Akdeniz'den İskandinavya'ya kadar Avrupa'yı etkisi altına alan yeni bir aşırı sıcak hava dalgası, yerel sıcaklık rekorları kırılmasına, orman yangınlarının şiddetlenmesine, şiddetli fırtınalara ve artan güvenlik risklerine yol açıyor. Haftalardır süren kavurucu sıcaklar ve yetersiz yağış, büyük nehirleri tarihi seviyelere düşürerek deniz taşımacılığı, sanayi ve tarımı olumsuz etkilerken, meteorologlar ay sonuna doğru yeni bir sıcaklık dalgasının daha gelebileceği uyarısında bulunuyor.
Sıcaklık Kuzeye Kayıyor, Yeni Dalga Kapıda
Son sıcak hava dalgası alışılmadık şekilde kuzeye kadar uzandı. Norveç, temmuz ortasından bu yana yoğun bir sıcak hava dönemi yaşıyor; geçen hafta on hava istasyonu yerel sıcaklık rekorları kırdı. Cuma günü itibarıyla 40 hava istasyonu ülkenin resmi sıcak hava dalgası kriterini karşılarken, deniz seviyesinden 800 metreden yüksek bir bölgede ilk kez 30 santigrat derecenin üzerinde sıcaklık kaydedildi.
Bu arada Güney Avrupa, en yoğun sıcağın merkez üssü olmaya devam ediyor. Yunanistan'ın bazı bölgelerinde Çarşamba günü sıcaklık 43 santigrat dereceyi aşarken, Atina'da yapılan termal görüntüleme, şehrin bazı noktalarında yüzey sıcaklığının 60 santigrat dereceye yaklaştığını, Panathinaiko Stadyumu'nda ise 75 dereceye ulaştığını gösterdi. Kıbrıs'ta Perşembe günü için 44 santigrat derece tahmin ediliyor.
İspanya, yazın üçüncü sıcak hava dalgasına girdi; bazı bölgelerde sıcaklık 42 santigrat dereceyi aştı. Meteorologlar, yüksek basınç sisteminin kuzeye doğru ilerleyerek batı Almanya'ya 35 santigrat derece veya daha yüksek sıcaklıklar getirebileceğini ve 'tropikal geceler' olasılığını artırabileceğini söylüyor. Hava durumu modelleri ayrıca temmuz sonu ve ağustos başında, Orta Avrupa'nın bazı bölgelerinde sıcaklığın 40 santigrat dereceye yaklaşabileceği yeni bir aşırı sıcaklık dönemine işaret ediyor.
Orman Yangınları, Fırtınalar ve Alp Tehlikeleri Artıyor
Uzun süren sıcaklık, Avrupa genelinde hava kaynaklı tehlikeleri artırıyor. İspanya'da Guadalajara'daki La Mierla orman yangını 35.000 hektardan fazla alanı küle çevirerek ülkenin bu yüzyıldaki en büyük ikinci orman yangını oldu. Toledo, Madrid, Leon ve Huelva'daki diğer yangınlar yüzlerce kişinin tahliye edilmesine neden oldu. AB'nin Copernicus yangın izleme sistemine göre, bu yıl İspanya'da 123.000 hektardan fazla alan yandı; bu, 2025'in aynı döneminde kaydedilen alanın yaklaşık dört katı.
Bu yıl Avrupa'da ulusal topraklarının en büyük kısmı yanan Portekiz'de ise yüksek alarm durumu sürüyor. Yetkililer, hazırlık seviyesini yüksek tutarken, ülkenin bazı bölgelerinin 'Çok Yüksek' veya 'Maksimum' orman yangını riskiyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulunuyor. Yunanistan'da da 24 saat içinde 51 tarım ve orman yangını rapor edildi, ancak çoğu hızla kontrol altına alındı.
Sıcaklık, Alpler'deki koşulları da değiştiriyor. İsviçre Alp Kulübü, eriyen kar ve çözülen permafrostun, buzullardaki çatlakları açığa çıkararak, yamaçları istikrarsızlaştırarak ve kaya düşmesi riskini artırarak dağcılığı önemli ölçüde daha tehlikeli hale getirdiği uyarısında bulundu.
Öte yandan Bosna-Hersek, günler süren aşırı sıcakların ardından şiddetli fırtınalarla vuruldu. Meteorologlar, sıcak ve soğuk hava kütlelerinin çarpışmasının süper hücreli fırtınalar oluşturduğunu; bu fırtınaların mahsullere ve altyapıya zarar veren yıkıcı rüzgarlar, büyük dolu ve şiddetli yağmur getirdiğini belirtti.
Nehirlerin Düşük Seviyesi Deniz Taşımacılığını ve Sanayiyi Vurdu
Haftalardır süren aşırı sıcaklar ve sınırlı yağış, Avrupa'nın su yollarını da etkiledi. Hırvatistan'da Tuna ve Drava nehirleri rekor düşük seviyelere gerileyerek uzun süredir su altında kalan gemi enkazlarını ve savaş kalıntılarını gün yüzüne çıkardı.
Daha yukarı akıntıda, sığ sular Avrupa'nın en işlek ticari su yollarından biri olan Almanya'daki Ren Nehri'nde yük taşımacılığını aksatıyor. Kritik Kaub ölçüm noktasında düşük su seviyeleri, birçok geminin normal kapasitesinin yalnızca üçte biriyle çalışmasına neden oldu ve bu da nihayetinde tüketicilere yansıyabilecek navlun maliyetlerini artırdı.
Hollanda da benzer baskılarla karşı karşıya. Su krizi durumunu 'fiili su kıtlığı' seviyesine yükselten hükümet, azalan nehir akışlarının iç taşımacılığı, endüstriyel üretimi ve tarımı etkilediği uyarısında bulundu. Düşük su seviyeleri ayrıca su kalitesini kötüleştirdi, tuzlanmayı hızlandırdı ve yerel balık ölümleri ile alg patlamalarına katkıda bulundu.
