Dr. Stefanos Manolis
Her yıl olduğu gibi bu yıl da ekim ayının son hafta sonu Avrupa'da ve dünyanın birçok yerinde saat değişecek. Kıbrıs gibi Güneydoğu Akdeniz'de yer alan bir ada ve bu bölge için böyle bir değişikliğin neyi sağladığı sorusu gündemde. Bu ani değişim Kıbrıslı ve kısmen de Yunan vatandaşı için ne kadar faydalı?
25 Ekim'de saatler bir saat geri alınacak. Pazar sabahı saat 04.00'da saatler 03.00'a ayarlanacak. Yani gün doğumu ve gün batımı bir saat erken olacak. Kıbrıs'ta gün doğumu yaklaşık 07.00 yerine 06.00'ya, gün batımı 18.00 yerine 17.00'ye çekilecek. Bu değişimin Kıbrıs ve kısmen Yunanistan için yararı var mı?
Kıbrıs, ekim-mart aylarını kapsayan beş aylık dönemde ılıman bir iklime sahip. Ada, gün ışığından kazanç sağlayan bir turizm destinasyonu. Restoranlar, deniz sporları, safari, yürüyüş, açık hava etkinlikleri, spor, kültür ve sanat faaliyetleri güneş ışığı ve sıcaklıkla daha iyi ve daha fazla yapılıyor. Bu işlerin 18.00'a kadar sürmesi ile kendi kararımızla 17.00'de bitirilmesi arasında büyük fark var. Aynı durum sadece turizmde değil yerel düzeyde de geçerli. Öğleden sonra bir saat daha uzayabilecek tüm faaliyetler; tarım, hayvancılık, balıkçılık, inşaat, bakım-onarım ve her belediye ile köyün işleri, bir saat daha erken rafa kalkıyor.
Peki yararı ne? Daha erken gün doğumundan bir şey kazanıyor muyuz? Muhtemelen hayır. Okullar, mağazalar, kamu ve özel hizmetler sabah 07.30'dan itibaren çalışmaya başlıyor, yani gün doğumu ve güneşin ilk ışığından sonra. O halde neden? Kıbrıs ve en azından Güney Yunanistan ağır bir kışa sahip mi ve daha erken gün doğumu gerçek bir enerji tasarrufu sağlayacak kadar yardımcı oluyor mu? Ağır sanayiye sahip miyiz ve coğrafi konumumuz saat değişikliğini haklı kılıyor mu?
Saat değişikliği, soğuk iklimde, geç gün doğumu ve ağır sanayi varlığının bir araya geldiği coğrafi konumdaki ülkeleri, örneğin Almanya, Fransa veya İngiltere'yi destekler. Güneydoğu Akdeniz'de saat değişikliğinin hiçbir anlamı yok, aksine bölgenin ekonomisine ve bunun ötesine zarar veriyor.
Saatini asla değiştirmeyen ülkeler var: Japonya, Çin, Rusya, Arap ve Afrika ülkeleri. Bu ülkeler saat değişiminden ekonomik olarak fayda görmediklerini fark etmiş durumda ve istikrar, pratiklik ve sağlık gibi çok önemli başka gerekçeleri de öne sürüyor. Özellikle sağlık konusunda araştırmalar ve bireysel deneyimler, ani saat değişikliğinin 24 saatlik iç biyolojik ritmi bozduğunu gösteriyor. Açık belirtiler arasında yorgunluk, uyku hali, sinirlilik, kötü ruh hali ve hatta depresyon yer alıyor.
Kıbrıs'ta gün doğumu 06.00'ya, gün batımı 17.00'ye çekilecek. Güneş ve ışığın ülkeleri olan Kıbrıs ve kısmen Yunanistan saat değişimine ihtiyaç duymuyor. Saat ekonomik, pratik ve sağlık nedenleriyle olduğu gibi sabit kalsın. Saat değişiminden sağlanan enerji tasarrufu artık birçok ülke tarafından teknolojik gelişmeler ve tüketim alışkanlıklarındaki değişim nedeniyle sorgulanıyor. Örneğin İzlanda saat değişimini kaldırdığını fark etti. Peki biz?
