ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD Başkanı Donald Trump'ın Temmuz ayı başında Türkiye'de düzenlenecek NATO devlet başkanları toplantısına katılacağını Çarşamba günü açıkladı. Bu doğrulama, ittifak başkentlerinde rahatlama yaratacak nitelikte.
Washington ittifakın lideri olduğu için ABD başkanları neredeyse her zaman NATO zirvelerine katılır. Ancak Trump'ın bu yıl katılımı konusunda soru işaretleri vardı. Trump, NATO'nun İran'la savaşta ABD'ye yardım konusundaki isteksizliği olarak nitelendirdiği tutuma defalarca öfkesini dile getirmişti.
Rubio, Çarşamba günü kongredeki bir oturumda konuştu ve Trump'ın hayal kırıklıklarına değindi. Bakan, asıl rahatsızlığın bazı üyelerin kriz zamanlarında ABD'nin o ülkelerdeki askeri üsleri kullanmasına izin vermemesi olduğunu söyledi.
İttifaka yönelik hayal kırıklığına rağmen Trump'ın toplantıya katılacağını yineleyen Rubio, milletvekillerine şu açıklamayı yaptı: "ABD hâlâ NATO ittifakının içinde ve tüm bu konuları görüşmek için Türkiye'de olacağız. Başkanın kendisi, tüm bu konuların açıklığa kavuşturulacağı bir sonraki NATO devlet başkanları toplantısına katılacak."
Birçok NATO ülkesi, ABD askeri uçaklarının hava sahalarını kullanmasına izin vermeyerek ya da enerji tankerleri için Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yardım edecek deniz kuvvetleri göndermeyi reddederek İran'a karşı ABD askeri kampanyasına destek vermedi.
Avrupalı liderler, ABD-İsrail askeri operasyonlarına doğrudan katılımı reddetti. Liderler, amaçlarını tam olarak anlamadıkları ve kendi vatandaşları arasında popüler olmayan öngörülemez bir çatışmaya sürüklenmekten çekiniyor.
Trump, NATO'yu defalarca "kağıttan kaplan" olarak nitelendirdi. Başkan, bu yılın başlarında 32 üyeli transatlantik ittifaktan çekilmekle tehdit etti. Trump'ın gerekçesi, Washington'un Avrupalı müttefiklerinin ABD güvenlik garantilerine güvenirken İran'daki ABD-İsrail bombardıman kampanyasına yeterli destek sağlamamasıydı.
Rubio, "Bence Temmuz'da Türkiye'deki bir sonraki NATO toplantısı muhtemelen NATO tarihinin en önemli toplantısı olacak, çünkü burada açıklığa kavuşturulması ve düzeltilmesi gereken bazı şeyler var" dedi.
NATO zirvelerinin sıklığı, ittifakın 77 yıllık tarihi boyunca değişkenlik gösterdi. Ancak liderler 2021'den bu yana her yaz bir araya geliyor. Bu yıl zirve, 7-8 Temmuz tarihlerinde Türkiye'nin başkenti Ankara'da yapılacak.
Reuters, Nisan ayı sonunda ittifakın son dönemdeki yıllık zirveler düzenleme uygulamasını sonlandırmayı değerlendirdiğini bildirmişti. Bu kararın bir nedeni de Trump'la 2028'deki görev süresinin son yılında olası gergin bir karşılaşmadan kaçınmaktı.
