Avrupa Parlamentosu Kadın Hakları ve Cinsiyet Eşitliği Komitesi, Çarşamba günü 1974 Türk işgali sırasında işlenen cinsel şiddeti kınayan bir karar tasarısını kabul etti. Karar, mağdurlar için hesap sorulması ve destek sağlanması çağrısında bulunuyor.
Tasarı, 28 oya karşı 4 ret ve 1 çekimser oyla onaylandı. Karar, komitenin Kıbrıs'a yaptığı ziyaret ve çatışmadan etkilenen kadınlara ilişkin tanıklıkların aylarca incelenmesinin ardından kabul edildi.
Avrupa Parlamentosu üyeleri, "savaş döneminde yaşanan cinsel şiddetin Kıbrıslı kadınlar ve kız çocukları üzerindeki kalıcı etkisine" dikkat çekti.
Karar, mağdurların "zorla yerinden edilme, aile ayrılığı, travma, toplumsal damgalanma ve psikolojik sonuçlara" maruz kaldığını belirtiyor. Cinsel şiddeti ise "bir savaş silahı" ve "Cenevre Sözleşmeleri'nin ağır bir ihlali" olarak tanımlıyor.
Komite; mağdurların tanınması, işlenen suçların hesabının sorulması ve mağdurlar ile ailelerine kapsamlı destek sağlanması çağrısında bulundu.
Karar, AB'yi Kayıp Şahıslar Komitesi'ne (CMP) verilen desteği güçlendirmeye ve "travma danışmanlığı, psikolojik bakım ile kuşaklar arası iyileşme programlarına erişimi genişletmeye" çağırdı.
Avrupa Parlamentosu üyeleri ayrıca mağdurlar için tam tazminat çağrılarını destekledi ve çatışma sırasında cinsel şiddete maruz kalan kadınlara adanmış bir anıtın Lefkoşa'da dikilmesi planını onayladı.
Karar, mağdurların tanıklıklarının ve deneyimlerinin resmi olarak tanınmasını da destekliyor.
Metin, BM öncülüğündeki yeniden birleşme müzakerelerinin yeniden başlamasına destek verirken "Türk askerlerinin Kıbrıs'tan çekilmesi" çağrısında bulunuyor.
Yunan Avrupa Parlamentosu üyesi Eleonora Meleti, kararın komitenin Kıbrıs ziyareti sırasında mağdurlara verilen sözü yerine getirdiğini ve onların deneyimlerinin Avrupa düzeyinde kabul görmesini sağladığını söyledi.
Meleti, "Kıbrıslı kadınların ve kız çocuklarının çektiği acı ve gösterdikleri dayanıklılık tanınmalıdır" dedi. Ayrıca "Kıbrıs sorunu, uluslararası hukukun ilkelerinden ve Avrupa değerlerinden ayrılamaz" diye ekledi.
Mart ayında Kıbrıslı Avrupa Parlamentosu üyesi Loukas Fourlas, 1974 işgali sırasında yaşanan tecavüz ve cinsel şiddete ilişkin bir Avrupa Parlamentosu raporunu New York'ta Antonio Guterres'e sundu. Fourlas, mağdurlar için daha fazla tanınma ve destek talep etti.
Söz konusu rapor, çatışma sırasında istismara uğrayan kadınların tanıklıklarını belgeledi ve bu tür suçların unutulmaması ile göz ardı edilmemesi için uluslararası eyleme çağrıda bulundu.
Savunuculuk grupları ve araştırmacılar uzun süredir, pek çok mağdurun on yıllarca sessiz kaldığını ve bu nedenle savaş dönemindeki cinsel şiddetin gerçek boyutunun tespit edilmesinin zor olduğunu öne sürüyor.
Akademik araştırmalarda ve mağdur tanıklıklarında alıntılanan tahminlere göre Türk Silahlı Kuvvetleri, Atilla Harekâtı sırasında cinsel şiddeti bir savaş taktiği olarak kullandı. Rakamlar, 1.500'e kadar Rum Kıbrıslı kadın ve çocuğun tecavüz, toplu tecavüz ve benzeri istismarlara maruz kaldığını gösteriyor.
Araştırmacılar, bu şiddetin sivillerin zorla yerinden edilmesine katkıda bulunduğunu ileri sürüyor. Şiddet, yerel halk üzerinde korku yaratmak ve Rum Kıbrıs nüfusunun güneye kaçışını hızlandırmak amacıyla kullanıldı.
İstismarın boyutu o kadar büyüktü ki Ortodoks Kilisesi, savaşın hemen ardından kürtaj yasağını geçici olarak kaldırdı.
Akademik çalışmalar ayrıca cinsel şiddetin, 1960'ların başında yaşanan tarihsel toplumlar arası şiddete misilleme olarak TMT militanları tarafından gerçekleştirildiğine ilişkin iddialara da yer veriyor.
