Avrupa Birliği, Pazartesi günü yapılan gergin bir toplantının ardından İsrail tarafından yasadışı olarak işgal edilen topraklardan gelen ürünlere yasak getirilmesi konusunda karar alamadı. Blok üyesi ülkelerin dışişleri bakanlıklarının yarısından azı bu konuda harekete geçilmesi yönünde oy kullandı.
Yerleşimci yasağı çabalarına Fransa ve İsveç öncülük ederken, Belçika, İrlanda, Hollanda ve İspanya da bu ülkelere destek verdi. Ancak Almanya, İtalya ve Çekya gibi ülkeler çekincelerini dile getirdi.
AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, 27 AB ülkesinin üst düzey diplomatları arasındaki görüşmelerde 'en çok destek gören seçeneğin yasadışı yerleşimlerle ticaretin yasaklanması olduğunu' söyledi.
Kallas, AB Konseyi'ndeki 27 AB büyükelçisine 'bu konuyu ilerletme görevi verildiğini ve muhtemelen bu konuda olağanüstü bir toplantı yapacaklarını' da ekledi.
Ancak bir sonraki olağan dışişleri bakanları toplantısının 12 Ekim'e kadar yapılması planlanmıyor.
Kallas, '27 üye ülkenin tamamı, İsrail yerleşimlerinin uluslararası hukuka göre yasadışı olduğu konusunda hemfikir' dedi ve AB'nin mevcut politikalarının 'yerleşimlerle ticareti sınırlama konusunda pek bir şey yapmadığını' ifade etti.
Ursula von der Leyen liderliğindeki Komisyon ise yasağa karşı daha dirençli olmasına rağmen, ticaret yasağı, ithalat lisanslama sistemi ve hedefli tarifeler dahil olmak üzere olası önlemler için bir seçenek belgesi sundu.
Eurostat verilerine göre, AB-İsrail arasındaki toplam ticaret 2025 yılında 43,3 milyar avro olarak gerçekleşirken, yerleşimcilerin ihracatı 250 milyon avronun altında kaldı ve kültürel dondurma 14 milyon avro olarak kaydedildi. İsrail ayrıca 'Horizon' bilim Ar-Ge programı kapsamında milyarlarca avroluk AB hibelerinden yararlanmaya devam ediyor.
İsrail'in Gazze'deki savaşı, Hamas'ın 7 Ekim 2023'te benzeri görülmemiş sınır ötesi saldırısını başlatması, yaklaşık 1.200 kişiyi öldürmesi ve yaklaşık 250 kişiyi rehin almasının ardından başladı. İsrail, o tarihten bu yana birden fazla bölgesel alana yayılan ve büyük insani kayıplar nedeniyle uluslararası alanda artan bir incelemeye maruz kalan geniş çaplı bir askeri kampanya ile karşılık verdi.
Ancak Belçika, İrlanda, Hollanda ve İspanya gibi ülkeler, insan hakları gerekçesiyle AB-İsrail 'ortaklık anlaşması' kapsamındaki tüm ticari ayrıcalıkları durdurarak daha da ileri gitmek istiyor. AB'nin bu baskısı, İsrail içinde yüksek tansiyonun yaşandığı bir döneme denk geliyor. İsrail, Hamas'ın 7 Ekim 2023'teki sınır ötesi saldırısının ardından Gazze'de savaş halinde. Birleşmiş Milletler soruşturma komisyonu, birçok insan hakları örgütü ve dünyanın önde gelen soykırım bilimcileri derneği, İsrail'in Gazze'de soykırım yaptığı sonucuna vardı. İsrail bu suçlamayı reddediyor.
İsrail halihazırda Gazze, Batı Şeria, Doğu Kudüs, İran, Lübnan ve Suriye'de savaş halinde.
Buna rağmen Komisyon, herhangi bir yaptırım uygulanmasının üye ülkelerin oybirliğiyle alacağı bir karar gerektirdiğini savunuyor. Kallas ise nitelikli çoğunluğun yeterli olduğu görüşünde.
