Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides, Kıbrıs'taki iki İngiliz üs bölgesinin geleceğine yönelik "somut bir planı" olduğunu açıkladı. Hükümet, üslerin statüsünün yeniden değerlendirilmesi yönündeki girişimlerini sürdürüyor.
Christodoulides, bu ayki gayriresmi Avrupa Konseyi zirvesine ev sahipliği yapacak olan Ayia Napa Marina'yı ziyareti sırasında şunları söyledi: "Başından beri söylediğim gibi, bu süreç tamamlandığında somut bir plan ve tasarım temelinde harekete geçeceğiz. Bu planın hazırlık çalışmaları, kamuoyuna yaptığım açıklamadan önce bile başlamıştı."
Üslerin geleceğine ilişkin planlarının Avrupa Birliği'nin desteğiyle mi yürütüleceği sorusuna Christodoulides, geçen ay Brüksel'de düzenlenen son Avrupa Konseyi zirvesinin sonuç bildirgesindeki üslerle ilgili atıfı işaret etti.
Christodoulides, konseyin "Kıbrıs Cumhuriyeti'nin niyetini açıkça kayıt altına aldığını" belirtti.
"Bu özel atıfın büyük bir katma değer taşıdığını düşünüyorum" diye ekledi.
Avrupa Konseyi, geçen ay üslerin geleceğine ilişkin görüşmelerde Kıbrıs hükümetine "yardım etmeye hazır" olduğunu ilan etmiş ve "Kıbrıs'ın bu konuda İngiltere ile müzakere başlatma niyetini kabul ettiğini" belirtmişti.
Christodoulides, bu zirveden önce "üslerin geleceği konusunda İngiliz hükümetiyle açık ve samimi bir görüşme yapacağız" sözünü vermişti.
Bu açıklamalar, Christodoulides'in bir gün önce üsleri "sömürge kalıntısı" olarak nitelendirmesinin ardından geldi. Ancak Christodoulides, İngiliz ve Kıbrıs hükümetleri arasındaki "işbirliği düzeyinin son derece olumlu" olduğunu da ifade etti.
Hükümet sözcü yardımcısı Yiannis Antoniou ise hükümetin üsleri kuran anlaşmayla ilgili hukuki danışmanlık aldığını açıkladı. Antoniou, "Güvenlik meselesi karmaşıktır ve İngiliz tarafıyla görüşme konusu olacaktır" dedi.
Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Kuruluş Antlaşması 1960 yılında yürürlüğe girdi. Antlaşmayı dönemin Rum ve Türk toplumu liderleri Başpiskopos Makarios III ile Dr. Fazıl Küçük imzaladı. İkili daha sonra cumhuriyetin ilk cumhurbaşkanı ve cumhurbaşkanı yardımcısı oldu.
Antlaşmanın birinci maddesi şöyle diyor: "Kıbrıs Cumhuriyeti'nin toprakları, kıyılarındaki adalarla birlikte Kıbrıs adasını kapsar; ancak Birleşik Krallık egemenliğinde kalacak olan iki bölge bunun dışındadır." Bu bölgeler Ağrotur (Akrotiri) ve Dikelya'daki (Dhekelia) üs alanlarıdır.
Aynı antlaşmanın bir sonraki maddesinde ise "Birleşik Krallık makamlarının, İngiliz askeri uçaklarının Kıbrıs Cumhuriyeti hava sahasında uçma hakkına sahip olduğu" belirtiliyor. Bu hak, yalnızca diğer uçakların güvenliğine ve Kıbrıs Cumhuriyeti'ndeki can ve mal güvenliğine gereken özenin gösterilmesi koşuluna bağlanıyor.
