Kıbrıs'ın AB ile Doğu Akdeniz arasında köprü rolü ve savunma, enerji ile altyapıda daha fazla iş birliği olanakları, Salı günü Meclis Dışişleri Komisyonu'nda tartışıldı.
Tartışmada, Doğu Akdeniz'in Avrupa sınırında bulunan bir AB üyesi ülke olarak Kıbrıs'ın karşı karşıya olduğu zorluklar, fırsatlar ve stratejik öncelikler incelendi. Oturuma Diko'dan AP milletvekili Costas Mavrides ile Doğrudan Demokrasi'den Fidias Panayiotou da katıldı.
Dışişleri Bakanlığı Orta Doğu Dairesi Başkanı Andrea Petranyi, Kıbrıs'ın AB Konseyi başkanlığı döneminde bölgenin önemini vurguladığını, bunun Nisan ayında Lefkoşa'da beş bölgesel liderin katıldığı gayriresmi bir zirveyle sonuçlandığını söyledi.
Petranyi ayrıca, Kıbrıs heyetinin şu anda New York'ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na katıldığını ve Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides ile Dışişleri Bakanı Constantinos Kombos'un bölgesel liderler ve temsilcilerle görüşmelerini sürdürdüğünü anlattı.
Kıbrıs'ın bölge ile AB arasında kendini sürekli bir köprü olarak tanıttığını belirtti.
Savunma Bakanlığı'nı temsilen savunma diplomasisi dairesinden Yarbay Panicos Papagrigoriou, Kıbrıs'ın bölgede yürüttüğü savunma iş birliğini "mükemmel" olarak nitelendirdi.
İsrail ve Ürdün ile Statü Anlaşmaları'nın imzalandığına ve Mısır ile iş birliğinin güçlendirildiğine işaret etti. Kıbrıs'ın AB'ye köprü rolü üstlenmesinin yeni yeteneklere ve fırsatlara erişim sağladığını ekledi.
Ticaret Odası Keve Genel Sekreter Yardımcısı Andreas Andreou, bölgesel istikrarın ekonomik büyümeye katkı sağladığını söyledi ve Kıbrıs'ı istikrar ve iş birliği direği olarak tanımladı.
Limasol limanındaki konteyner terminalini örnek göstererek altyapının yükseltilmesi gerektiğini vurguladı. Aynı zamanda Kıbrıs'ın komşu ülkelere enerji sektöründe destek verme olanaklarına ve adanın savunma sanayisinin daha da geliştirilme potansiyeline dikkat çekti.
Mavrides, Doğu Akdeniz'de enerji ve güvenlik ekseninde stratejik ortaklıklar geliştirilebileceğini söyledi ve Doğu Akdeniz Gaz Forumu ile Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru'nu örnek gösterdi.
Kıbrıs'ın AB Konseyi başkanlığının ülkenin Avrupa ile bölge arasında köprü olabildiğini gösterdiğini belirtti. Avrupa'nın enerji ve savunma alanında daha fazla özerklik çabalarının hem ulusal hem de AB çıkarlarına hizmet edebileceğini ekledi.
Panayiotou ise Büyük Deniz Ara Bağlantısı'nın gelecekte sorun yaratabileceği endişesini dile getirdi.
Kıbrıs'ın elektrik üretim tesislerine yönelik saldırılara karşı savunmasız kaldığını savundu ve kapsamlı bir enerji depolama ağı kurulmasını önerdi.
Avrupa savunma yeteneklerine yatırım yapılmasını ve AB üyesi ülkeler arasında daha fazla dayanışma gösterilmesini desteklediğini belirtti. Ulusal düzeyde yetkili kurumlar arasında koordinasyonun iyileştirilmesi çağrısında bulundu.
Komisyon Başkanı ve Disy Milletvekili Giorgos Karoullas, Kıbrıs'ın bölgede çıkarlarını ilerletmek için ulusal bir stratejisinin olup olmadığını ve bir AB üyesi ülke olarak çift kullanımlı altyapıyı güçlendirmek için politika ve mali araçları nasıl güvence altına alabileceğini sordu.
Akel Milletvekili Marina Nicolaou, bir sonraki Ufuk Avrupa program dönemi için üçlü müzakerelerin ilerlemesi hakkında bilgi istedi. Alithia Milletvekili Irene Charalambides ise Türkiye'nin İtalyan şirketler üzerinden AB'nin SAFE savunma programına katılım ihtimalini gündeme getirdi.
Doğrudan Demokrasi Milletvekili Diana Constantinidou, bölge için bütüncül bir ulusal stratejinin neyi gerektirdiğini sordu.
Yanıt veren Petranyi, Kıbrıs'ın bölgesel stratejisinin AB üzerinden yürütülen girişimleri içerdiğini söyledi ve Baf'taki AB bölgesel yangınla mücadele merkezi ile Larnaka'daki CYCLOPS eğitim merkezini örnek gösterdi.
Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Angelos Lenos, AB dış eylemi için finansman konusunda yeni bir müzakere turunun başladığını, planlamanın coğrafi ve tematik kriterlere dayandığını söyledi. Kıbrıs'ın üçlü iş birliği mekanizmalarını denetleyen ve bu ortaklıklardaki ilerlemeyi izleyen sekreterliğe de değindi.
Türkiye ve SAFE konusuna ilişkin Mavrides, ilgili üye ülkenin, bu durumda İtalya'nın, yabancı sahipli bir şirketin katılımının AB'nin hayati çıkarlarına aykırı olmadığının teyit edilmesi gerektiğini söyledi.
Ufuk Avrupa'ya ilişkin olarak, savunma bileşeninin Avrupa Parlamentosu savunma komitesinden Türkiye'nin dışlandığı şekilde geçtiğini, ancak genel programın henüz üçlü müzakere aşamasına gelmediğini belirtti.
