ABD ile İran arasındaki kırılgan iki haftalık ateşkes, Cuma günü yeni bir gerilim dalgasıyla sarsıldı. İki ülke Cumartesi günü Pakistan'da müzakere masasına oturacakken, Washington Tahran'ı Hürmüz Boğazı konusundaki sözlerini ihlal etmekle suçladı. Öte yandan İsrail, İran'ın ateşkesi ihlal ettiğini iddia ettiği saldırılarla Lübnan'ı vurdu.
İran'ın boğazdaki neredeyse tam ablukasını kaldırdığına dair herhangi bir işaret görülmedi. Bu abluka, küresel enerji arzında yaşanan en büyük kesintiye neden oldu. Tahran, İsrail'in Lübnan'a yönelik süregelen saldırılarını — Çarşamba günkü savaşın en ağır bombardımanları dahil — temel bir tıkanma noktası olarak gösterdi.
ABD Başkanı Donald Trump, Perşembe gecesi sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran'ın petrolün boğazdan geçmesine izin verme konusunda "çok kötü bir iş çıkardığını" söyledi. "Bu anlaşmamız değil!" diye ekledi.
Trump ayrı bir paylaşımında petrolün yeniden akmaya başlayacağını belirtti ancak ABD'nin hangi adımları atabileceğini açıklamadı.
Trump'ın Salı günü ilan ettiği ateşkesin ilk 24 saatinde boğazdan yalnızca bir petrol ürünleri tankeri ve beş kuru yük gemisi geçebildi. Savaş öncesinde boğaz, dünya petrolünün beşte birini ve sıvılaştırılmış doğal gaz akışını taşıyor ve günde 140 gemi geçiş yapıyordu.
İsrail ordusu Cuma günü erken saatlerde, Perşembe akşamı kuzey İsrail'e roket atan Lübnan'daki 10 fırlatma rampasını vurduğunu açıkladı. İran destekli silahlı grup Hizbullah da İsrail'e bir füze fırlattı ve hava sirenlerinin çalmasına neden oldu.
Times of Israel'in haberine göre füze önlendi. Hizbullah ise kuzey kenti Hayfa'daki İsrail askeri altyapısını hedef aldığını duyurdu.
ABD ve İsrail, son ateşkesin Lübnan'ı kapsamadığını belirtti. İsrail geçen ay Hizbullah'ı bertaraf etmek amacıyla — İran'la savaşa paralel olarak — Lübnan'ı işgal etmişti.
Ancak arabulucu rolü üstlenen İran ve Pakistan, Lübnan'ın anlaşmanın açıkça bir parçası olduğunu savundu. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance karşısında İran heyetine başkanlık etmesi beklenen İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, sosyal medyadan yaptığı açıklamada Lübnan ve İran'ın bölgesel müttefik "ekseninin" geri kalanının herhangi bir ateşkesin ayrılmaz parçası olduğunu söyledi.
İran'ın Yüce Lideri Ayetullah Mücteba Hamaney, Perşembe günü yaptığı meydan okuyan açıklamada İran'ın savaşın bedelini ödeteceğini bildirdi. "Ülkemize saldıran suçlu saldırganları kesinlikle cezasız bırakmayacağız. Verilen her bir hasarın tazminatını şüphesiz talep edeceğiz" dedi.
Pakistan'ın arabuluculuğuyla varılan iki haftalık ateşkes anlaşması, Trump'ın İran'ın enerji santralleri ile köprülerine ABD saldırıları başlatacağını ve "bütün bir medeniyetin yıkılacağını" söylediği son tarihten yalnızca birkaç saat önce sağlanmıştı.
Pakistan'da yetkililer, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan çatışmayı çözmeye yönelik ilk ABD-İran görüşmeleri için Cumartesi günü hazırlıklarını sürdürüyordu.
İran Çarşamba günü savaşın çözümü için 10 maddelik bir teklif yayımladı. Teklif; Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolün sürdürülmesini, İran'ın nükleer zenginleştirme hakkının tanınmasını, yaptırımların kaldırılmasını ve Lübnan'daki Hizbullah'a yönelik savaş dahil tüm çatışmaların sona erdirilmesini içeriyordu.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hizbullah'a yönelik saldırıların süreceğini belirtirken — hükümeti geçen ay Lübnan ile doğrudan görüşme teklifini reddetmişti — Perşembe günü barış görüşmelerinin en kısa sürede başlaması talimatı verdiğini açıkladı. Görüşmeler Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını da kapsayacaktı. Netanyahu "Müzakereler Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve İsrail ile Lübnan arasında barışçıl ilişkilerin kurulması üzerine odaklanacak" dedi.
Üst düzey bir Lübnanlı yetkili Reuters'a yaptığı açıklamada, Lübnan'ın son gün boyunca İsrail ile daha geniş kapsamlı görüşmelere zemin hazırlayacak geçici bir ateşkes için baskı yaptığını söyledi. Yetkili bu çabayı "ayrı bir kanal ama aynı model" olarak nitelendirdi.
Üst düzey bir İsrailli yetkili Perşembe günü İsrail'in Lübnan'daki saldırılarını azaltmaya hazırlandığını belirtti. ABD medya kuruluşları, Trump'ın Netanyahu'dan Lübnan'da "daha düşük profilli" davranmasını istediğini bildirdi.
Bir başka İsrailli yetkili, Lübnan ile görüşmelerin önümüzdeki hafta Washington'da başlamasının beklendiğini söyledi. ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi de ABD'nin gelecek haftaki toplantıya "devam eden ateşkes müzakerelerini görüşmek" üzere ev sahipliği yapacağını doğruladı.
Hizbullah milletvekili Ali Fayyad Perşembe günü yaptığı açıklamada örgütün İsrail ile doğrudan müzakereleri reddettiğini ve Lübnan hükümetinin ileri adımlar için ön koşul olarak ateşkes talep etmesi gerektiğini bildirdi.
