Maliye Bakanı Makis Keravnos salı günü yükselen akaryakıt fiyatları konusunda “alarmizm”e karşı uyardı, bir enerji uzmanı ise pompa fiyatlarının 2027 ortasına kadar yüksek kalacağını öngördü.
Televizyon programında konuşan bakan, hükümetin durumu izlediğini ve ek destek önlemleri üzerinde çalıştığını söyledi.
Destek önlemlerinin 30 Eylül'de planlanan Bakanlar Kurulu toplantısında ele alınacağını belirtti.
Önlemler karara bağlandıktan sonra duyurulacak.
Keravnos, Kıbrıs'ın “Avrupa Birliği'ndeki diğer tüm ülkelerden çok daha iyi durumda olduğunu” ifade etti.
Küresel olan fiyat artışlarına rağmen Kıbrıs, benzin fiyatları açısından AB'de beşinci en ucuz ülke konumunda.
Savı büyük ölçüde Avrupa Komisyonu'nun yayımladığı verilerle destekleniyor. 17 Eylül tarihli en son haftalık petrol bültenine göre Kıbrıs'ta kurşunsuz 95 benzin ortalama perakende fiyatı €1,649 olurken, AB-27 ortalaması €2,063. Kıbrıs'ta dizel ortalama €1,915 ile satılırken, AB-27 genelinde ortalama €2,158.
Dikkat çekici şekilde yükselen fiyatlar
Ancak Eurostat'ın salı günü açıkladığı verilere göre Kıbrıs, Ağustos ayında AB'nin en keskin aylık benzin fiyat artışlarından birini kaydetti, blok genelinde akaryakıt maliyetleri yıllık bazda keskin şekilde yükselmeye devam etti.
Kıbrıs'ta benzin fiyatları Temmuz-Ağustos arasında yüzde 6,2 arttı; bu oran blokta dördüncü en yüksek artış.
Aynı zamanda perakende fiyatlar vergiler dahil Basra Körfezi'ndeki savaşın patlak vermesinden bu yana geçen yedi ayda fırladı. Savaşın başlamasından günler sonra 5 Mart'ta Kıbrıs'ta kurşunsuz 95'in fiyatı €1,318 iken, 22 Eylül'de ortalama €1,695 oldu.
Hükümet yakın zamanda benzin ve dizelde indirimli akaryakıt tüketim vergisini Kasım sonuna kadar uzattı.
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan bir enerji uzmanı, özellikle dizel ve jet yakıtında keskin akaryakıt fiyatlarının gelecek yılın ortasına kadar süreceğini öngördü.
Charles Ellinas, önümüzdeki birkaç ay içinde dizelin litre başına €2,20'nin üzerine çıkmasını beklediğini söyledi.
Uzman fiyatların yanı sıra tedarik sıkıntısı riskine de işaret etti.
“Sorunları beklemeli ve bir süre bunlarla başa çıkmaya hazır olmalıyız” dedi Kıbrıs Haber Ajansı'na.
“Brent petrolü fiyatı bugün çok yüksek değil, 100 doların altına düştü, ancak dizel ve petrol ürünleri tedariki sıkışıyor, jet yakıtında durum daha da kötü; bazı ülkelerde, ABD gibi, uçakların yerde kalmasından endişe ediliyor.”
Jet yakıtı fiyatları en yüksek artışı gösteriyor
Ellinas'a göre dizel ve jet yakıtı fiyatları Brent'in iki katından fazla.
“Ve yükselmeye devam edecekler, çünkü ne yazık ki bu sorunlar bugün ya da yarın çözülemez.”
Yüksek akaryakıt fiyatları gıda gibi diğer mallara da pahalı taşımacılık nedeniyle zincirleme etki yapıyor.
“Ekonomide zincirleme bir etki var ve maalesef kolay bir çıkış yolu yok; bu, İran ve Ukrayna'daki savaş nedeniyle tüm dünya için bir sorun ve artık hızlı çözümlerin mümkün olmadığı bir noktadayız.”
Ellinas, yükselen akaryakıt fiyatlarına katkıda bulunduğunu söylediği Rus petrol rafinerilerine yönelik Ukrayna saldırılarına değindi.
Ancak eski CIA istihbarat analisti Larry Johnson'ın bir analizine göre Rus ham petrolü ihracatı aslında dizel ve gazoilin toplam küresel günlük tüketiminin sadece yarım yüzdesini oluşturuyor.
Johnson, dünyanın her gün yaklaşık 28 milyon varil dizel ve gazoil yaktığını, ancak Rusya'nın şu anda günde yaklaşık 150 bin varil sevkiyat yaptığını belirtti.
Analizinde Johnson, mamul ürünler rafine petrol ile hammadde arasında ayrım yapıyor.
