Eski Greater Manchester Belediye Başkanı ve 'Kuzeyin Kralı' lakaplı Andy Burnham, Cuma günü İngiltere'nin iktidardaki İşçi Partisi'nin lideri seçildi. Bu, on yıl içinde ülkenin yedinci başbakanı olmasına kesin gözüyle bakılan son adım oldu.
Cuma günü düzenlenen özel bir konferansta Burnham, iktidara hazır olduğunu ve 'her yerde unutulmuş yerlerdeki' insanlara umut vermek için çalışacağını söyledi. İşçi Partili milletvekilleri ve parti yetkililerine hitaben, 'Birleştik ve bu birlikten gelen gücü halkın hizmetine sunuyoruz' dedi.
Burnham, Greater Manchester belediye başkanı olarak bölgenin çıkarlarını savunma kararlılığı nedeniyle bu lakabı kazandı. Pazartesi günü Keir Starmer'ın yerine başbakan olacak ve partinin kabine ekibini açıklaması ve hükümet yaklaşımını daha ayrıntılı olarak ortaya koyması bekleniyor.
Burnham, aylardır anketlerde zirvede olan ve 2029'a kadar yapılması gereken bir sonraki seçimde İşçi Partisi'nin parlamentodaki sandalyelerini tehdit eden popülist Reform UK partisinin yükselişini engelleme vaadiyle kampanya yürüttü. Geçen ay Makerfield seçim bölgesini kazanarak parlamentoya döndü ve sevilmeyen Starmer'ı görevden almak için dört haftalık bir süreç başlattı.
Göreve dönüşünden bu yana yaptığı bir konuşmada Burnham, Londra'dan İngiltere'nin bölgelerine 'şimdiye kadarki en büyük güç dengesi değişikliği' olarak adlandırdığı planları ortaya koydu. Bunun, giderek Reform'a yönelen 'geride bırakılmış topluluklar' tarafından hissedilen eşitsizliği ve kızgınlığı hafifleteceğini savundu.
En önemli vaadi ademi merkeziyetçilik. Burnham, hükümet dairelerinin bulunduğu Londra bölgesi Whitehall'ın İngiltere'nin bölgeleri pahasına çok güçlendiğini söyledi ve ekonomik kalkınma, konut, ulaşım, eğitim ve beceriler üzerinde daha fazla kontrolü bölgesel yönetimlere devretme sözü verdi. Bu değişimi yönlendirmek ve her posta kodunda 'iyi büyüme' olarak adlandırdığı şeyi denetlemek için Manchester'da Downing Street'i yansıtan bir 'Kuzey 10 Numara' kurmayı planlıyor. Ayrıca bölgelere su, konut, enerji ve ulaşım gibi temel hizmetler üzerinde daha fazla kamu kontrolü verme ve yetki devrini İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'ya genişletme sözü verdi; bu bölgelerdeki meclisler şu anda vergi toplama ve borçlanma yetkilerine sahip değil.
Sanayi konusunda Burnham, özellikle savunma, çelik, enerji, gıda ve tarıma odaklanarak İngiltere'nin üretim tabanını yeniden inşa etmek istiyor. Zor durumdaki bölgelerin yeniden sanayileşmesine yardımcı olmak ve yabancı tedarikçilere bağımlılığı azaltmak için silahlı kuvvetlere daha fazla yatırım yapılması çağrısında bulundu.
Eğitimde, üniversite eğitimine daha az vurgu yapılmasını ve akademik ile teknik yeterlilikler arasında daha fazla eşitlik sağlanmasını istiyor. İşletmeleri gençlere daha fazla çıraklık imkanı sunmaya çağırdı.
Konut konusunda Burnham, savaş sonrası dönemden bu yana en büyük sosyal konut inşa programını vaat etti. Maliyetleri düşürmek için boş kamu arazilerini kullanmayı ve evsizlere geçici barınma yerine kalıcı evler sunan Finlandiya sistemini örnek alan bir 'Önce Konut' yaklaşımını benimsemek istediğini söyledi.
Vergi konusunda, İşçi Partisi'nin mevcut mali kurallarına ve çalışanların vergilerini artırmama taahhüdüne bağlı kaldı. Bununla birlikte, pubları ve ana cadde işletmelerini desteklemek için işletme oranlarında değişiklikler ve tapu harcı ile belediye vergisinin yerini alabilecek bir arazi değer vergisi gibi reformları gündeme getirdi.
Burnham, sosyal bakımın büyük bir revizyona ihtiyacı olduğunu söyledi ancak daha az ayrıntı verdi. Dış politikada, İngiltere'nin İsrail'e daha fazla baskı yapması gerektiğini belirtti; bu tutum ona İşçi Partisi'nin sol kanadından destek kazandırdı. Ayrıca Ukrayna'nın Rusya işgaline karşı İngiltere desteğini sürdürme ve diğer Avrupa ülkeleriyle daha yakın savunma ve güvenlik bağları kurma sözü verdi.
Ekonomik Kalkınma Enstitüsü İcra Direktörü Nigel Wilcock, Burnham'ın yıllardır ekonomik büyümeye farklı bir yaklaşım getirilmesi gerektiğini savunduğunu söyledi. 'Zorluk, bu vizyonu gerçeğe dönüştürmek' dedi.
İşçi Partisi lideri olarak onaylandıktan sonra konuşan Burnham, üst düzey ekibi hakkında henüz karar vermediğini söyledi. 'Üst düzey ekibin kimlerden oluşacağına dair henüz herhangi bir karar vermedim' dedi ve ekibin partinin tüm kesimlerini yansıtacağını ekledi.
(Reuters'ten alınan bilgilerle)
