BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in Kıbrıs sorununda ilerleme sağlamak amacıyla başlattığı yeni girişim "çoktan başladı." Güney Kıbrıs hükümet sözcüsü Konstantinos Letymbiotis Salı günü bu açıklamayı yaptı.
Letymbiotis, Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides'in bu girişimi kamuoyuyla paylaştığını belirtti. Christodoulides ve Guterres geçen ay Brüksel'de bir araya gelmişti. Sözcü, girişimin Guterres tarafından başlatıldığını vurguladı.
Letymbiotis, "Tarafımız gerekirse yarın bile genişletilmiş bir toplantıya katılmaya hazırdır. BM Güvenlik Konseyi kararları doğrultusunda müzakerelere kaldığı yerden devam etmeye hazırız" dedi.
Olası bir yeni girişime ilişkin sorular, Kıbrıs Türk lideri Tufan Erhurman'ın Pazar günü sosyal medya paylaşımında bu olasılığa değinmesinin ardından gündeme geldi. Erhurman, Güney Kıbrıs'ın AB Konseyi dönem başkanlığının sona ermesinin ardından Temmuz'da böyle bir girişimin başlayacağını yazmıştı.
Erhurman daha önce Kıbrıs sorunuyla ilgili genişletilmiş toplantı konusunda çekincelerini dile getirmişti. Bu toplantı formatı, adanın iki tarafı, üç garantör güç olan Yunanistan, Türkiye ve İngiltere ile BM'nin katılımını öngörüyordu. Erhurman, Christodoulides'in bu konudaki ısrarını eleştirmişti.
Erhurman şunları söyledi: "Bunu vurgulamak istiyorum. Genişletilmiş toplantıdan gerçekte anladıkları şu: Üzgünüm ama Kıbrıs Rum liderliği her zaman Kıbrıs Türk tarafına değil, Türkiye Cumhuriyeti'ne hitap etmeye çalıştı. Bu durum tekrar ediliyor."
Erhurman, meseleleri doğrudan Kıbrıs Rum tarafıyla görüşmeyi tercih ettiğini belirtti.
Erhurman, "Benim söylediğim şuydu: 'Gelin Lefkoşa'da yüz yüze buluşalım ve hem Kıbrıs Türk hem de Kıbrıs Rum halkının hayatını kolaylaştıracak güven artırıcı önlemler konusunda birlikte kararlar alalım'" dedi.
Christodoulides, geçen ay Guterres ile yaptığı görüşmenin ardından "Kıbrıs sorununda yakında gelişmeler beklememiz gerekiyor" demişti. Christodoulides, Guterres'in de "görev süresi dolmadan önce somut ilerleme sağlanması gerektiği konusunda bizimle aynı görüşte olduğunu" aktardı. Guterres'in görev süresi bu yılın sonunda dolacak.
Erhurman ise Guterres ile bir ay önce görüşmüş ve Kıbrıs sorununu çözmeye yönelik müzakerelerle ilgili "bu sefer farklı olmalı" mesajını vermişti.
Erhurman, geçen ayki görüşmesinin ardından şunları söyledi: "Genel Sekreter ile özellikle önceki deneyimler ve Kıbrıs Türklerinin yaşadığı hayal kırıklıkları ışığında, benim için önemli olanın toplantı yapmak için toplantı yapmak değil, bu sefer çözüme ulaşmak için toplantı yapmak olduğunu yüz yüze paylaştım."
Erhurman ayrıca Guterres'in sıkça kullandığı "bu sefer farklı olmalı" ifadesine dayanan dört maddelik önerisini de Genel Sekreter ile paylaştığını belirtti.
Bazen "ön koşullar" olarak adlandırılan bu dört madde — Erhurman bu tanımlamadan rahatsızlık duyuyor — şunları öngörüyor: Kıbrıs Rum tarafının siyasi eşitliği kabul etmesi, müzakerelere süre sınırı konulması, geçmiş tüm anlaşmaların korunması ve Kıbrıs Rum tarafının müzakere masasından tekrar kalkması durumunda Kıbrıs Türklerine uygulanan ambargoların kaldırılmasının BM tarafından garanti altına alınması.
