Güneydoğu Asya ekonomileri, tırmanan İran savaşının yarattığı dalgalanmayı kontrol altına almak için yoğun çaba harcıyor. Artan yakıt maliyetleri ve tedarik kesintileri, bölgedeki enerji piyasalarını ve kilit sektörleri derinden etkiliyor.
Filipinler, yakıt tedarik riskleri ve fiyat dalgalanmalarını gerekçe göstererek perşembe günü spot elektrik satışlarını süresiz olarak askıya aldı. Ulusal enerji acil durumu kapsamında alınan bu karar, tüketicileri elektrik faturalarındaki yüzde 16'lık beklenen artıştan korumayı amaçlıyor.
Enerji Düzenleme Komisyonu, 1 Nisan'a kadar değiştirilmiş bir fiyatlandırma planını tamamlamak için çalıştığını açıkladı. Komisyon, geçmiş piyasa fiyatlarının jeopolitik gerilimler ve yakıt kısıtlamalarının şekillendirdiği mevcut koşulları artık yansıtmadığını belirtti. Askıya alma süresince yetkililer yenilenebilir enerjiye öncelik verecek ve yakıt stoklarını koruyacak. Kömür ve doğal gaz santralleri sabit veya sözleşmeli fiyatlandırma yapıları altında ücretlendirilecek.
Filipinler'in müdahalesi, enerji şoklarının bölge geneline yayıldığı bir dönemde geldi.
Tayland'da aynı çatışmadan kaynaklanan dizel fiyatlarındaki keskin artış, ülkenin milyarlarca dolarlık balıkçılık sektörünü durma noktasına sürüklüyor. Ülkenin en büyük balıkçı limanı olan Samut Sakhon'da trol teknelerinin yarısından fazlası halihazırda limana bağlanmış durumda ve geri kalanların da birkaç gün içinde faaliyetlerini durdurması bekleniyor.
Sektör liderleri, dizel fiyatlarının litre başına 40 baht seviyesine çıkması halinde balıkçılık seferlerinin ekonomik olarak sürdürülemez hale geleceği konusunda uyardı. Sübvansiyonların kaldırılmasının ardından fiyatlar şubat ayındaki yaklaşık 30 baht seviyesinden litre başına 39 baht'a yakın bir seviyeye fırladı.
Balıkçılar yakıt tasarrufu için tekneleri yavaşlattıklarını söylüyor; bu durum daha küçük av ve azalan gelirlerle sonuçlanıyor. Bir balıkçı "Böyle yaşayamayız" derken, diğerleri yakında mürettebatlarını ve ailelerini geçindiremeyeceklerini bildirdi.
Tayland 2024 yılında 7 milyar dolar değerinde su ürünü ihraç etti ancak sektör gruplarının onlarca yılın en kötüsü olarak nitelendirdiği mevcut yakıt sıkıntısı, tedarik zincirlerini ve gıda erişilebilirliğini tehdit ediyor. Hükümet, sübvansiyonlu biyodizel dahil destek önlemleri hazırlarken yetkililer ülkenin yaklaşık 100 günlük petrol rezervine sahip olduğunu belirtiyor.
Bölge genelinde hükümetler, çatışmanın derinleşen ekonomik bedeliyle birlikte enerji maliyetlerini dengelemek için giderek daha fazla müdahale ediyor.