Çatışmalar, kuraklık ve azalan yardımlar 2026'da küresel açlığı kritik seviyelerde tutmaya devam edecek. 2026 Küresel Gıda Krizleri Raporu'na göre dünyanın en kırılgan ülkelerinde gıda güvensizliğinin daha da kötüleşmesi bekleniyor.
Kalkınma ve insani yardım kuruluşlarından oluşan bir koalisyonun yayımladığı raporun 10. baskısı, akut açlığın son on yılda iki katına çıktığını ortaya koydu. Raporun tarihinde ilk kez Gazze ve Sudan'da olmak üzere geçen yıl iki kıtlık ilan edildi.
2025 yılında toplamda 47 ülke ve bölgede 266 milyon kişi yüksek düzeyde akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya kaldı. Haiti, Mali, Gazze, Güney Sudan, Sudan ve Yemen'in bazı bölgelerinde ise 1,4 milyon kişi felaket düzeyinde koşullarla mücadele etti.
Yalnızca 2025'te dünya genelinde 35,5 milyon çocuk akut yetersiz beslenme sorunu yaşadı. Bu çocukların yaklaşık 10 milyonu ağır akut yetersiz beslenmeden muzdaripti.
Rapor, 2026 yılına ilişkin değerlendirmesinde kriz düzeylerinin kritik seviyede kalmaya devam ettiğini belirtti. Güvenlik koşullarındaki kısmi iyileşme ve artan insani yardım sayesinde yalnızca Haiti'nin en kötü "felaket" bandından çıkması bekleniyor.
Raporun hazırlanmasına katkı sağlayan BM Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD) Başkanı Alvaro Lario, "Artık geçici şoklarla değil, zaman içinde süreklilik kazanan şoklarla karşı karşıyayız" dedi.
Lario, Reuters'a yaptığı açıklamada "Temel mesaj şu: Gıda güvensizliği artık izole bir sorun değil, küresel istikrar üzerinde baskı oluşturuyor" ifadelerini kullandı.
İran'a yönelik savaş gıda krizlerini derinleştirebilir
Lario, ABD-İsrail'in İran'a yönelik savaşının endişeleri artırdığını söyledi. Enerji ve gübre ticaretindeki uzun süreli aksaklıkların küresel gıda piyasalarına sıçrayabileceğini ve halihazırda krizde olan ithalata bağımlı ülkelerde açlığı daha da kötüleştirebileceğini uyardı.
Lario, "Ortadoğu'daki çatışma şu anda sona erse bile, gıda fiyatı şoklarının ve enflasyonun önümüzdeki altı ay içinde gerçekleşeceğini biliyoruz" dedi.
Bu son savaşın yarattığı ek baskıdan önce bile Batı Afrika ve Sahel bölgesi, çatışma ve süregelen enflasyon nedeniyle 2026'da ağır baskı altında kalmaya devam edecek gibi görünüyordu. Bu durum özellikle Nijerya, Mali, Nijer ve Burkina Faso için geçerli.
Nijerya'da gıda güvensizliği yaşayan kişi sayısının 4,1 milyon artması öngörülüyor. Bu rakam, 2026'daki en büyük artışlardan birini temsil ediyor.
Doğu Afrika'da ise Afrika Boynuzu'nun büyük bölümünde yağışların yetersiz kalması, Somali ve Kenya'daki acıları derinleştirmesi bekleniyor. Bu ülkelerde kuraklık, güvensizlik, yüksek gıda fiyatları ve azalan insani yardımlar koşulların kötüleşmesine yol açacak.
Rapor ayrıca kriz bölgelerindeki gıda sektörlerine yönelik insani ve kalkınma finansmanının 2025'te keskin bir şekilde düştüğünü ve daha da azalmasının beklendiğini vurguladı.
İnsani gıda sektörü finansmanının 2024 seviyelerine kıyasla geçen yıl yaklaşık yüzde 39 düştüğü, kalkınma yardımlarının ise en az yüzde 15 gerilediği tahmin ediliyor.
