İran ve Arap komşuları, çarşamba günü Tahran ile Washington arasında Temmuz ayından bu yana yaşanan en büyük çatışmayla yeniden savaşın içine çekildi. ABD güçleri İran'ın güney kıyılarını bombalarken, İran da bölgedeki Amerikan üslerine ateş açtı.
ABD daha yıkıcı saldırılarla tehditlerini sürdürürken, İran Washington'ı bir düğün törenini hedef alarak beş kişiyi öldürmek ve onlarca kişiyi yaralamakla suçladı.
Yenilenen ABD hava saldırılarının ardından Asya ve Avrupa borsaları düşüş yaşadı. Saldırılar, petrol fiyatlarını tekrar Temmuz ayından bu yana görülmeyen seviyelere çıkarırken, kesintiye uğrayan enerji tedarikinin dünya genelinde enflasyonu körüklemesiyle tahvillerdeki küresel satışın ekonomik etkisini daha da derinleştirdi.
ABD Merkez Komutanlığı, salı günü İslam Devrimi Muhafızları Ordusu'na (IRGC) ait hava savunma sistemlerini, radarları, deniz varlıklarını, mayın döşeme kapasitelerini ve iletişim tesislerini vurduğunu açıkladı. İran medyası ise Tahran'ın geçiş izni olmadan geçen tankerleri tehdit ettiği dar su yolu Hürmüz Boğazı yakınlarındaki birden fazla hedefe isabet kaydedildiğini bildirdi.
İran, Bahreyn, Ürdün, Kuveyt ve Irak'taki ABD varlıklarını vurduğunu belirterek, artık amacının ABD güçlerini Orta Doğu genelinde onlarca yıldır sürdürdükleri geniş askeri üsler ağından sürmek olduğunu duyurdu.
İran'ın askeri komutanlığı yaptığı açıklamada, "Bölgedeki Amerikan kötülüğü daha ağır, daha yaygın ve yıkıcı tepkilerle karşılaşacak ve saldırgan Amerikan ordusuyla işbirliği yapan herhangi bir ülke bunun tehlikeli sonuçlarını kabul etmelidir" dedi.
Ürdün ordusu, 13 füzeyle karşılaştığını, bunlardan 10'unun önlendiğini, üçünün ise ıssız alanlara düştüğünü açıkladı. IRGC, Ürdün'de çok sayıda ABD askerini öldürdüğünü iddia ederken, ABD yetkilileri Reuters'a yaptıkları ilk değerlendirmelere göre herhangi bir can kaybı olmadığını belirtti.
Kuveyt'te İran, devasa ABD Ali Al Salem Hava Üssü'ne füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenlediğini ve bir ABD komutanının konaklama birimini hedef aldığını açıkladı. Kuveyt itfaiyesi, çarşamba günü erken saatlerde İran insansız hava aracının isabet ettiği bir yerleşim kompleksindeki yangını söndürdüklerini, olayda hasar oluştuğunu ancak can kaybı yaşanmadığını bildirdi.
Körfez'deki en büyük ABD hava üssüne ev sahipliği yapan Katar, "İslam Cumhuriyeti İran'ı bu saldırılardan ve bunların yaratacağı etki ve sonuçlardan tamamen yasal olarak sorumlu tutmaktadır" açıklamasını yaptı. ABD Donanması'nın bölgesel karargahına ev sahipliği yapan Bahreyn ise İran insansız hava araçlarının önlendiğini ve imha edildiğini duyurdu.
IRGC, kara kuvvetlerinin Irak'ın kuzeyindeki Erbil'de bulunan ABD üslerine birleşik füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenlediğini ve burada birkaç ABD personelini öldürdüğünü iddia etti. Ne Irak ne de ABD saldırıyı doğruladı.
İran ayrıca, Tahran'ın kapattığını belirttiği bir kanaldan ABD operatörleri tarafından yönlendirilen iki tankerin mayına çarptığını açıkladı.
İRAN DÜĞÜN TÖRENİNİN VURULDUĞUNU SÖYLÜYOR
İran, ABD'nin gece düzenlediği saldırılarda en az 12 kişinin hayatını kaybettiğini, boğaz kıyısındaki Sirik kasabasındaki bir evde düğün kutlaması yapan dört yaşındaki bir çocuk da dahil olmak üzere beş kişinin öldürüldüğünü bildirdi.
İran medyası, burada 68 kişinin yaralandığını belirterek, hastanede tedavi gören birkaç yaralı çocuğun görüntülerini yayınladı. İranlı yetkililer, bu olayı savaşın ilk gecesinde 160 kişinin öldüğü bir kız okuluna düzenlenen saldırıyla kıyasladı.
Reuters bu olayı bağımsız olarak doğrulayamazken, ABD yetkilileri konuyla ilgili yorum yapmadı. İran'ın Batı Asya Haber Ajansı tarafından söz konusu yerde çekilen videoda, bir evin odalarına ve avlusuna yayılmış enkaz görülüyordu. Kana bulanmış bir halının üzerinde bir çift bağcıklı kadın sandaleti terk edilmiş halde duruyordu.
Gelinin babası olarak tanıtılan Ali Molahi, "Sadece kayıpların daha da kötü olmamasına seviniyorum" dedi.
ÇATIŞMA HER İKİ TARAFI DA TÜKETİYOR
Bu ateşkes, ABD Başkanı Donald Trump'ın askeri komutanlarının mühimmat tükettikleri ve anlamlı hedeflerin kalmadığı yönündeki uyarılarının ardından İran'a yönelik iki haftalık yoğun bombalamanın aniden durdurduğu Temmuz ayından bu yana yaşanan en şiddetli çatışma oldu.
İran'ın savaştan yıpranmış ekonomisi ve zayıflamış konvansiyonel güçleri ülkeyi zor durumda bırakırken, Washington da hava savunma mühimmatının büyük bir kısmını tüketti ve hassas uzun menzilli füzelerini kullandı.
Yine de Trump, Şubat ayında İran'ın nükleer programını sona erdirmek, komşularına saldırma yeteneğini elinden almak ve İranlıların yöneticilerini devirmeleri için koşullar yaratmak amacıyla başlattığı "Epik Öfke Operasyonu"ndan istediği sonuçları henüz alamamış olmasına rağmen, zaferin yakın olduğu yönündeki açıklamalarını tekrarladı.
Trump salı günü yaptığı açıklamada, "Hürmüz Boğazı üzerinde neredeyse tam kontrole sahip olduğumuz ve ekonomilerinin tamamen çöktüğü şu anda durumumuzu çok daha iyi görüyorum. Sadece kaçınılmaz sonu yaşıyorlar. İran halkı ne zaman ayağa kalkıp savaşacak?" dedi.
İran ise ABD güçlerini dize getirmeye ve savaştan daha güçlü çıkmaya, yaptırımların kaldırılmasına, bloke edilen milyarlarca dolarlık fonun serbest bırakılmasına ve savaş öncesi küresel petrolün beşte birini taşıyan gemilerden ücret toplamasını sağlayan boğaz üzerindeki yeni kontrolünü kullanmaya kararlı.
Trump, Haziran ayında yapılan bir anlaşmayla Tahran'ın taleplerinin çoğunu kabul etmişti, ancak ateşkes boğazın kontrolü konusunda haftalar içinde çöktü ve o zamandan beri düşmanlar arasında herhangi bir görüşme yapılmadı.
