ABD, Salı günü Kanada menşeli alkollü içecek, motosiklet ve süt ürünlerinin ithalatını yasaklayarak iki ülke arasındaki ticaret kavgasını tırmandırdı.
Beyaz Saray'ın internet sitesinde yayımlanan ve 29 Eylül'de yürürlüğe girecek olan ithalat yasakları, Kanada'nın ABD mallarına uyguladığı misilleme gümrük vergilerinin Salı gecesi yarısından itibaren geçerli olmasının hemen ardından duyuruldu.
Kanada'nın bu vergileri, geçen ay yapılan müzakerelerin birkaç turunun sonuçsuz kalmasının ardından ABD'nin yaklaşık 20 milyar dolarlık Kanada malına yüzde 50 gümrük vergisi uygulamasına bir yanıttı.
Müzakerelerin çökmesi, uzun yıllardır müttefik olan iki ülke arasındaki ayrılığı derinleştirdi. Başarısız görüşmeler için birbirlerini suçlayan taraflar, Kanada Başbakanı Mark Carney'i ülkenin en büyük ticaret ortağından uzaklaşma yönünde yeni adımlar atmaya iterken, ABD-Meksika-Kanada Anlaşması'nın (USMCA) geleceği konusunda da şüpheler yarattı.
Carney, Salı günü YouTube'da yayımladığı bir videoda, "Yön değiştirmek ve büyümek için ihtiyacımız olan her şeye sahibiz" ifadelerini kullandı.
Carney, "Bu yön değişikliğinin bir bedeli olacak. Her eylemin bir bedeli vardır. Ancak bu bedel, olduğu yerde saymanın maliyetinin yanında hiçbir şeydir" diye konuştu.
ABD'nin yasakları, bira ve çeşitli şarap, viski, bourbon, rom, votka, vermut, tekila, mezkal ve brendi türleri dahil olmak üzere çok geniş bir alkollü içecek yelpazesini kapsıyor. Beyaz Saray'ın internet sitesindeki duyurulara göre süt ürünleri yasağı ise peynir altı suyu proteini, invert pekmez, kamış pekmezi ve alkolsüz birayı kapsıyor.
İthalat yasaklarına ek olarak, çeşitli peynir ürünleri doğrudan yasaklanmak yerine yüzde 50 gümrük vergisine tabi ürünler listesine eklendi. Bazı kağıt, alüminyum, ahşap, mobilya, aydınlatma ve diğer ürünler de aynı listeye dahil edildi.
Bir ABD yetkilisi, Başkan Donald Trump'ın Kanada otomobillerine yönelik gümrük vergilerini 1 Ocak'ta yüzde 25'ten yüzde 50'ye çıkarma yönündeki mevcut tehdidinin geçerliliğini koruduğunu belirtti. Yetkili, ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer'in son birkaç gün içinde Kanada'nın ikili ticaretten sorumlu bakanı Dominic LeBlanc ile görüştüğünü ve iki ülke için alternatif bir yol bulmak üzere önümüzdeki günlerde tekrar bir araya gelmelerinin beklendiğini kaydetti.
LeBlanc, Salı gecesi sosyal medyadan yaptığı bir paylaşımda ABD'nin son önlemlerini eleştirdi ve izlenecek yol konusunda Greer ile iletişimde olduğunu belirtti. LeBlanc paylaşımında, "Son 18 aydır olduğu gibi, ilk önceliğimiz Kanadalı işçileri, çiftçileri, aileleri ve işletmeleri bu haksız eylemlerden korumaya ve desteklemeye devam ediyor" ifadelerini kullandı.
Kanada'dan ABD Mallarına Misilleme Vergileri
Kanada hükümet yetkilileri, Ottawa'nın Salı gecesi Washington'ın hamlesine yol açan misilleme önlemlerinin, ABD'ye ekonomik ve siyasi baskı yapmak amacıyla tasarlandığını belirtti.
Bu karşı gümrük vergileri, çelik ve mobilyadan giyim ve elektroniğe kadar uzanan ürünlerde yüzde 15 ile 50 arasında değişen oranlarla yaklaşık 20 milyar dolarlık ABD malını kapsıyor. Vergilerin, Kasım ayındaki ABD ara seçimleri öncesinde Michigan ve Ohio gibi kritik eyaletlerdeki sektörleri vurması bekleniyor.
Gümrük vergileri iki ülke arasındaki toplam ticarete kıyasla nispeten küçük bir ihracat miktarını etkilese de, bazı analistler bu çıkmazın NAFTA'nın yerini alan serbest ticaret anlaşması ABD-Meksika-Kanada Anlaşması'nı istikrarsızlaştırabileceğinden endişe ediyor. Anlaşma, onlarca yıldır Kuzey Amerika'daki ticaretin temelini oluşturuyordu.
Kanada Tarım Gıda Ticaret İttifakı İcra Direktörü ve Carney'in ikili ABD ekonomik ilişkiler danışma komitesi üyesi Michael Harvey, "Endişe ettiğimiz şey tırmanış gösteren bir sarmal" dedi. Harvey, "Ancak aynı zamanda, başbakanın etki alanları bulması gerektiğini de tamamen anlıyoruz" diye ekledi.
Trump son günlerde Truth Social platformu üzerinden Kanada'ya yönelik çeşitli saldırılarda bulunuyor. Pazartesi günü, Kanada'nın özel jet üreticisi Bombardier BBDb.TO'nun, ülkede üretim yapmaya başlamadığı sürece uçaklarını ABD'de satmasına izin verilmeyeceğini duyurdu. Trump ayrıca Kuzey Amerika'nın ABD bayrağıyla kaplı, Kanada ve Meksika'yı da içeren bir haritayı ve Carney'e yönelik tekrarlayan "Kanada 51. eyalet olmalı" çıkışlarına atıfta bulunan, onu "Vali" olarak adlandıran yapay zeka destekli bir görseli paylaştı.
Salı günü, en son ithalat yasaklarından saatler önce Trump, federal hükümete hizmet sağlamakla sorumlu bir ABD devlet kurumu olan Genel Hizmetler İdaresi'ni (GSA), ABD Ticaret Temsilcisi ile koordinasyon içinde çalışmaya ve "Kanada, Amerikalı Çiftçiler ve Şirketler için tam ve adil bir karşılıklılık sağlamadığı sürece GSA'nın Çoklu Ödül Programlarından Kanada menşeli ürünleri ÇIKARMAYA" yönlendirdi.
Trump'ın Vergileri Birden Fazla Kanada Sektörünü Vuruyor
Geçen ay yürürlüğe giren Trump'ın gümrük vergileri şarap, mobilya, süt ürünleri, çimento, giyim, olta ve hokey ekipmanları dahil olmak üzere birçok sektörü vurdu. Bu vergiler, Kanada'nın ABD'ye ihracatının yüzde 5'ini veya 20 milyar dolarını kapsıyor.
Sapporo 2501.T sözcüsü, gümrük vergisi riskleri nedeniyle alkolsüz içeceklerin sınırlı bir miktarının üretimini Kanada'dan ABD'ye taşımayı düşündüklerini, ancak henüz nihai bir karar verilmediğini belirtti. Ontario merkezli Sleeman Breweries'in sahibi olan Sapporo için Kanada, Japon firmasının denizaşırı bira satışlarının yarısından fazlasını oluşturuyor.
Kanada ve ABD hükümet verilerine göre, Kanada bu yıl toplam ihracatının neredeyse yüzde 68'ini ABD'ye gerçekleştirdi. Bu ihracatın kabaca yüzde 80'i USMCA anlaşması kapsamındaki muafiyetler nedeniyle vergisiz olarak taşındı. Anlaşma kapsamındaki korumalar, yerli ekonomiye bir miktar dayanıklılık sağladı.
Büyük Buhran dönemi ABD yasası uyarınca uygulanan geçen ayki gümrük vergileri, Ottawa'nın USMCA muafiyetlerini kullanmasına olanak tanımıyor.
USMCA'nın geleceğine ilişkin endişeler, Kanada 13 katı büyüklüğündeki bir ekonomiye karşı ticaret savaşı verirken yatırım ve büyüme konusundaki belirsizliği körüklüyor.
Anketler, Carney'in Kanadalılardan geniş bir destek gördüğünü gösteriyor. Ancak siyasi analistlere göre, ticaret savaşının sonuçları hissedilmeye başlandıkça bu destek aylar içinde kaybolabilir. Salı günü Angus Reid tarafından yapılan yeni bir anket, Carney'nin performansına yönelik onayın Ağustos ayındaki ankete göre 11 puan artarak yüzde 62'ye yükseldiğini ortaya koydu.
Bu arada, Reuters/Ipsos anketine göre Amerikalıların sadece yüzde 20'si Trump'ın Kanada mallarına yönelik gümrük vergilerini onaylıyor.
Trump geçen ay, 1 Ocak'tan itibaren Kanada'dan gelen tüm otomobillere, kamyonlara ve otomotiv parçalarına yönelik ABD gümrük vergilerini yüzde 50'ye çıkarmakla tehdit etmiş ve Ontario Gölü'nün adını "Amerika Gölü" olarak değiştiren bir başkanlık kararnamesi imzalamıştı.
