Donald Trump'ın uzun yıllardır müttefiki olan bir ülkeyi harcaması pahasına Kuzey Kore lideri Kim Jong Un'a uzattığı zeytin dalı, ABD'nin Asya'daki güvenlik bağları için çok kritik bir döneme denk geliyor. Japonya'dan Hindistan'a kadar bölgedeki ortaklar, Washington'a ne kadar güvenebileceklerini yeniden değerlendiriyor.
ABD Başkanı'nın, Kuzey Kore'yi düşmanca bulduğu gerekçesiyle Güney Kore ile ortak askeri tatbikatları geçen hafta aniden azaltma kararı, hükümet yetkilileri ve güvenlik uzmanlarına göre bölgede uzun yıllardır barışı koruyan ittifakları zedeleyebileceği endişelerini güçlendirdi. Trump'ın öngörülemezliği müttefikleri korkutuyor.
Japonya, hassas güvenlik müzakerelerine girerken kendisinin de Trump'ın hedefi haline gelebileceğinden endişe ediyor. Hindistan ise Washington'un stratejik hesaplamalarındaki yerinden giderek daha fazla şüphe duymaya başladı.
Siyasi risk danışmanlığı şirketi Eurasia Group'ta kıdemli analist ve eski ABD diplomatı Jeremy Chan, "Karar, bölgede ABD'nin güvenlik taahhütlerine yönelik büyüyen şüpheleri kesinlikle körükleyecektir" dedi.
Endişeleri artıran bir başka gelişme ise ABD'nin, İran savaşı nedeniyle ABD güçlerindeki kısıtlamaları gerekçe göstererek, Güney Kore ile gelecek ay yapılması planlanan bir başka askeri tatbikatı daha iptal etmesi oldu. Seul bu durumu pazartesi günü duyurdu.
Beyaz Saray yetkilisi, Trump'ın ABD müttefiklerinin savaşa destek vermemesinden dolayı hayal kırıklığı yaşadığını ve birçok müttefikin kendi savunmasına daha fazla harcama yapması gerektiğini açıkça belirttiğini söyledi.
ABD ve Güney Kore yetkilileri arasındaki görüşmelere vakıf bir kaynağa göre Trump, İran ile devam eden ve halk nezdinde popüler olmayan çatışmaya karşı koymak için uluslararası alanda bir zafer kazanmak adına Kuzey Kore ile görüşmeleri yeniden başlatmaya hevesli.
TOKYO İÇİN 'SON DERECE ENDİŞE VERİCİ'
Nükleer silahlı Kuzey Kore'yi cesaretlendirebilecek ve ters tepebilecek bir hamle... Etkili Japon milletvekili ve eski savunma bakanı Itsunori Onodera, Trump'ın Kim ile görüşme çabalarının şimdilik Pyongyang'dan soğuk bir yanıt aldığını, ancak bu durumun ters tepebileceğini ve Kuzey Kore'yi cesaretlendirebileceğini belirtti.
Onodera, geçen perşembe günü Fuji TV haber programında bu ihtimalin Tokyo için "son derece endişe verici" olduğunu söyledi. Trump'ın tüm iyi niyet gösterilerine rağmen, Pyongyang aynı gün doğu kıyılarından bir dizi balistik füze fırlatarak komşusu Güney Kore ve Japonya'da alarma neden oldu.
Japon yetkilileri daha çok, Tokyo'nun ABD güçlerine ev sahipliği yapmanın maliyetini ne kadar karşılayacağı konusunda Washington ile müzakerelere başlarken Trump'ın izlediği yaklaşım konusunda endişeli. ABD'nin denizaşırı en büyük askeri konuşlanması söz konusu.
Konunun hassasiyeti nedeniyle isminin açıklanmasını istemeyen üst düzey bir Japon hükümet yetkilisi, Japonya'nın Trump'ın çok az uyarıyla, siyasi olarak kabul etmesi zor olacak keskin bir artış talep edebileceği ihtimaline hazırlandığını belirtti.
Analistler, Trump'ın Japonya ile ekim ayında yapılacak ortak askeri tatbikatları da bir koz olarak kullanabileceğini söylüyor. Washington ve Tokyo'daki yetkililer, tatbikatların kısıtlanmasını beklemiyor, ancak Trump'ın her an fikrini değiştirebileceği konusunda uyarıda bulunuyorlar.
"Keen Sword" (Keskin Kılıç) olarak bilinen tatbikatlar, ABD varlıklarının ve personelinin İran ile yaşanan çatışmaya kaydırılması nedeniyle 2024'teki versiyonundan daha küçük çaplı olabilir.
Bu değişiklik, yakın zamanda Asya'da ileriye konuşlu tek ABD uçak gemisi olan USS George Washington'ın, zor durumda olan USS Abraham Lincoln'ün yerine geçmek üzere Orta Doğu'ya hareket etmesine yol açtı. Bu durum, ABD'nin Çin'e karşı caydırıcılığının aşındığına dair endişeleri körükledi.
Bu ay Asya'ya yaptığı bir ziyaret sırasında Pentagon politika şefi Elbridge Colby, Japonya'dan Filipinler'e kadar uzanan ve "birinci ada zinciri" olarak adlandırılan bölgede savaş hazırlığını sağlamak için müttefiklerle çalışmanın Washington için bir öncelik olduğunu söyledi.
Güvenlik analistlerine göre, Trump'ın son hamleleri Hindistan'daki güveni de sarstı. ABD, New Delhi'yi Rusya ve Çin'e karşı bir denge unsuru olarak kendine çekmek için yıllarca verdiği emekleri boşa harcama riskiyle karşı karşıya.
Bu gelişme, Pentagon'un haziran ayında Asya askeri karargahının adını Hint-Pasifik Komutanlığı'ndan Pasifik Komutanlığı olarak değiştirme kararının hemen sonrasına denk geliyor. Bazı analistler, bu hamlenin Hindistan'ın Washington için artık eskisi kadar stratejik öneme sahip olmadığının bir işareti olduğunu savunuyor.
Pentagon böyle bir değişimi yalanladı. Ancak Trump'ın Hint ihracatına uyguladığı ağır gümrük vergileri ve Hindistan-Pakistan ateşkesine aracılık ettiği yönündeki tekrarlanan iddiaları New Delhi'yi zaten çileden çıkarmıştı. Konuya vakıf iki Hint kaynağına göre, yetkililer artık Washington ile uzun vadeli savunma anlaşmaları yapma konusunda "çok ama çok temkinli".
Çatışma izleme grubu Armed Conflict Location & Event Data'da kıdemli analist Pearl Pandya, "Bu son karar, yalnızca Başkan Trump'ın dış politikaya yaklaşımındaki hesapçı tutumunu pekiştiriyor ve müttefikler arasında bile olsa belirli politika anlaşmazlıklarının daha geniş ikili ilişkilere bedel ödetebileceğinin açık bir hatırlatması olarak karşımıza çıkıyor" dedi.
