Rusya hükümeti, petrol fiyatlarındaki yükselişle birlikte rublenin bu ay değer kazanmasının ardından döviz piyasasına erken dönüşü değerlendiriyor. Maliye Bakanı Anton Siluanov bu açıklamayı Perşembe günü yaptı; iş dünyası ve piyasalar adımı olumlu karşıladı.
Yılın başında düşen petrol gelirleri, Ukrayna'daki maliyetli askeri operasyon sırasında mali rezerv fonunun erimesi tehdidi yarattı. Bu nedenle hükümet Mart ayında döviz işlemlerini Temmuz'a kadar askıya aldı.
Rusya'nın bütçe kuralına göre hükümet, petrol fiyatları belirli bir eşiğin üzerine çıktığında vergi gelirlerini döviz alarak fona aktarıyor. Bu eşik şu anda varil başına 59 dolar olarak belirlenmiş durumda. Petrol bu eşiğin altında işlem görürse hükümet bütçe açığını kapatmak için fondan döviz satıyor.
İran savaşı nedeniyle Mart ayında petrol fiyatlarının sıçramasıyla artan döviz gelirleri, rublenin Nisan ayında ABD doları karşısında yüzde 8 değer kazanmasını sağladı. Bu durum birçok analisti ve iş insanını, değişen koşullar altında döviz işlemlerinin askıya alınmasının mantığını sorgulamaya itti.
Siluanov, Moskova'da düzenlenen sermaye piyasaları konferansında şunları söyledi: "Hükümet bu konuyu değerlendirecek. Bu tartışmayı şimdi yeniden başlatmanın mümkün olacağını düşünüyorum ve hükümetin yakın gelecekte bu konuda bir karar alacağına inanıyorum."
Güçlü ruble, merkez bankasının enflasyonla mücadelesine yardımcı oluyor ancak ekonomik büyüme için olumsuz bir etki yaratıyor. İhracatçı firmaların kârlarını azaltarak yatırım kesintilerine yol açıyor ve Rus ürünlerinin rekabet gücünü düşürüyor.
Devlet Başkanı Vladimir Putin, 15 Nisan'daki toplantıda yetkililerini yılın ilk iki ayındaki ekonomik daralma nedeniyle sert bir şekilde eleştirdi. Rusya'nın bu yıl ekonomik büyümesinin yüzde 1 civarında kalması bekleniyor.
Güçlü ruble kalıcı olacak
Siluanov, duraklama kararının hükümetin Ocak ve Şubat aylarında açığı kapatmak için 500 milyar ruble değerinde döviz satmasının ardından alındığını belirtti.
Siluanov, duraklama olmasaydı hükümetin Mart ayında da döviz satacağını ve Nisan'da eşdeğer miktarda alım yapacağını vurguladı.
Tezgah üstü piyasada 15 Nisan'da dolar karşısında Mayıs 2023'ten bu yana en yüksek seviyeye çıkan ruble, Siluanov'un açıklamalarının ardından LSEG verilerine göre dolar karşısında hafif değer kaybetti.
Ruble, Moskova Borsası'nda Rusya'da en çok işlem gören yabancı para birimi olan Çin yuanı karşısında yüzde 1 geriledi.
T-Bank'tan Sofya Donets şu değerlendirmeyi yaptı: "İhracat gelirleri artıyor, Ortadoğu çatışması yakın zamanda sona ermeyecek ve emtia fiyatları yüksek. Ruble aşırı değer kazanıyor ve düzenleyicinin piyasayı dengelemeye dönmesinin zamanı geldi."
Ancak Ekonomi Bakanı Maxim Reshetnikov aynı konferansta rublenin yıllarca güçlü kalacağını ve bunun hükümetin ekonomide yapısal dönüşüm hedefi için büyük bir zorluk oluşturacağını söyledi.
Reshetnikov, Rusya'nın kapsamlı sermaye kısıtlamalarına dikkat çekti. Bu kısıtlamalar arasında yabancı şirketlerin elde ettiği nakit için oluşturulan özel hesaplar da bulunuyor. Normal koşullarda bu fonlar ülke dışına transfer edilecek ve rublenin değer kaybetmesine neden olacaktı.
Reshetnikov şöyle konuştu: "Döviz piyasamızda bu denli büyük bir fazlanın varlığı, kur zayıflamasının bu fazla tarafından absorbe edileceğini gösteriyor."
