Dünya Meteoroloji Örgütü'nün perşembe günü yayımladığı yeni rapora göre 2025'te dünya genelindeki nehirler otuz yılı aşkın sürenin en kurak yıllarından birini yaşadı. Rapor, tatlı su depolanmasındaki uzun vadeli düşüşün ve buzul geri çekilmesinin sürdüğüne işaret ediyor. Bu eğilimlerin gezegen, insanlar ve ekonomiler için ciddi sonuçları bulunuyor.
WMO Küresel Su Kaynakları Durumu Raporu, su döngüsünün giderek daha düzensiz ve öngörülemez hale geldiğini, kimi zaman çok az kimi zaman çok fazla su görüldüğünü ortaya koyuyor. Son yedi yılda 1991'den bu yana "normal" akışa sahip en az nehir görüldü.
Ardışık yedinci yılda "normal" koşullara sahip nehir havzalarının sayısı açıkça azınlıkta kaldı. Oran 1991-2020 döneminde ortalama yüzde 46 iken son yedi yılda yüzde 34 ile 38 arasında seyretti.
Yeraltı suyu, göller ve nehirler, toprak nemi, bitki örtüsü ile buz ve kar dahil toplam su miktarı anlamına gelen karasal su depolanması, 2010'ların ortalarından bu yana düşüşte.
WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, gezegenin su rezervlerinin eskiden ara sıra yaşanan kurak mevsimleri emen bir "tasarruf hesabı" gibi davrandığını söyledi. Cenevre'de düzenlenen rapor lansmanında gazetecilere konuşan Saulo, "2025 raporunun merkezinde bu tasarruf hesabına ne olduğu hikayesi var. Basit cevap, onu tüketiyor olmamız" dedi.
2025, tüm bölgelerde yaygın buzul kaybının görüldüğü dördüncü yıl oldu. Bu durum kısa vadede sel gibi tehlikelere yol açıyor, uzun vadede ise su güvenliğini tehdit ediyor. 2023-2025 arasında buzullar her raporlama yılında kütle kaybetti ve kümülatif küresel buzul kütle kaybı 1400 gigaton suya ulaştı. Bu miktar yaklaşık olarak yıllık tatlı su çekiminin üçte birine denk geliyor.
WMO Hidroloji ve Kriyosfer Direktörü Wayne Jenkinson konferansta, "Küresel ölçekte 19 buzul bölgesinin tamamı buz kaybetti; Orta Asya, İzlanda, Rus Arktik bölgesi ve batı Kanada ile ABD'de durum böyleydi. Bu, kayıtlardaki en kötü üç yıldan biriydi" diye konuştu.
Son beş yılın her birinde dünyanın dört bir yanındaki Ulusal Meteoroloji ve Hidroloji Hizmetleri rekor kıran seller ve kuraklıklar bildirdi. Rapora göre bazı bölgelerde bir olayla diğeri arasında toparlanma süresi kalmadı.
Saulo, "Su sınır tanımaz. Bir nehir havzasının su dengesi başka bir ülkede olanlara bağlıdır. Bir ülkedeki bir buzulun geri çekilmesi, yüzlerce kilometre aşağıda yaşayan nüfuslar için su erişimini yeniden şekillendirir. İşte tam da bu yüzden paylaşılmış veri, paylaşılmış standartlar ve paylaşılmış erken uyarıya ihtiyaç var; WMO'nun varoluş amacı da tam olarak budur" dedi.
