İran, Salı günü ABD'yi "ekonomik savaş" ile tehdit etti ve ABD savaş gemilerine gelişmiş bir füze fırlattığını duyurdu. Bu gelişme, her iki tarafın da karşılıklı saldırılar düzenlemesinden sadece günler sonra, savaşta tansiyonun daha da yükselme riskine dikkat çekiyor.
Altı aydır devam eden savaş, duraklama ve ardından gelen dönemsel çatışma döngüleriyle şekilleniyor. ABD en son Cumartesi günü İran hedeflerine saldırı düzenlediğini ve üç İran petrol tankerini vurduğunu açıklamıştı. İran devlet medyası ise Pazar günü İran'ın birkaç ABD gemisine yönelik saldırılarında Kasım Basir füzesini kullandığını duyurdu.
İran destekli Husi milisleri Suudi Arabistan'daki çeşitli şehirlere saldırı düzenleyerek 73 kişinin yaralanmasına neden oldu. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun sözcüsü Salı günü yaptığı açıklamada, diplomatik ilerlemenin durma noktasına gelmesiyle çatışmanın daha geniş çaplı bir bölgesel savaşa dönüşme riskinin arttığının altını çizdi.
ABD'nin Hürmüz Boğazı'nı açma çabalarına rağmen, İran küresel petrol ve gaz arzı için kritik bir damar olan bu bölgedeki deniz trafiğini aksatmaya devam ediyor. Bu hafta emtia gemi trafiği yeniden yavaşladı.
İran İslam Cumhuriyeti, önümüzdeki günlerde Körfez'de yeni bir kısıtlı bölge ilan edeceğini ve Hürmüz Boğazı'ndan geçen yeni bir denizcilik koridorunun haritalarını açıklayacağını taahhüt etti. Ancak detayların ne zaman ortaya çıkacağı henüz netlik kazanmadı.
İran'dan Körfez'de denizcilik dışlama bölgesi tehdidi
İran'ın Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rezai, Pazar günü devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, yeni kısıtlı bölgenin ABD'nin İran'a uyguladığı ablukanın başladığı noktadan başlayıp Körfez'in çeşitli alanlarına kadar uzanacağını belirtti. Rezai, bu bölgeye giren herhangi bir geminin İran yaptırımlar listesine dahil edileceğini de sözlerine ekledi.
Rezai, Salı günü X platformu üzerinden hem ekonomik hem de askeri tehditlerini yeniden dile getirdi.
Rezai mesajında şu ifadelere yer verdi: "Son günlerde Washington, İran'ın yeni füzelerinden net bir uyarı aldı. Ekonomik savaşa, Körfez'den abluka çevresine kadar uzanan bir denizcilik dışlama bölgesiyle karşılık verilecek. ABD savaş gemilerine ve üslerine yönelik operasyonel duruş kökten yeniden şekillendirildi."
Rezai'nin bu sözleriyle, İran medyasının Hürmüz Boğazı yakınlarındaki ABD savaş gemilerine fırlatıldığını duyurduğu Kasım Basir balistik füzesini kastettiği düşünülüyor. ABD ordusu ise savaş gemilerinin herhangi bir füze saldırısından kurtulduğunu açıkladı.
ABD'nin İran'ın konvansiyonel güçlerini zayıflatan ve zaten kötü durumda olan ekonomisini cezalandıran büyük çaplı bombardımanlarına rağmen, Tahran yönetimi Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol tankerlerini kendi izni olmadan tehdit etme ve ABD askeri üslerine ev sahipliği yapan Körfez komşularına saldırma kapasitesini koruyor.
İran'ın Kasım Basir füzesi nedir?
İran, Kasım Basir'i geliştirilmiş manevra kabiliyetine sahip, füze savunma sistemlerini atlatabilen ve elektronik harbe karşı etkili bir güdüm sistemine sahip yükseltilmiş bir füze olarak tanıtıyor. Fars Haber Ajansı, füzenin ilk kez Haziran 2025'te İsrail'e karşı kullanıldığını duyurmuştu.
Bazı analistler, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki nüfuzunun azalabileceğini, zira ABD'nin yeni ve sert ekonomik yaptırımlarına dayanmanın İran için giderek daha zor hale geldiğini tahmin ediyor.
Savaştan önce küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz sevkiyatlarının beşte biri bu boğazdan geçiyordu ve bu durum İran'ın petrol ve gaz ihraç etmek isteyen Körfez komşularının tankerlerini tehdit etmesine olanak tanıyordu. Bu durum enerji fiyatlarını yükseltirken, kamuoyu yoklamaları savaşın ABD'de popüler olmamasının Başkan Donald Trump'ın Cumhuriyetçi Partisi için Kasım ayı ara seçimlerinde riskleri artırdığını gösteriyor.
Trump, sosyal medya platformunda şu mesajı paylaştı: "İran'la savaşı KAZANDIĞIMIZDA petrol fiyatları her şey gibi (ama daha fazla!) hızla düşecek. Galon başına üç dolar, ama nihayetinde iki doların altına inecek. Hepsi çok hızlı olacak ve İran asla Nükleer Silaha sahip olamayacak."
Trump, Şubat ayında "Epik Öfke Operasyonu"nu başlattığında belirlediği hedeflere henüz ulaşmış değil: İran'ın nükleer programını sona erdirmek, komşularına saldırma yeteneğini durdurmak ve İran halkının liderliğini devirmesi için koşullar yaratmak.
Tahran'daki din adamları yönetimi iktidarda kalmaya devam ediyor ve savaştan öncekinden daha güçlü bir şekilde çıkmayı hedefliyor. Yaptırımların kaldırılmasını talep etmeye devam ediyorlar ve nihayetinde boğazı kullanan gemilerden ücret toplama umudunu taşıyorlar.
