Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskiy, Macaristan ve Slovakya'ya Rus petrolü taşıyan Druzhba boru hattının yeniden faaliyete geçmeye hazır olduğunu Salı günü açıkladı. Kyiv, bu gelişmenin aylardır süren gerginliklerin ardından 90 milyar euroluk AB kredisinin serbest kalmasını sağlamasını bekliyor.
Ocak ayında Rusya'nın boru hattı altyapısına düzenlediği saldırının ardından akışların durması, hâlâ Rus petrol ithalatına bağımlı olan AB üyeleri Macaristan ve Slovakya'da büyük tepkiye yol açmıştı.
Bu durum aynı zamanda Zelenskiy ile AB yetkilileri arasında da gerginliğe neden oldu. Zelenskiy, Ukrayna'nın ağır hasar gördüğünü belirttiği boru hattı bölümünün hızla onarılması yönündeki baskıyı "şantaj" olarak nitelendirmişti.
Kyiv, Budapeşte ve Bratislava'nın onarımı kasıtlı olarak yavaşlattığı yönündeki suçlamalarını kesinlikle reddetti.
Zelenskiy X platformunda şu açıklamayı yaptı: "Avrupa Birliği ile yapılan anlaşma doğrultusunda Ukrayna, Rus saldırısında hasar gören Druzhba petrol boru hattı bölümünün onarım çalışmalarını tamamladı. Boru hattı yeniden faaliyete geçebilir."
Devlet Başkanı gece video mesajında daha da kararlı bir tutum sergiledi.
Zelenskiy, krediye atıfta bulunarak "Artık bunu engellemeye hiçbir gerekçe kalmadı" dedi.
"Avrupa Birliği, Ukrayna'dan Rusların hasar verdiği Druzhba petrol boru hattını onarmasını istedi. Biz onardık. Avrupa Birliği'nin de anlaşmaları yerine getirmesini umuyoruz."
Macaristan hükümeti buna karşılık olarak Ukrayna'ya enerji yardımını kesme tehdidinde bulunmuştu. Eski Başbakan Viktor Orban, Avrupa Konseyi tarafından zaten kabul edilen iki yıllık AB kredisini veto etmişti.
Budapeşte Mali Desteği Engelliyor
Avrupalı yetkililerin baskısı altındaki Ukrayna, onarımları mümkün olan en hızlı şekilde sürdürdüğünü defalarca belirtmiş ve bu ayın sonuna kadar tamamlayacağına söz vermişti.
Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, X platformunda şunları paylaştı: "Anlaşıldığı gibi Druzhba boru hattını onarıp faaliyete geçirdiği için Başkan Zelenskiy'e teşekkür ederiz."
AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Lüksemburg'daki AB Dışişleri Bakanları toplantısının ardından, 90 milyar euroluk kredi konusunda önümüzdeki 24 saat içinde olumlu bir karar beklediklerini söyledi.
AB Ekonomi Komiseri Valdis Dombrovskis, kredinin ilk diliminin Mayıs sonunda veya Haziran başında serbest bırakılacağını belirtti ve Ukrayna'nın 2026 yılı finansman ihtiyaçlarının güvence altına alındığını ekledi.
Zelenskiy Kredinin Onaylanması İçin Baskı Yapıyor
Zelenskiy, onarımların tamamlandığını duyururken Costa ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Salı günü görüştüğünü açıkladı. Ukrayna'nın "Avrupa Birliği'nin talep ettiğini yerine getirdiğini" vurgulayarak AB yetkililerini kredinin onayını hızlandırmaya çağırdı.
Zelenskiy, "Bunu Avrupa destek paketinin engellenmesinin kaldırılmasıyla ilişkilendiriyoruz" dedi.
Ukrayna'nın devlet gaz ve petrol şirketi Naftogaz, boru hattından petrol akışının ne zaman yeniden başlayacağı konusunda açıklama yapmaktan kaçındı.
Kremlin ise Salı günü Rusya'nın boru hattından petrol pompalamayı yeniden başlatmak için teknik olarak hazır olduğunu bildirdi.
Yine Salı günü, sektör kaynakları Reuters'a Rusya'nın 1 Mayıs'tan itibaren Druzhba'nın ayrı bir kolundan Almanya'ya Kazak petrolü gönderimini durdurmayı planladığını söyledi.
Orban, boru hattının askıya alınmasını başarısızlıkla sonuçlanan siyasi kampanyasının önemli bir parçası haline getirmiş ve Ukrayna'yı kendi yeniden seçilmesini sabote etmekle suçlamıştı. Seçimin galibi Peter Magyar ise Pazartesi günü Ukrayna'ya boru hattı işlevsel olur olmaz Druzhba'yı yeniden açması ve Rusya'ya Macaristan'a petrol sevkiyatını sürdürmesi çağrısında bulundu.
Kyiv merkezli petrol danışmanlık şirketi ExPro'nun verilerine göre boru hattı üzerinden transit geçen yıl on yılın en düşük seviyesi olan 9,7 milyon tona geriledi. Slovakya 4,9 milyon ton, Macaristan ise 4,35 milyon ton aldı.
Zelenskiy, Avrupa'yı enerji kaynaklarını çeşitlendirmeye ve Druzhba üzerinden akışları yeniden başlatmamaya defalarca çağırmıştı.
Zelenskiy Salı günü şu uyarıyı yaptı: "Rusya'nın boru hattı altyapısına saldırıları tekrarlamayacağını şu anda kimse garanti edemez."
