniden entegrasyonunu hem uygulanabilir hem de etkili kılmayı amaçlayan Kıbrıs hükümetinin "Minds in Cyprus" girişimiyle uyumlu çalışıyor.
Lambis, "Yetenek hareketliliği tek yönlü değil, döngüsel olmalı" diyor. "İnsanlar yurt dışında bilgi edinir ve bunu ülkelerinde yeniden yatırıma dönüştürür. Sonuç izolasyon değil, entegrasyondur."
'Bağlayıcı devlet' kavramı
Tüm bunların altında Kıbrıs'ın dünyadaki yerine ilişkin belirli bir tez yatıyor. Lambis, ülkeyi küresel baskılara uyum sağlayan küçük bir devlet olarak değil, "bağlayıcı devlet" olarak tanımlıyor: Coğrafyasını, kültürünü ve uluslararası ağlarını kullanarak boyutunun ötesinde faaliyet gösteren bir devlet. Avrupa, Orta Doğu ve Afrika arasında konumlanan Kıbrıs, Lambis'e göre ticaret, inovasyon, eğitim ve değişim merkezi olarak işlev görme kapasitesine sahip.
Lambis, "Boyut artık eskisi gibi belirleyici bir kısıtlama değil" diyor. "Önemli olan bağlantısallık. Etki ağlar üzerinden akar ve Kıbrıs, kendi büyüklüğündeki herhangi bir ulusun sahip olabileceği en güçlü küresel ağlardan birine sahip. Soru, onu harekete geçirmeyi tercih edip etmeyeceğimiz."
Forum'un önceki baskıları Avrupa, Orta Doğu, Afrika, Asya, Avustralya ve Kuzey Amerika'dan katılımcıları bir araya getirdi. Limasol'daki dört günün çok ötesine uzanan iş ortaklıkları, yatırım taahhütleri ve işbirliği projeleri ortaya çıktı. Bu yılki etkinlik AMARA Otel'deki bir resepsiyonla açılacak ve Kıbrıs kökenli bireylerin yanı sıra ülkenin küresel itibarına katkıda bulunan uluslararası isimlerin ödüllendirildiği CYDIA Ödülleri Galası ile sona erecek.
Etkinliğin ötesinde
Lambis'in en çok inandığı şey Forum'un tek bir baskısı değil, zamanla birikmesini umduğu etkiler: Genç diaspora üyelerinin Kıbrıs'ı sadece büyükanne ve büyükbabalarının geldiği yer olarak değil, bir şeyler inşa etmeye değer bir yer olarak görmesi. Forum'un bu tür bir dönüşümü sağlayıp sağlayamayacağı açık bir soru. Ancak en azından altyapısı kuruluyor.
Üçüncü Kıbrıs Diaspora Forumu, 6-9 Mayıs 2026 tarihlerinde Limasol'da düzenlenecek.
