Göç ve İltica Bakan Yardımcısı Dr. Nicholas A. Ioannides, bugün Meclis İçişleri Komitesi'nde yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği'nin Kıbrıs'ın göçle ilgili harcamalarının yüzde 70'ini karşıladığını söyledi. Ioannides ayrıca, halihazırda Kıbrıs'ta 200 bin yabancı uyruklu kişinin yasal olarak ikamet ettiğini, buna ek olarak 30 bin kişinin uluslararası koruma statüsüne sahip olduğunu ve 13 bin 500 civarında iltica başvurusunun beklemede olduğunu belirtti.
Sahra Altı Afrika'dan gelen göçmen sayısında yüzde 90 oranında bir düşüş kaydedildiğini ifade eden Ioannides, bu düşüşü söz konusu göçmenlerin aslında Orta Avrupa'ya gittiklerini sanmalarına bağladı. 2026'nın ilk yarısında iltica başvurularının 2022'ye kıyasla yüzde 92 oranında azaldığını, düzensiz göçte ise varış-ayrılış oranının yaklaşık 1'e 5 olduğunu kaydetti. Geçen yıl toplam 12 bin 29 düzensiz göçmenin adayı terk ettiğini söyledi.
Mevcut hükümetin göreve başlamasından bu yana yaklaşık 35 bin üçüncü ülke vatandaşının adayı terk ettiğini, Suriye'deki rejim değişikliğinin ardından ise 5 bin 200 kişinin gönüllü olarak ayrıldığını belirten Ioannides, Suriyeliler için nakit ödeme programı başlatıldığını ve bu kapsamda statülerinden feragat edenlere maddi destek sağlandığını ifade etti. Ayrıca, Suriye uyruklu yaklaşık 2 bin iltica başvurusunun reddedildiğini ve Esad rejiminin devrilmesinin üzerinden yaklaşık 20 ay geçtiğini hatırlattı.
Bekleyen iltica başvurularının sayısının üç yıl önce 35 bin iken şu anda 13 bin 500'e düştüğünü ve bunun yüzde 86'lık bir düşüş anlamına geldiğini kaydeden Ioannides, Kıbrıs'ın yakın zamanda mülteci yasasında değişiklik yaptığını ve suç teşkil eden davranışlar durumunda iltica statüsünün iptal edilebileceğini söyledi. Bu düzenlemenin uluslararası ve Avrupa hukuku kriterlerine uygun olduğunu vurguladı.
Ioannides, konuşmasında özellikle yakın zamanda kabul edilen AB Göç ve İltica Paktı'na odaklandı. Bu paktın temel amacının, göç akışlarını bir sorun olmaktan çıkarıp bir çözüme dönüştürmek olduğunu söyledi. AB'ye verilen mesajın, Kıbrıs'ın korunmaya hak kazananlara koruma sağlarken sınırlarını da güvence altına alacağı yönünde olduğunu ifade etti. Bakan Yardımcılığı politikasının özünde her zaman insan haklarının korunması olduğunu belirtti.
Altyapı yatırımlarına da değinen Ioannides, Pournara kabul merkezinin yükseltme çalışmalarının yüzde 100 AB tarafından finanse edildiğini ve Limnes'teki göçmen tutma merkeziyle birlikte Kıbrıs'ın geri dönüş kapasitesinin altı kat arttığını söyledi. Kıbrıs'ta kalacak göçmenler için Yunanca öğrenimi ve beceri geliştirmeye özel önem verdiklerini, yasal göç prosedürlerini kolaylaştırmak istediklerini ekledi.
Yeşil Hat'ın izlenmesi konusunda ise Ioannides, Milli Muhafız Ordusu ve polisle yakın işbirliği içinde olduklarını, mobil kameralar kullanıldığını ve yasadışı göçmen kaçakçılığı çeteleriyle mücadele için devriyeler yapıldığını ifade etti.
Yeni AB göç paktı nedir?
Ioannides'in atıfta bulunduğu AB Göç ve İltica Paktı, iki yıllık geçiş sürecinin ardından 12 Haziran 2026'da tüm blokta yürürlüğe girdi. Bu pakt, üye devletleri göçmenleri ağırlamanın maliyetini ve yükünü daha adil bir şekilde paylaşmaya zorlarken, AB iltica ve sınır güvenliği prosedürlerini de reforme ediyor. Avrupa Komisyonu, reformu "adil ve kararlı" bir düzenleme olarak tanımlarken, dış sınırları güçlendirdiğini ve dayanışma ile sorumluluk arasında denge kurduğunu belirtiyor.
Ancak pakt, insan hakları gruplarından sürekli eleştiri alıyor. Human Rights Watch, paktın hükümetlerin iltica kararlarını aceleye getirmesini kolaylaştırdığını, işlem sırasındaki güvenceleri sınırladığını ve gözaltı süresini artırdığını söylüyor. Avrupa Mülteciler ve Sürgünler Konseyi ise, paktın ilticaya erişimi kısıtladığını ve temel hak güvencelerini düşürdüğünü ifade ediyor. Ayrıca Kıbrıs, Avrupa Komisyonu tarafından göç baskısı altında olduğu tespit edilen ve AB'nin dayanışma havuzundan destek almaya hak kazanan ülkeler arasında yer alıyor.
