ABD, geçen yıl boyunca İsrail'den İran'ın Başkan Donald Trump'a suikast düzenleme niyetine dair çeşitli uyarılar aldı. Türkiye'de Air Force One ile yapılan gizli bir şaşırtmaca operasyonunu da içeren bu uyarılar, Amerikan istihbarat yetkilileri tarafından bağımsız olarak doğrulanamadı. Konuya ilişkin bilgiyi mevcut bir ABD yetkilisi ve iki eski yetkili paylaştı.
İstihbarat ajanslarına iletilen ve bazı durumlarda İsrail yetkilileri tarafından doğrudan Beyaz Saray'daki üst düzey isimlere aktarılan uyarılar arasında, Trump'ı bir keskin nişancıyla vurmak veya büyük bir halka açık etkinlikte bıçaklı saldırı için birini devşirmek gibi olası planlar yer alıyordu. Kaynaklar, bu ihbarların Haziran 2025'teki 12 günlük savaştan önce başladığını ve ABD'nin Şubat ayında İran'a savaş açma kararı öncesinde yoğunlaştığını belirtti.
Konuya aşina olan ABD'li yetkili ve diğer kişiye göre, en ayrıntılı uyarı Temmuz ayında Ankara'da düzenlenen NATO zirvesi öncesinde geldi. İsrail yetkilileri, Beyaz Saray'ı, İran'ın Trump zirve için Air Force One ile seyahat ederken omuzdan fırlatılan bir füzeyle onu öldürmeye çalışabileceğine dair istihbarat hakkında bilgilendirdi.
ABD istihbarat topluluğu uzun süredir İran'ın Trump'ın 2020'de İranlı askeri komutan Kasım Süleymani'yi öldürmesinin intikamını almak istediği değerlendirmesini yapıyor. Ancak yetkililer, Merkezi İstihbarat Teşkilatı'nın (CIA) geçen yılın başlarından bu yana İsrail istihbaratı tarafından paylaşılan Trump'ın hayatına yönelik bazı spesifik tehditleri teyit edemediğini söyledi.
NATO süreciyle ilgili olarak bir Türk yetkili, Türkiye'nin istihbarat teşkilatlarının da Trump'ın hayatına yönelik tehdit konusundaki İsrail iddiasını doğrulayacak herhangi bir kanıta sahip olmadığını belirtti. Ev sahibi ülke bu değerlendirmeyi Amerikalılarla paylaştı.
Doğrulama eksikliğine rağmen, Beyaz Saray yetkilileri ve Gizli Servis, tedbir amaçlı olarak tehditleri azaltmak için adımlar attı. Bu kapsamda Türkiye ziyareti sırasında olağanüstü bir şaşırtmaca operasyonu yürütüldü ve Trump, ülkeden çıkış uçuşu için Air Force One'dan farklı bir uçağa geçirildi.
Bu olay, Tahran ile gerilimin arttığı bir dönemde İsrail istihbaratının Trump yönetiminin İran konusundaki karar alma sürecini nasıl etkilediğini ve ABD ile İsrail istihbaratının İran'ın genel tehdidi konusundaki daha geniş çaplı anlaşmazlığını gözler önüne seriyor.
Bu yılın başlarında Amerikan istihbarat teşkilatları, İsrail Tahran'ın acil bir tehdit oluşturduğunu savunurken, İran'ın aktif olarak nükleer silah üretmediği değerlendirmesini yapmıştı. ABD istihbarat topluluğunun raporlarına rağmen Trump, Şubat ayında İran'a yönelik saldırılara devam etti. Trump ayrıca askeri kampanyayı başlatmadan önce İsrail tarafından paylaşılan ve Tahran'ın kendisine suikast girişiminde bulunduğuna dair istihbaratı da dikkate almıştı.
İsrail büyükelçiliği sözcüsü ise İsrail'in politikasını etkilemek için istihbaratını kullandığı iddialarına karşı çıktı.
Sözcü konuyla ilgili olarak, "İddia edilen istihbarat paylaşımı yoluyla İsrail'in ABD politikasını etkilemeye çalıştığını iddia eden aynı insanlar, kendi gündemlerine fayda sağlasaydı, İsrail'i kritik bilgileri gizlemekle suçlamaktan çekinmezdi" ifadelerini kullandı.
Beyaz Saray ve CIA yorum yapmaktan kaçındı.
YAKIN İTTİFAK
ABD, uzun süredir Orta Doğu meselelerinde, özellikle de İran ile ilgili konularda İsrail istihbaratına büyük ölçüde güveniyor.
Mevcut ve eski yetkililer, İran'a dair İsrail istihbaratının genellikle resmi kanallar aracılığıyla CIA veya Ulusal Güvenlik Ajansı'na (NSA) aktarıldığını ve daha sonra analiz edildiğini belirtti.
Yetkililer, ABD istihbarat teşkilatlarının çoğu zaman İsrail istihbaratını doğrulayamadığını, ancak gerçekliliği ve doğruluğu konusunda karar vermek için diğer bilgi türlerini kullandığını söyledi.
İran'daki iki ABD askeri saldırısı sürecinde CIA, bir eski yetkili ve konuya aşina başka bir kişiye göre, İran'ın oluşturduğu tehditlere ve Trump'a suikast planlarına dair İsrail istihbaratı konusunda "düşük güvene" sahip olduğunu değerlendirdi.
Bu değerlendirmelerin yönetim içinde ne kadar geniş çapta dağıtıldığı netlik kazanmış değil.
NSA yorum yapmaktan kaçındı.
İki eski ABD yetkilisi, geçen yıl boyunca üst düzey İsrail yetkililerinin ve temsilcilerinin, İran tehditleri konusunda üst düzey Trump yetkililerini doğrudan bilgilendirmek için Beyaz Saray'ı, Durum Odası da dahil olmak üzere aradığına dair birkaç örneği anlattı.
Bu doğrudan etkileşim, Trump yönetimi içinde ABD istihbarat paylaşımında yaşanan bir aksamanın ortasında ortaya çıkıyor.
Eski yetkililer, geçen yıl Ulusal İstihbarat Direktörlüğü Ofisi (ODNI) ile artan gerilimlerin ortasında CIA'nın, Ulusal İstihbarat Konseyi (NIC) ile istihbarat koordinasyonunu ve paylaşımını durdurduğunu belirtti. CIA, NIC değerlendirmelerine en büyük katkıyı sağlayan kurumdı.
Yetkililer ve konuya aşina başka bir kişi, artık NIC tarafından üretilen, İran'a odaklananlar da dahil olmak üzere daha az kapsamlı istihbarat topluluğu değerlendirmesi bulunduğunu söyledi.
