Hürmüz Boğazı'nda tırmanan ABD-İran gerilimi petrol fiyatlarını ve küresel enerji arzını doğrudan etkiliyor. Tankerlere yönelik saldırılar, Suudi ihracındaki baskı ve karşılıklı tehditler deniz ticaretindeki riskleri artırıyor.
Orta Doğu'daki tırmanan gerilimler Suudi Arabistan'ın hem Hürmüz Boğazı hem de Kızıldeniz üzerinden petrol ihracatını aynı anda zorluyor. Husilerin saldırıları Doğu-Batı boru hattını durdururken, küresel stokların erimesi ve taşıma maliyetlerindeki artış piyasada belirsizliği büyütüyor.
Perşembe günü Avrupa işlemlerinde WTI ham petrolü 93,20 dolara gerileyerek 93,50 doların altına indi. ABD-İran gerilimi ve Basra Körfezi'ndeki tanker saldırıları fiyatlardaki düşüşü sınırlıyor. ABD Enerji Enformasyon İdaresi verileri ve Orta Doğu'daki tırmanış endişesi piyasada yukarı yönlü baskıyı koruyor.
Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Ajansı, bölgedeki askeri hareketlilik sırasında Kuzey Körfez ve Umman Körfezi'nde bulunan çok sayıda ticari geminin gece saatlerinde alev alarak kullanılamaz hale geldiğini duyurdu. İran Devrim Muhafızları ise ABD gemilerine ve petrol tankerlerine misilleme saldırısı düzenlediklerini açıkladı.
İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Ali Abdollahi, petrol tankerlerine yönelik olası bir saldırı durumunda bölgedeki ABD askeri üslerini hedef alacaklarını açıkladı. Bu sert tehdit, Hürmüz Boğazı yakınlarındaki adalarda meydana gelen patlamaların ardından geldi. İki taraf arasında tankerlerin hareketliliği ve Körfez'deki askeri varlık nedeniyle gerilim tırmanıyor.
İran, ABD'ye ekonomik savaş tehdidinde bulunurken savaş gemilerine Kasım Basir füzesi fırlattığını duyurdu. Husilerin Suudi Arabistan'a saldırısı ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin aksatılması, bölgesel çatışmanın daha da genişleme riskini artırıyor.
Uluslararası Deniz Ticaret Odası (ICS) Genel Sekreteri Thomas Kazakos, Hamburg'da düzenlenen forumda denizcilerin jeopolitik çatışmalara çekilmemesi gerektiğini vurguladı. ICS, Hürmüz Boğazı'nda zorunlu geçiş ücretlerine karşı çıkarak seyir özgürlüğünü korumak için uluslararası kampanya başlattı.
ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, İran'ın güneyinde bir düğün töreninde meydana gelen ve 5 kişinin hayatını kaybettiği patlamanın araştırıldığını duyurdu. Reuters'ın uzman analizleri, patlamanın ABD mühimmatıyla doğrudan isabet etmesi sonucu yaşandığına işaret ediyor.
İran'da ABD'nin düzenlediği son hava saldırılarında 18 kişi hayatını kaybetti, 108 kişi yaralandı. Saldırılarda bir düğün töreni de hedef alınırken, 4 kişi yaşamını yitirdi. Bölgedeki çatışmaların yeniden alevlenmesi uluslararası endişeyi artırırken, İran Hürmüz Boğazı'ndaki petrol tankerlerini tehdit etti.
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın adını 'Trump Boğazı' olarak değiştirmeyi önerdi. İran'ın savaş nedeniyle kapattığı stratejik deniz geçidinin kontrolünün ABD'de olduğunu iddia eden Trump, bu teklifi sosyal medya hesabından duyurdu.
ABD ve İran arasında Temmuz ayından bu yana yaşanan en büyük çatışmada ABD İran'ın güney kıyılarını bombalarken, İran da bölgedeki Amerikan üslerine füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenledi. Saldırılar küresel piyasaları olumsuz etkilerken, İran bir düğün töreninin vurulduğunu ve aralarında çocukların da bulunduğu sivil kayıplar yaşandığını iddia etti.
İran, ABD baskısı altında Umman'la Hürmüz Boğazı için görüşmelere yeniden başladı. İki ülke geçici bir seyir koridoru ve mayın temizliği konusunda mutabık kaldı. Bölgede tanker saldırısı yaşanırken İran televizyonunda Barron Trump'a yönelik iddia ortaya atıldı.
ABD ve İran arasındaki savaş altıncı ayında köklü bir dönüşüm geçirerek Hürmuz Boğazı kontrolüne odaklı bir çıkmaza evrildi. Enerji piyasalarında yaşanan darboğaz ve rafineri kapasitesindeki düşüş, küresel çapta yakıt kıtlığına ve enflasyonun yükselmesine neden olurken, her iki taraf da geri adım atmaya niyetli görünmüyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'ndaki tüm mayınların temizlendiğini duyurarak, İran'a yeni mayın döşeyen gemilerin yok edileceği uyarısında bulundu. İki ülke arasındaki gerilim sürerken, boğazdan geçen günlük petrol miktarı savaş öncesine kıyasla büyük ölçüde düşüş gösterdi.
Pazartesi günü Hürmüz Boğazı'ndan geçen emtia gemisi sayısı üç ayın en düşük seviyesine geriledi. İran'ın boğazda uyguladığı kısıtlamalar ve ABD'nin yeni yaptırım adımları bölgedeki geçiş riskini artırıyor.
İran, ABD'nin 60 kişi ve kurumu hedef alan yeni yaptırımlarına karşı sert misilleme sözü verirken, Hürmüz Boğazı'ndaki kısıtlamanın devam edeceği vurgulandı. ABD, küresel finans sistemini korumak adına Çinli bankaları şimdilik yaptırım listesine dahil etmezken, Pakistan arabuluculuğundaki görüşmelerde boğazın yeniden açılması için önemli ilerleme kaydedildiği açıklandı.
ABD, İran'a yönelik yeni ekonomik yaptırımlarını açıklamaya hazırlanıyor. İran, bu yaptırımları kınadı ve "uluslararası hukukta hiçbir dayanağı yoktur" dedi. Hürmüz Boğazı'ndaki petrol trafiği durma noktasına gelirken, İran ekonomisi ağır darbe aldı. ABD, İran'a "tarihin en sert yaptırımlarını" açıklamaya hazırlanıyor.
ABD, İran'a en sert ekonomik yaptırımları uygulamaya hazırlanıyor. İran, tehditlere "yıkıcı" bir yanıt vereceğini duyurdu. ABD Başkanı Trump, kendi içinde de baskı altında olduğu bir döneme denk gelen bu hamlelerle savaşı sonlandırmak istiyor.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile herhangi bir görüşme yürütülmediğini ve planlanmadığını açıkladı. İran ise Hürmüz Boğazı'nın, ABD'nin geçici anlaşmanın şartlarını yerine getirmesine kadar kapalı kalacağını duyurdu.
Suudi Aramco, Hürmüz Boğazı'ndaki tanker saldırılarının ardından haftalarca duran petrol yüklemelerine ve satışlarına yeniden başladı. Ancak Yemenli Husilerin Kızıldeniz'deki ablukası nedeniyle toplam ihracat hacmi kısıtlı kalmaya devam ediyor.
Orta Doğu'da barış umutlarının sönmesi ve İran'ın saldırıgan bir askeri tutuma geçmesi, enerji arzı endişelerini artırarak petrol fiyatlarını üç haftanın zirvesine taşıdı. Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklık ve Kızıldeniz'deki saldırılar, küresel piyasalarda fiyatların varil başına 91,76 doların üzerine çıkmasına neden oldu.
İran, Hürmüz Boğazı'ndaki ablukayı sürdüreceğini duyururken, ABD Başkanı Trump Amerikalılardan yüksek akaryakıt fiyatlarını kabullenmelerini istedi. Savaşın etkisiyle ABD'de benzin fiyatları yıllık yüzde 29 artarken, boğazdan geçen ham petrol tanker trafiği neredeyse durma noktasına geldi.
İran ve ABD arasında Körfez'deki savaşı sonlandırmak için yürütülen müzakerelerde Haziran ayındaki geçici anlaşmanın canlandırılması konusunda ilerleme kaydedilemediği açıklandı. ABD Başkanı Trump'ın sert açıklamaları ve bölgedeki gemi saldırıları krizin çözümüne dair umutları zedelerken, petrol fiyatları dalgalı seyrini sürdürüyor. İran, 60 günlük ateşkes sürecinin uzatılması yönündeki haberleri yalanlayarak ABD'nin taahhütlerini ihlal ettiğini savunuyor.
İran'ın yeni güvenlik konseyi sekreteri Muhsin Rezai, ABD'nin tutumunu değiştirmesi ve İran'ın şartlarını kabul etmesi halinde Hürmüz Boğazı'nın açılacağını belirtti. Bölgedeki çatışmalar nedeniyle deniz ticaretinde yaşanan aksamalar küresel petrol piyasalarında belirsizliği artırırken, ABD Başkanı Trump İran'dan 50 yıllık zararın tazminatını isteyeceklerini açıkladı.
14 Temmuz'dan bu yana Hürmüz Boğazı'ndan geçen tankerlerin neredeyse üçte ikisi aktif takip sinyalleri olmadan seyrediyor. Bu durum küresel enerji piyasalarında belirsizliği artırırken, Güney Kıbrıs'ın denizcilik sektörünü de ciddi şekilde etkiliyor.