Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, Türkiye'nin Kıbrıs'taki mülkiyet haklarına ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) emsal niteliğindeki kararı kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirdiği yönündeki iddiasını reddetti.
Karar, komitenin Kıbrıs'ın Türkiye aleyhine açtığı davanın mülkiyet boyutunu ele aldığı oturumda alındı.
Dışişleri Bakanlığı'na göre, üye devletler Kıbrıs'ın sunduğu ve AİHM'in 2014 tarihli önceki kararının 63. paragrafına ilişkin bir yorum sorusu hazırlanmasını talep eden öneriyi onayladı.
Öneri 25 üye devletin desteğini alırken, iki ülke aleyhte oy kullandı ve 19 ülke çekimser kaldı.
Bu adım, komitenin Türkiye'nin talep ettiği gibi süreci kapatmak yerine kararın uygulanmasını denetlemeye devam edeceği anlamına geliyor.
Komite, AİHM kararlarının uygulanmasını izlemekten ve devletlerin sözleşme kapsamındaki yasal yükümlülüklerine uyup uymadığını incelemekten sorumlu.
Tartışılan konu, 1974 Türk işgalinden etkilenen mülkiyet hakları ve toprakları gasp edilen mültecilerin başvurabileceği çözüm yollarıyla ilgili mahkeme kararlarının uygulanmasını kapsıyor.
Kıbrıs, duruşmalar sırasında kararın belirli bölümlerinin yorumlanması ve uygulanması konusunda açıklama yapılması gerektiğini savundu ve AİHS'nin 46.3 maddesi uyarınca olası bir sevk için hazırlıklara başlanmasını talep etti.
Bu madde, uygulama sürecinde bir kararın yorumlanmasında zorluk yaşanması halinde komitenin konuyu AİHM'e sevk etmesine olanak tanıyor.
Dışişleri Bakanlığı'na göre Türkiye öneriye karşı çıktı ve bu adım için gereken eşiğin aşılmadığını savundu.
Bakanlık, Türkiye'nin ayrıca izlenen prosedüre ilişkin yazılı bir hukuki görüş talep ettiğini ancak bu talebin komite tarafından kabul edilmediğini bildirdi.
Dışişleri Bakanı Konstantinos Kombos, toplantının sona ermesinin ardından sonucu memnuniyetle karşıladı.
''Bugün, bu görüşme kapsamında Türkiye amacına ulaşamadı'' dedi.
Kombos, Türkiye'nin davanın mülkiyet boyutuna ilişkin denetim sürecinin kapatılmasını sağlamaya çalıştığını söyledi.
Sonucun, Dışişleri Bakanlığı, Hukuk Dairesi ve Avrupa İşleri Başkan Yardımcılığı'nın koordineli çalışmasını yansıttığını ekledi.
''Bu yolun sonu değil. Hala önemli çaba gerekiyor'' dedi.
Komite, sekretaryasına AİHM'e sevk edilebilecek taslak yorum sorusunu hazırlamaya başlaması talimatını verdi.
Konunun gelecek yıl Haziran ayında yapılacak oturumda tekrar komiteye gelmesi bekleniyor.
Sorunun mahkemeye iletilmesi yönünde nihai karar, en az 31 oya denk gelen nitelikli üye devlet çoğunluğunun desteğini gerektirecek.
Karar, davanın mülkiyet boyutuna ilişkin uluslararası denetimi açık tutarken, mahkeme kararının yorumlanması ve uygulanması için gereken önlemler konusundaki tartışmalar da devam edecek.
Kıbrıslı Türk tarafının tepkisi ise sonucun prosedürel niteliğine odaklandı.
Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman, kararın Türkiye'nin kararı uygulamada başarısız olduğu anlamına gelmediğini vurguladı ve henüz AİHM'e herhangi bir sevk yapılmadığını belirtti.
Erhürman'a göre komite bir yorum sorusunun hazırlanmasına izin verdi ancak mahkemeden karar istemeye kendisi karar vermedi.
Ayrıca kararın, kuzeyde faaliyet gösteren Taşınmaz Mal Komisyonu'nun (TMK) hukuki konumunu değiştirmediğini söyledi.
