Yunanlı anne Georgia Efstathiou, 14 yaşındaki oğlunu sosyal medyanın etkisinden kurtarmak için her yolu denedi: samimi sohbetler, internetsiz zaman dilimleri, telefonuna el koyma... Ancak ekranın, videoların ve mesajların çekiciliğine karşı verdiği mücadele her seferinde tartışmaya dönüştü.
Şimdi Efstathiou'nun umudu yeşeriyor. Yunanistan hükümeti önümüzdeki günlerde 15 yaş altı çocuklara sosyal medya yasağı getireceğini açıklamaya hazırlanıyor. Böylece Yunanistan, küçük çocukları bağımlılık ve çevrimiçi istismardan korumaya çalışan ülkelerin safına katılmış olacak.
"Yasaklayın, kapatın. Biz sınırlarımıza ulaştık... Biz ebeveynlerin yardıma ihtiyacı var" diyen 43 yaşındaki Efstathiou, bu sözleri Atina'daki evinin oturma odasında oğlunun cep telefonunu elinde tutarken söyledi.
Efstathiou yalnız değil. ALCO'nun Şubat ayında yayımladığı bir kamuoyu yoklamasına göre ankete katılanların yaklaşık yüzde 80'i sosyal medya yasağını destekliyor. Başbakan Kiryakos Miçotakis hükümeti, okullarda cep telefonu kullanımını zaten yasakladı ve gençlerin ekran süresini sınırlamak için ebeveyn denetim platformları kurdu.
Hükümet, yasağın ne zaman ve nasıl uygulanacağına dair henüz açıklama yapmadı.
Reuters, bu planı Şubat ayında haberleştirmişti ve kaynaklar resmi duyurunun beklemede olduğunu belirtmişti. Miçotakis geçen ay bir Yunan-Avustralya gazetesine verdiği röportajda Yunanistan'ın "Avustralya ile benzer bir yönde ilerleyeceğini" söyledi. Avustralya, Aralık ayında sosyal medya şirketlerine 16 yaş altı kullanıcıları platformlarından uzak tutmalarını, aksi hâlde para cezasıyla karşılaşacaklarını bildirmişti.
Bağımlılık ve siber zorbalık endişeleri artıyor
Dünyanın birçok ülkesinde olduğu gibi Yunanistan da Meta'nın Instagram'ı, TikTok ve çevrimiçi oyun platformlarıyla bir hesaplaşma yaşıyor.
AB tarafından finanse edilen Atina'daki Yunanistan Güvenli İnternet Merkezi'nde siber zorbalık mağduru çocuklara destek sunan yardım hattına gelen çağrılar 2024-2025 yılları arasında iki katından fazla arttı. Yardım hattını yöneten George Kormas bu bilgiyi paylaştı. Diğer şikâyetler arasında küçüklere yönelik şantaj, dezenformasyon ve nefret söylemi yer alıyor.
Yardım hattının verilerine göre Yunanistan'da sosyal medya kullanan çocukların yüzde 75'i ilkokul çağında.
Kormas, "Bu durum bizi kesinlikle endişelendiriyor çünkü bu çocuklar sosyal medyayı yönetecek ya da kendilerini koruyacak durumda değiller" dedi.
Ulusal Bağımlılık Önleme ve Tedavi Örgütü Başkanı Athanasios Theocharis, gençlerin yaklaşık yüzde 48'inin sosyal medyanın olumsuz etkisini hissettiğini belirtti.
Theocharis, "Yasağın önemli ölçüde koruma sağlama potansiyeli olduğu açık" diye konuştu.
Çocuklar sosyal medyasız bir hayat hayal edemiyor
Öte yandan Reuters'e konuşan veliler, çocuklarının çevrimiçi etkinlikleri üzerindeki kontrolü kaybettiklerini ya da çocukların yasağı aşmanın bir yolunu bulacağından endişe duyduklarını ifade etti. Bazı aileler ise devlet müdahalesine hiç sıcak bakmıyor.
44 yaşındaki Dimitris, "Aile içinde cep telefonu kullanımını sınırlamak gibi farklı bir yaklaşımı tercih ederdim. Ama bunun mümkün olmadığı yerde belki de son çare olarak yasak işe yarayabilir" dedi.
Dimitris'in 14 yaşındaki kızı Catherine, yaşıtlarının çoğunun sosyal medyasız bir dünya hiç tanımadığını söyledi.
Catherine, Akropolis yakınlarında babasıyla basketbol oynamadan önce Reuters'e şunları söyledi: "Bu, doğduğumuzdan beri öğrendiğimiz yol. Ben kontrol edebiliyorum — ama yine de genellikle kendimi kaptırıyorum."
