Yunanistan'ın 2015 borç krizinin en şiddetli döneminde ülkeyi yöneten eski başbakan Aleksis Çipras, yeni bir siyasi parti kurarak yolsuzlukla mücadele ve kapsayıcı ekonomik büyüme sözü verdi.
51 yaşındaki Çipras, Yunanistan'ın uluslararası kreditörlerle yaşadığı ve ülkeyi neredeyse avro bölgesinden çıkaracak dramatik üçüncü kurtarma paketi müzakereleriyle tanınıyor. Çipras, karşı çıktığı kemer sıkma politikalarını kabul etmek zorunda kaldıktan dört yıl sonra, 2019'da Başbakan Kiryakos Miçotakis'in merkez sağ Yeni Demokrasi partisi tarafından iktidardan uzaklaştırılmıştı.
Çipras salı akşamı 'Yunan Sol İttifakı (ELAS)' adlı partisini tanıttı. Hukukun üstünlüğünü ve kurumların bağımsızlığını yeniden tesis etme sözü verdi. Çipras, AB tarım sübvansiyonlarında usulsüzlük ve bir siyasi liderin telefonunun dinlenmesi gibi yolsuzluk skandalları nedeniyle Miçotakis hükümetine duyulan yaygın güvensizlikten yararlanmayı hedefliyor.
Çipras, yeni partisini tanıtmak için Akropolis Tepesi'nin eteklerinde açık alanda toplanan kalabalığa şöyle seslendi: "Ülkemiz istikrarlı bir şekilde geriliyor ve Avrupa müktesebatı denilen şeyden uzaklaşıyor."
Çipras şunları söyledi: "Vurgunculuk, yolsuzluk ve suç ortaklığı günümüz Yunanistan'ında zenginlik ve güç edinmenin olağan yolu haline geldi. Bugün sadece siyasi bir değişimi değil, aynı zamanda politika değişikliğini de hedefleyen yeni bir siyasi güç doğuyor."
Çipras, Miçotakis'in partisine karşı ikinci ağır seçim yenilgisinin ardından 2023 yılında merkez sol Syriza partisinin genel başkanlığını bırakmıştı.
Geçen yıl milletvekilliğinden de istifa eden Çipras'ın bu hamlesi Syriza'nın parçalanmasına ve yeni küçük partilerin kurulmasına yol açtı. Sosyalist PASOK partisi ana muhalefet konumunu devraldı.
Yeni parti hoşnutsuz seçmenleri çekebilir
Analistlere göre Çipras'ın geri dönüşünün Miçotakis'i doğrudan tehdit etmesi pek olası değil. Ancak Miçotakis, yolsuzluk skandalları ve 2023'te 57 kişinin hayatını kaybettiği Yunanistan'ın en büyük demiryolu faciası Tempi tren kazası üzerine yapılan kitlesel protestlar nedeniyle zaten destek kaybediyor. Ülke gelecek yıl parlamento seçimlerine gidecek.
Öte yandan yeni parti, parçalanmış muhalefetin haritasını yeniden çizebilir. Sol eğilimli ve merkezci partilerden hayal kırıklığına uğramış seçmenleri ve artan enerji fiyatlarının tetiklediği yüksek yaşam maliyetinden şikâyetçi olanları çekerek Miçotakis'in salt çoğunluğu koruma çabalarını zorlaştırabilir.
ELAS partisinin kuruluşundan saatler önce Miçotakis, sadece hükümetini hedef almak için ortaya çıkan "acemi ve geri dönüşçü" partilerden oluşan bir "siyasi Babil Kulesi"nden yakındı.
Çipras sosyal refah, uygun fiyatlı konut ve sağlık hizmetlerini temel öncelikleri olarak sıralarken herkes için daha yüksek gelir, kapsayıcı bir göç politikası ile tarım ve imalat öncülüğünde ekonomik büyümeye geçiş sözü verdi.
Çipras, "Onurlu bir yaşam, çalışanları yüksek yaşam maliyetine karşı koruma ve insana yakışır ücretler taahhüt ediyoruz" dedi.
Partinin kuruluşu, Tempi tren kazasında kızını kaybeden doktor Maria Karistianou'nun kaza konusunda adalet talep ederek kendi siyasi partisini kurmasının birkaç gün sonrasına denk geldi.
Anket şirketi Interview'ın bu hafta yayımladığı kamuoyu yoklamasına göre Yeni Demokrasi yüzde 26,1 ile liderliğini sürdürüyor ancak bu oran 2023 seçimlerindeki yüzde 41'in çok altında. Çipras'ın yeni partisi yüzde 12,8 ile ikinci sırada yer alarak PASOK'u üçüncülüğe iterken, Karistianou'nun partisi dördüncü oldu.
