İran ve Umman, ABD Başkanı Donald Trump’ın artan ekonomik baskısı altında Hürmüz Boğazı’nı yönetmek için görüşmelere yeniden başladığını duyurdu.
İki ülke, savaşın şubat ayında başlamasından önce küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının beşte birini taşıyan stratejik su yolundaki trafiği kontrol etmek üzere haftalarca aralıklarla görüştü.
O tarihten bu yana çoğu gemi seferi durdu.
Salı günü yapılan açıklamada taraflar, boğazdan geçecek geçici seyir koridorunu görüştüklerini ve mayınlardan temizleneceği konusunda anlaştıklarını bildirdi.
Trump, boğazdaki tüm mayınların temizlendiğini söyleyerek daha önce yaptığı açıklamaları yineledi.
ABD ile İran arasındaki aktif çatışmalar büyük ölçüde dinmese de barış anlaşmasına yönelik diplomatik çabalar tıkanmış durumda ve su yolundan geçiş tehlikeli olmaya devam ediyor.
Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları’na göre salı günü kimliği belirsiz bir mermiyle vurulan bir petrol tankeri, boğazın girişinde yer alan Umman’ın Eş Şişah’ın yaklaşık 9 deniz mili (17 km) kuzeydoğusunda devre dışı kaldı.
ABD Gizli Servisi de salı günü, İran devlet televizyonunda yayınlanan ve Trump’ın en küçük oğlu Barron’u öldürmeye yönelik olası bir planı tartışan videodan haberdar olduğunu açıkladı.
İran devlet televizyonunda yayınlanan üç dakikalık videoda 20 yaşındaki Barron Trump’ın izlendiği iddia edildi ve öldürülmesi için 10 milyon dolar ödül konulduğu öne sürüldü.
Süregelen gerilime rağmen ABD, İran’la yaşanan gerilimler nedeniyle tahliye edilen ya da küçültülen Orta Doğu’daki bazı diplomatik misyonlarına personeli geri göndermeye başladı; konuya yakın iki kişi Reuters’a bunu söyledi.
Bu adım, Washington’un İran’la çatışmanın yakın vadede tırmanma riskini daha düşük gördüğünü gösteriyor, ancak bazı büyükelçilikler başlangıçta tam kapasitenin altında çalışacak.
İran ekonomisini zayıflatma çabası kapsamında ABD bu hafta İran’la iş yapmaya devam eden ülkelere yaptırım tehdidinde bulundu, ancak cezaları hemen uygulamayacağını söyledi.
ABD yaptırımlarının etkisini göz ardı eden yatırımcılar nedeniyle petrol fiyatları ikinci gün de düştü. İran ise ekonomisini tecrit etme çabasını “ağır hukuksuzluk” olarak nitelendirerek birçok ülkenin baskı kampanyasına katılmayacağına inandığını ifade etti.
Reuters/Ipsos anketine göre ABD’de savaşın kamuoyu desteği çatışmanın ilk günlerinden bu yana en düşük seviyeye geriledi ve kongre seçimleri öncesinde Trump’ın popülaritesi de rekor düşükte.
Çatışmada binlerce kişi öldü, bunların çoğu İran ve Lübnan’da. ABD ve İsrail İran’ın geleneksel askeri kapasitesinin büyük bölümünü zayıflattı. ABD ve İsrail’in ortadan kaldırmayı hedeflediği nükleer programın kesin durumu ise bilinmiyor.
