ABD'li bir şirket, geliştirdiği yapay yumurta platformundan 26 sağlıklı civciv çıkardığını açıkladı. Şirket bu gelişmeyi, yüzyıllar önce nesli tükenen Yeni Zelandalı büyük uçamayan kuş Güney Adası Dev Moa'yı yeniden hayata döndürme planında kritik bir adım olarak nitelendirdi.
Açıklamayı bu hafta "nesli tükenmiş türleri yeniden diriltme" misyonuyla çalışan Colossal Biosciences yaptı. Moa, şirketin portföyündeki altı türden biri ve kadim DNA rehberliğinde geri getirilmesi planlanan iki kuştan birini oluşturuyor; diğeri ise dodo kuşu. Şirket geçen yıl, Buzul Çağı'nın nesli tükenmiş yırtıcısı korkunç kurdu genetik mühendisliğiyle yeniden yarattığını duyurmuştu.
Colossal CEO'su ve kurucu ortağı Ben Lamm, Reuters'a yaptığı açıklamada "Sistemimizi kullanarak 26 civciv çıkardık ve şu anda bu kuşların büyüme sürecini aktif olarak izliyoruz" dedi. Civcivler, Colossal'ın Dallas'taki genel merkezinde dünyaya geldi.
Yapay yumurta platformu, sert bir dış yapının içine yerleştirilen biyomühendislik ürünü silikon bazlı bir zar içeriyor. Bu zar, yumurta kabuğunun gaz alışverişi işlevini taklit edecek şekilde tasarlandı ve gaz ile nem hareketini düzenleyerek embriyonun oksijen solunumunu sağlıyor.
Lamm, "Teknoloji, sağlıklı hayvanlar üretmek için doğal yumurtanın koşullarını yakından taklit etmek üzere tasarlandı. Normal gelişim, doğurganlık ve yaşam süresi hedefleniyor. Bu özellikle moa gibi türler için önemli çünkü moa yumurtaları yaşayan herhangi bir kuşunkinden çok daha büyüktü ve geleneksel taşıyıcı anne yaklaşımlarını uygulanamaz kılıyordu" diye konuştu.
Korkunç kurt projesinde klonlama yoluyla düzenlenmiş boz kurt hücrelerinden embriyolar oluşturulmuş ve bunlar taşıyıcı evcil köpek annelere yerleştirilmişti. Ancak Güney Adası Dev Moa yumurtasını yumurtlayabilecek kadar büyük yaşayan hiçbir kuş türü bulunmuyor. Moa yumurtası yaklaşık bir futbol topu büyüklüğünde.
Yaklaşık 3,6 metre boya ulaşabilen moa, büyük ölçüde insan avcılığı nedeniyle yaklaşık 500 yıl önce nesli tükendi. En yakın yaşayan akrabası, yaklaşık 1,8 metre boya ulaşabilen Avustralya'nın büyük uçamayan kuşu emu.
Lamm yapay yumurta sürecini şöyle anlattı: "Süreç, doğal bir yumurtanın içindeki en erken gelişim aşamalarına benzer şekilde döllenmiş bir kuş embriyosuyla başlıyor. Ardından embriyo ve yumurta sarısı, doğal yumurta kabuğunun ve kuluçka ortamının temel işlevlerini taklit etmek üzere tasarlanan Colossal'ın yapay yumurta platformuna aktarılıyor. Bu işlevler arasında gaz alışverişi, nem düzenlemesi, sıcaklık stabilitesi ve gelişim desteği yer alıyor."
Lamm sözlerini şöyle sürdürdü: "Embriyo geliştikçe sistem sürekli çevresel kontrol ve gerektiğinde takviye sağlıyor. Örneğin, normalde doğal kabuktan gelen kalsiyum desteği iskelet gelişimi sırasında veriliyor. Embriyo yumurta sarısının üstünde görünür şekilde geliştiği için araştırmacılar, embriyogenez boyunca gelişimi gerçek zamanlı izleyebiliyor."
26 civciv için embriyo transferinden çıkışa kadar toplam gelişim süresi yaklaşık 21 gün oldu. Bu süre, türün normal gelişim süreciyle uyumlu.
Lamm, yapay yumurta platformunun nesli tehlike altındaki kuş türlerinin korunmasında da faydalı olabileceğini belirtti. Ayrıca bunun moa'yı geri getirme yolunda önemli bir adım olduğunu vurguladı.
Lamm, "Diğer engeller arasında kadim DNA'dan doğru bir moa genomu oluşturmak, temel moa özelliklerinin genetik temelini belirlemek ve bu özellikleri emu gibi yakın akraba yaşayan bir türe aktarmak yer alıyor" dedi.
Lamm, projenin şu anda genom dizileme aşamasında olduğunu ve ekibin bu tür ile nesli tükenmiş diğer sekiz moa türü için yüksek kaliteli genomlar oluşturmaya odaklandığını söyledi. "Ekip şimdiye kadar Güney Adası Dev Moa'dan alınan örnekler dahil olmak üzere birden fazla güçlü kadim DNA kaynağı belirledi" diye ekledi.