AB dış politika sorumlusu Kaja Kallas, Türkiye ile Libya arasında varılan deniz sınırlandırma anlaşmasının, salı günü Libya Meclisi tarafından onaylanmasının üçüncü devletlerin egemen haklarını ihlal ettiğini söyledi. Kallas bu açıklamayı çarşamba günü Brüksel'de Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile görüşmesinin ardından yaptı.
Kallas, görüşmeye ilişkin açıklamasında “Meslektaşım Hakan Fidan ile çok çeşitli konularda kapsamlı bir görüşme yaptım. İyi komşuluk ilişkileri ile Kıbrıs çözüm sürecinin ilerletilmesi son derece önemli. Dün yapılan Libya oylamasını gündeme getirdim ve bunun üçüncü devletlerin egemen haklarını ihlal ettiğini vurguladım” dedi.
Kallas, Doğu Akdeniz dışında Fidan ile Rusya'nın “tehlikeli Karadeniz tırmanışı” hakkında da konuştuğunu belirtti. Ticari gemilerin füze ateşine hedef olduğu bu tırmanış konusunda, savaşın bitmesi için Moskova üzerindeki baskıyı artırma ihtiyacını vurguladığını kaydetti.
Kallas, “AB ve Türkiye, Karadeniz'de seyrüsefer özgürlüğü düzenlemesini ikisi de destekliyor” dedi.
Kallas, Fidan ile “Güney Kafkasya'daki ve Orta Doğu genelindeki gelişmeleri” de ele aldıklarını söyledi. Bu bağlamda Husilerin Suudi Arabistan ve Yemen'e yönelik saldırılarının “ders kitabı terör taktikleri” olduğunu ve sona ermesi gerektiğini ifade etti. Hürmüz Boğazı'nda ise İran'ın deniz trafiğini tehlikeli ve maliyetli hale getirdiğini belirtti.
Kallas sözlerine şöyle devam etti: “Seyrüsefer özgürlüğü, geçiş ücreti ya da harç alınmadan yeniden sağlanmalı.”
Fidan, görüşmenin ardından herhangi bir açıklama yapmadı.
Yunanistan ve Kıbrıs, adaların tam münhasır ekonomik bölge (MEB) hakkına sahip olduğunu savunuyor
Deniz anlaşması, Libya Meclisi tarafından salı günü oybirliğiyle kabul edildi. Anlaşma, uluslararası alanda tanınan Libya hükümeti ile Türkiye arasında 2019'da imzalanmıştı. Yani onay, yaklaşık yedi yıl sonra geldi.
Ancak Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti anlaşmaya itiraz ediyor. Bu ülkeler, adaların her birinin tam münhasır ekonomik bölge hakkı olduğunu, dolayısıyla Türkiye ile Libya'nın ortak bir deniz sınırı bulunmadığını savunuyor. Buna göre söz konusu deniz alanının Kıbrıs ve Girit'e ait olduğunu öne sürüyorlar. Türkiye ise adaların tam MEB hakkı bulunmadığı görüşünde.
Çarşamba günkü görüşme, Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in, Libya Meclisinin anlaşmayı onaylamasına “derinden üzgün” olduklarını açıklamasının ardından gerçekleşti. İkili, bu onayın “üçüncü devletlerin egemen haklarını ihlal ettiğini”, “deniz hukukuna uygun olmadığını” ve “hükümsüz ve geçersiz olduğunu” ifade etti.
Costa ve von der Leyen açıklamalarında şunları kaydetti: “Yunanistan ve Kıbrıs ile dayanışmamızı yeniden teyit ediyoruz. AB'nin Libya'ya yönelik her türlü dış müdahaleye karşı bilinen tutumunu tekrarlıyoruz.”
Tartışmanın diğer tarafında Cumhurbaşkanlığı Basın Ofisi Müdürü Burhanettin Duran, salı günkü oylamayı “her iki ulusun Doğu Akdeniz'deki ortak hak ve çıkarlarının korunması, hakkaniyet temelinde deniz yetki alanlarının oluşturulması ve bölgesel işbirliğinin güçlendirilmesi yönünde önemli bir ilerleme” olarak nitelendirdi.
Duran, açıklamasının devamında “Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye, Mavi Vatan içindeki haklarını ve çıkarlarını korumaya devam edecek. Türkiye, dost ve kardeş Libya ile ilişkilerini geliştirirken Doğu Akdeniz'de adil kaynak paylaşımını, barışı ve istikrarı teşvik etmeyi sürdürecek” ifadelerini kullandı.
