Avrupa Birliği, Türkiye'yi Kasım ayında Antalya'da düzenlenecek COP31 iklim zirvesine Kıbrıs Cumhuriyeti'nden bir delegasyonu davet etmemekle uyardı.
Kıbrıs Tarım Bakanı Maria Panayiotou, Perşembe günü AB iklim bakanları toplantısında bu konuyu gündeme getirdi. Yıl içinde Türkiye tarafından düzenlenen hazırlık toplantılarına Kıbrıslı yetkililerin davet edilmediği yaygın şekilde bildirilmişti.
Geçtiğimiz ay Politico haber sitesi, diplomatlara dayandırdığı haberinde Türkiye'nin New York'taki COP31 brifingine Kıbrıs'ı davet etmediğini, Kıbrıslıların AB delegasyonuyla birlikte brifinge katılmaya çalışmasına ise itiraz ettiğini aktarmıştı.
O dönemde Türk gazetesi Hürriyet, Türk yetkililerin "eleştirileri reddettiğini ve Ankara'nın diplomatik olarak tanımadığı bir oluşumu davet etme yükümlülüğü olmadığını" savunduğunu yazmıştı.
Gazete ayrıca Türkiye'nin "Kıbrıs konusundaki uzun süredir devam eden tutumunu yinelediğini ve Rum Kesimi'nin adanın tamamını temsil etmediğini vurguladığını" aktarmıştı.
Ancak bu kez Türkiye, Kasım ayında Kıbrıslı bir delegasyonu davet etmeyeceği yönündeki iddiaları reddetmiş görünüyor. Reuters, Türk diplomatik kaynaklarına dayandırdığı haberinde, Kıbrıslı delegasyonların "BM koordinasyonu altındaki tüm COP31 ile ilgili etkinliklere davet edildiğini" duyurdu.
Aynı kaynaklar, New York brifinginin Türk hükümeti tarafından COP yapısından bağımsız olarak düzenlendiğini söyledi.
"Ülkemiz tarafından COP31 öncesinde yürütülen çeşitli temas ve toplantılar, hazırlık, istişare ve tanıtım amaçlı ulusal düzeyde düzenlenen etkinliklerdir," ifadeleri kullanıldı.
Ayrıca kaynaklar, Kasım ayındaki zirveye liderler ve delegasyonları davet etme resmi sürecinin henüz başlamadığına dikkat çekti.
Buna rağmen, AB İklim Komiseri Wokpe Hoekstra net bir tutum sergileyerek Kıbrıs'ın zirveye davet edilmemesi ihtimaline "bunu kabul etmeyeceğiz" uyarısında bulundu.
"Diğer 26 üyenin tam dayanışması geçerli olacak," diyen Hoekstra, AB'nin diğer 26 üye ülkesine atıfta bulunarak "27 üye devlet var ve hepsine aynı şekilde davranılması gerekiyor. Bu 27'li bir birlik, nokta," ifadelerini kullandı.
Polonya İklim İşleri Devlet Sekreteri Krysztof Bolesta da "Kıbrıs'a haksız muamele yapılırsa Türkiye'ye gitmemeliyiz," derken, İrlanda İklim Bakanı Darragh O'Brien Reuters'a yaptığı açıklamada ülkesinin "Kıbrıs'ın tam yanında" olduğunu ve "bu durumun tırmanmasına gerek olmadığını" söyledi.
Türkiye, Avustralya ile birlikte Kasım ayındaki zirveye ev sahibi ülke olarak belirlendi. Türk Çevre Bakanı Murat Kurum COP31 başkanı olarak atanırken, Avustralya İklim Değişikliği Bakanı Chris Bowen Antalya zirvesinde siyasi liderler arasındaki müzakerelere başkanlık edecek.
Ev sahibi ülkenin herhangi bir Birleşmiş Milletler üye devletini müzakerelerden tek taraflı olarak dışlama hakkı bulunmuyor. Ancak 12 gün sürecek etkinlik boyunca bir dizi başka etkinlik ve anlaşmanın yapılması ve varılması bekleniyor.
2024 yılında Azerbaycan COP29 zirvesine ev sahipliği yapmış, Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis Bakü'de Kıbrıs cumhurbaşkanı olarak kabul edilmişti. Dışişleri Bakanı Konstantinos Kombos ise etkinlik marjında Azerbaycanlı mevkidaşı Ceyhun Bayramov'la bir araya gelmişti.
Bu davet, Azerbaycan'ın genellikle Kıbrıslı Türklerle daha yakın ilişki sürdürmesine rağmen gerçekleşmişti. Nisan ayında Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman'la görüştüğünde resmi açıklamada Erhürman'dan "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti cumhurbaşkanı" olarak söz etmişti.
Aliyev daha önce aynı unvanı Erhürman'ın selefi Ersin Tatar için de kullanmış ve geçen yılki Antalya Diplomasi Forumu marjında kuzeyin uluslararası tanınırlık kazanması için çaba göstereceğine söz vermişti. "Sadece kardeşlerimizin devletlerini korumalarına nasıl yardım edebiliriz diye düşünüyoruz... Tarihleri ve yaptıkları açısından bunu hak ediyorlar," demişti.
