Kıbrıs'ın Avrupa Birliği Konseyi dönem başkanlığı üç aydan fazla bir süre önce sona erdi. Ancak dönemin sonuçları Brüksel'de hâlâ bir referans noktası olmayı sürdürüyor. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis'e yazdığı mektupta yedi başlıkta 12 başarıyı sıralıyor.
Philenews gazetesinin bir kopyasına sahip olduğu mektupta Komisyon Başkanı, Kıbrıs dönem başkanlığının altı aylık sürecindeki başarıları şöyle sıralıyor:
1. Çok Yıllı Mali Çerçeve (ÇYMÇ)
Gelecek ÇYMÇ'nin mimarisi üzerinde anlaşma sağlandı.
Rakamlarla müzakere çerçevesi (negotiating box) önerisi sunuldu.
Global Europe, Horizon Europe ve Avrupa Rekabetçilik Fonu gibi sektörel dosyalarda kısmi genel yaklaşımlar belirlendi.
«Tek Avrupa, Tek Pazar» Yol Haritası etrafında güçlü bir hareketlilik yaşandı.
Basitleştirme paketlerinde (omnibus) önemli ilerleme kaydedildi.
3. Hava yolcu hakları
20 yılın ilk büyük revizyonu gerçekleşti.
4. Sosyal güvenlik koordinasyonu
On yıllık müzakerelerin ardından anlaşma sağlandı.
90 milyar euroluk kredi kesinleşti.
20. Rusya yaptırım paketi kabul edildi.
6. Genişleme ve ortaklıklar
Genişleme alanında ilerleme kaydedildi (Ukrayna, Moldova, Karadağ, Arnavutluk).
AB'nin küresel ortaklıkları güçlendirildi.
7. Orta Doğu
Kıbrıs, bölge ile «hayati bir köprü» oldu.
Von der Leyen'e göre bu 12 başarının ikisi, yani yolcu hakları ve sosyal güvenlik, yurttaşları doğrudan etkileyen tamamlanmış yasal anlaşmalar. Diğer on başarıda ise önemli ilerleme kaydedildi veya bundan sonraki müzakerelerin hazırlığına başlandı.
Öncelikli alanlarda sonuçlar
Von der Leyen, Kıbrıs dönem başkanlığının «Avrupa'nın en önemli önceliklerinden bazılarında sonuç verdiğini» belirtiyor.
En üstte, gelecek ÇYMÇ'nin mimarisi üzerindeki anlaşmayı görüyor: «Bu anlaşma, Komisyonun daha basit, geleceğe hazır bir bütçe hedefini teyit ediyor. Sizin rakamlarla hazırladığınız müzakere çerçevesi önerisi de aynı derecede önemli; yaklaşan müzakereler için sağlam bir temel oluşturuyor. Aynı durum, birçok sektörel dosyada sağlanan kısmi genel yaklaşımlar için de geçerli. Bunların arasında Global Europe, Horizon Europe ve Avrupa Rekabetçilik Fonu yer alıyor.»
Komisyon Başkanı ayrıca Kıbrıs Başkanlığı'nın rekabetçiliği güçlendirme çalışmalarının özel takdiri hak ettiğini vurguluyor: «Başkanlığınız altında Avrupa'nın rekabetçiliğini artırmak için yapılan çalışma özel bir takdiri hak ediyor. Başkan Metsola ile imzaladığımız «Tek Avrupa, Tek Pazar» Yol Haritası etrafında oluşan canlılık, şirketlerimize önemli faydalar sağlayacak. Basitleştirme paketlerinde (omnibus) kaydedilen önemli ilerleme de aynı şekilde. Birlikte büyümeyi kolaylaştıracak, idari yükleri azaltacak ve Tek Pazar'ın tüm potansiyelini açığa çıkaracağız.»
İki büyük başarı
Kıbrıs dönem başkanlığının altı ayında iki önemli anlaşma sağlandı. Bunlardan ilki hava yolcularının haklarıyla ilgili. Von der Leyen bu konuda şunları yazıyor: «Bu kuralların yirmi yıl sonra gerçekleşen ilk büyük revizyonu oldu. Avrupalı yurttaşların günlük yaşamı için de son derece büyük önem taşıyorlar.»
İkinci anlaşma ise on yıllık müzakerelerin ardından sosyal güvenlik sistemlerinin koordinasyon kurallarının revize edilmesiyle ilgili. Komisyon Başkanı'na göre anlaşma, Kıbrıs Başkanlığı'nın kararlılığını gösteriyor ve «bu kuralların modernleştirilmesi ile çalışanların adil hareketliliğinin güçlendirilmesi açısından da önemli bir adım».
Ukrayna'dan Orta Doğu'ya
Von der Leyen, «Ukrayna'ya yönelik ortak desteğimizi güçlendirmek için atılan önemli adımları» memnuniyetle karşılıyor. Bu adımlar arasında 90 milyar euroluk destek kredisinin kesinleşmesi de yer alıyor. Kredi, 2026'da ilk ödemelerin yapılmasına olanak tanıyor. Bu arada 20. yaptırım paketiyle Rusya üzerindeki baskı sürdürülüyor.
Avrupalı yetkili, AB'nin genişleme ve küresel ortaklıklarını güçlendirme alanındaki ilerlemeyi de övüyor. Von der Leyen'e göre Ukrayna ve Moldova ile ilgili gelişmeler, ilk müzakere kümesinin (cluster) açılmasıyla birlikte, Karadağ ve Arnavutluk ile ilgili gelişmeler de şunu teyit ediyor: «Genişleme, Avrupa Birliği'nin en güçlü stratejik araçlarından biri olmaya devam ediyor.»
Komisyon Başkanı ayrıca Kıbrıs'ın Orta Doğu'daki rolüne özel bir değinmede bulunuyor. Derin belirsizlik ve jeoekonomik zorlukların yaşandığı bu dönemde şöyle yazıyor: «Bu dönemde Kıbrıs, bölgeyle hayati bir köprü oldu. Diyalogun en çok önem taşıdığı bir zamanda bölgeyle yakın bağlarımızı korumamıza yardımcı oldu.»
Mektubunu kapatırken von der Leyen, Cumhurbaşkanı Hristodulidis'e Kıbrıs'ın başardıklarıyla gurur duyabileceğini yazıyor.
