1967'de Kıbrıs Havayolları'na ait CY284 sefer sayılı uçağın bombalanmasını inceleyen yeni bir kitap, 66 kişinin ölümü ve saldırının arkasındaki şüpheli siyasi motivasyonla ilgili soruları yeniden gündeme getirdi. Yazar ve araştırmacılar, İngiliz soruşturmasının sonuçlarının Kıbrıs'ta kapsamlı bir kamu soruşturmasını neden tetiklemediğini sorguluyor.
Simon Hepworth tarafından yakın zamanda yayımlanan "Murder in High Places? The secret investigation into the bombing of flight CY284" adlı kitap, 12 Ekim 1967'de Atina'dan Lefkoşa'ya uçan British European Airways Comet tipi uçakta bir bombanın patlamasıyla meydana gelen yıkımı yeniden ele alıyor.
Uçak Akdeniz'e düştüğünde yolculardan 59'u ve mürettebattan 7'si yaşamını yitirdi.
Soruşturmacılar denizden çıkarılan bir yolcu koltuğu minderinde askeri sınıf patlayıcıya ait kanıt buldu. Bu bulgu, uçağın başka bir uçakla çarpıştığı yönündeki ilk teoriyi çürüttü.
Yeni kitap, Hepworth'un 2018'de yayımlanan "Bealine Charlie Oscar – The Mystery of flight CY284" adlı çalışmasının devamı niteliğinde.
Felakete ilişkin daha önceki araştırmayı, İngiliz Ulusal Arşivi'nden alınan malzemelere dayanarak araştırmacılar Fanoulas Argyrou ve Michalis Thomaidis, 2011'de Londra merkezli Rum toplum gazetesi Eleftheria'da yayımladı.
Bombalamada siyasi motivasyon
Argyrou, bombalamanın siyasi bir motivasyona sahip olduğunu ve son dakikada planlarını iptal eden General Georgios Grivas'ı öldürmeyi amaçladığını savundu.
İlk etapta olayın bombalama olduğu görüşünü dışlayan tek kurum, dönemin içişleri ve savunma bakanı Polykarpos Yiorkadjis'in başında olduğu Kıbrıs'ın özel şubesiydi.
Yiorkadjis, geniş istihbarat ağları kurmuş eski bir operatiftir. 1968'de hükümetten ayrıldıktan sonra Başpiskopos Makarios'un en güçlü destekçilerinden biri olmaktan siyasi rakibine dönüşmüştü.
11 Mart 1970'te Makarios, Lefkoşa'daki Başpiskoposluk'tan havalanırken helikopterine ateş açılması sonucu bir suikast girişiminden kurtuldu.
Yiorkadjis şüphe altına alındı ve Beyrut'a gitmek üzere uçağa binerken Kıbrıs'tan ayrılması engellendi.
Dört gün sonra, 15 Mart 1970'te Lefkoşa dışında silahla öldürülmüş halde bulundu. Cinayetinin failleri hiç tespit edilmedi.
Döneme ait ABD diplomatik kayıtları, suikast girişimi ve Yiorkadjis'in ölümüyle ilgili şüpheleri anlatıyor.
Argyrou, Kıbrıs hükümetlerinin uçuş bombalamasıyla ilgilenmemesini eleştirdi. İngiliz soruşturmasının sonuçlarının kopyalarının 1968'de Kıbrıs ve Yunanistan'a gönderildiğini söyledi.
Tabloid haberi patlamayı dışladı
Argyrou ayrıca, felaketten 48 saatten az süre sonra patlamayı dışlayan, Yiorkadjis'in yakın ortağı Constantinos Koshis'in sahibi olduğu tabloid gazete Agon'da 14 Ekim 1967'de yayımlanan haberi de sorguluyor.
Argyrou'ya göre İngiliz soruşturması patlamanın nedeninin bomba olduğunu tespit etti. Araştırmacı, gazetenin sonucuna ilişkin açıklama talep etmeye devam ediyor.
Hükümet uçuşun kazasıyla ilgili bir soruşturma açmadı. İngiliz İçişleri Bakanlığı da bulgularını olaydan bir asır sonra 2067'ye kadar gizli tutmayı sürdürüyor.
Metropolitan Polis teşkilatı daha önce de bu dosyanın Kıbrıs ile Birleşik Krallık ilişkilerini "potansiyel olarak zedeleyebilecek" siyasi boyutları olduğunu kabul etmişti.
