Kıbrıs'ın dört bir yanında büyük kalkınma projeleri planlanıyor. Bunların bir kısmı kamuya, bir kısmı da özel sektöre ait.
Polis bölgesinde, Kıbrıs Limanlar İdaresi, Latchi Limanı'nın genişletilmesini öneriyor. Çevre grubu Opok ise bu projeyi 'Hrisohu Körfezi'nin sonunun başlangıcı' olarak nitelendiriyor.
Limasol'un hemen dışındaki Moni'de, 55 milyon Euro değerindeki rekor bir arazi anlaşması, eski çimento fabrikası alanında karma kullanımlı bir 'kasaba' kompleksi öngörüyor. Projede yüzlerce konut, 84 yüzme havuzu, kiliseden SPA'ya kadar her şey yer alıyor.
Larnaka, 350 bin metrekarelik 'Land of Tomorrow' sahil projesiyle tarihinin en büyük gelişiminin eşiğinde. Bu arada Trozena'da terk edilmiş bir köy, sağlıklı yaşam merkezine dönüştürülüyor.
Tüm bu projeler için bir gerekçe sunulabilir (ve muhtemelen sunuldu da). Ama ne kadar fazla?
Biz küçük bir adayız, aslında yarım ada. Aynı zamanda bir turizm destinasyonuyuz, bu yüzden pitoresk kalmak ve doğal güzelliğimizi korumak istiyoruz. Arazi kıymetli, buna en azından teoride korunan Natura 2000 alanları dahil değil.
Yine de tercih her zaman gösterişli, yüksek değerli, çok kaynak tüketen ve çevreyi kökten değiştiren projelerden yana. Ve her zaman gereğinden fazlası yapılıyor. Girit'te bir adet 18 delikli şampiyona golf sahası var. Bizde dört tane var.
Sorun kısmen sistemik. Polis bölgesinin gerçekten bir yükseltmeye ihtiyacı var mı? Elbette hayır. Burası güzel bir yer ve sakinlerine iyi bir yaşam sunacak kadar gelişmiş. Mağaralarda yaşamıyorlar.
Bölge, Ayia Napa'ya kıyasla daha sakin mi? Evet, öyle. Ama bu her ülkede böyledir; bazı yerler hareketli, bazıları daha sakindir. Aslında bir turizm destinasyonu tam da bu dengeyi hedeflemelidir, çünkü bozulmamış, izole alanlar ürünü daha cazip kılar.
Örneğin Girit daha iyi bir dengeye sahip. Bunun nedeni Girit'in daha büyük bir ülkenin eyaleti olması. Atina'daki hükümetin kendi öncelikleri var ve Girit'in bazı bölgelerinin diğerlerinden daha az gelişmiş kalmasından memnun.
Kıbrıs farklı. Güçlü bağlantıları olan belediye başkanlarını ve kurnaz iş adamlarını dizginleyecek sistemik bir engeli olmayan küçük bir ülke. Kalkınma, özellikle dışarıdan yatırımcı çeken büyük projeler, hızlı çözüm olarak değer görüyor. Kimse orantılılıktan bahsetmeyecek ya da serbest piyasanın önünde durmayacak.
Ayrıca, hızla büyüyen Limasol'un acilen daha fazla konuta ihtiyacı var (ama bu kimin suçu?). Larnaka'nın eski petrol rafinerisi alanı göz zevkini bozuyor ve 'Land of Tomorrow' bunu iyileştirecek. Trozena terk edilmiş durumda ve proje oraya yeni bir soluk getirecek.
Her zaman bir gerekçe bulunabilir. Ama birisi 'hayır' deme öngörüsüne sahip olmazsa, her karış araziyi lüks sitelere ve sağlıklı yaşam merkezlerine teslim etme riskimiz var.
