Mültecilere daha iyi ve güvenli konuta geçiş imkanı tanıyan Ktizo projesi, milletvekillerinin Salı günü yaptığı açıklamaya göre salyangoz hızında ilerliyor.
Nisan 2023'te büyük bir törenle başlatılan proje, mülteci sitelerinde “saygın yaşam koşulları” sağlamak için 130 milyon euroluk uzun vadeli bir girişim. Proje kapsamında kiracılara yeni konutlara taşınmaları için teşvik veriliyor.
Hükümetin kontrolündeki bölgelerde 358 mülteci apartman binası bulunuyor. Bazılarındaki yaşam koşullarının tehlikeli olduğu, mültecilerin binaların çökme noktasında olduğu endişesini taşıdığı belirtildi.
358 binadan 245'i tatmin edici durumda bulunurken, 70'inde bakım gerektiren sorunlar vardı. Kalan 43 binada ciddi yapısal sorunlar tespit edildi ve bunların yenilenmesinin sürdürülemez ve mali açıdan uygulanamaz olduğu değerlendirildi.
Bu 43 güvenli olmayan binanın kiracıları, yeni konuta taşınmayı reddederse tek seferlik bir hibe alacak.
Katılımcılar devlet destekli yeni konuta taşındıklarında tek yatak odalı daire için 10 bin euro, iki yatak odalı daire için 20 bin euro veya üç yatak odalı daire için 25 bin euro nakit katkı yapacak.
Katkı payı, yeni dairenin değerinin yaklaşık yüzde 10'una denk geliyor.
Salı günü Mülteciler Komitesi, sadece bir yeni apartman binasının inşa edilmiş olmasından duyduğu memnuniyetsizliği dile getirdi.
Komite başkanı Nikos Kettiros (Akel), bir binanın daha Kasım ayında teslim edilmesinin beklendiğini söyledi.
Bu durum, yıkılması planlanan 43 bina yerine yapılması öngörülen 19 yeni binadan çok uzak.
Kettiros basına yaptığı açıklamada, “Sadece iki binayı teslim etmenin üç yıl alması halinde 19'a ulaşmanın kaç yıl süreceğini hayal edebilirsiniz” dedi.
Bir diğer sorun katkı payı. Kettiros, bu miktarı birçok mülteci ailesinin karşılayamadığını belirtti.
Önceki dönemde bu tutarın Yüklerin Adil Dağıtımı Merkezi Ajansı üzerinden sübvanse edilmesi önerilmişti.
1989'da kurulan ajans, 1974 Türk işgali sonucu ortaya çıkan ekonomik eşitsizliklerle ilgilenen kamu hukuku tüzel kişiliğidir. Ajans, yerinden edilmiş kişilere ve işgalden etkilenenlere konut kredisi, faiz sübvansiyonu ve mali yardım sağlıyor; finansmanı kısmen gayrimenkul satışlarındaki yüzde 0,4'lük bir vergiden geliyor.
Kettiros'un da belirttiği gibi ajans katkı payı meselesini görüşmüş olsa da henüz bir karar almadı.
“İnsanların 20 bin euro veya 25 bin euro katkı yapamadıkları için belirsizlik içinde kalıp stres yaşamaları utanç verici” diye ekledi.
Devletin binaların inşaatını üstlenip üstlenemeyeceği sorulduğunda milletvekili, komitenin şemada yapılacak her türlü değişikliği tartışmaya hazır olduğunu söyledi.
Gelecek hafta komite, konuyu görüşmek üzere İçişleri Bakanı'nı çağıracak.
Mevcut şema kapsamında özel yükleniciler yıkım, arsa temizliği, tehlikeli enkazın kaldırılması ve yeni binaların inşaatını üstleniyor.
Yüklenici uygulamalarındaki gecikmeler, malzeme maliyetlerindeki artış veya belirli kiracılarla katkı payı konusunda yaşanan küçük anlaşmazlıklar nedeniyle tıkanıklıklar ortaya çıktı.
