Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides ile Kıbrıs Türk lideri Tufan Erhurman, adanın iki yakasında dini ayinlerin yapılmasını kolaylaştıracak ortak bir plan hazırlayacak. İkili, Cuma günü gerçekleştirdikleri görüşmede bu çerçeveyi oluşturmak için birlikte çalışma kararı aldı.
Birleşmiş Milletler'in açıklamasına göre liderler, "ada genelinde dini ayinlerin yürütülmesine yönelik bir planın hazırlanması için çalışmak" konusunda anlaştı. Plan ilk olarak altı aylık bir süre için hazırlanacak ve ardından gözden geçirilecek.
Plan, Kıbrıs Türk yetkililerinin bu hafta başında Ermeni Sourp Magar Manastırı'na yapılacak hac ziyaretinin iznini iptal etmesinin ardından gündeme geldi. Bu hafta sonu gerçekleşmesi planlanan ziyaret iptal edildi. Kıbrıs Rum tarafı da Mart ayında Larnaka'daki Hala Sultan Tekkesi'ne yapılacak geleneksel Ramazan Bayramı hac ziyaretini engellemişti.
Girne bölgesinde bulunan Sourp Magar Manastırı'na yapılacak ziyaretin iptaliyle ilgili konuşan Christodoulides, "Bazılarının, Kıbrıs sorununda resmi müzakerelerin yeniden başlamasına uygun koşullar yaratma yönündeki bu büyük çabaya engel çıkarma eğilimi gördüğünü" söyledi.
Christodoulides, "Bu çabada, Erhurman'ın nereden gelirse gelsin bu sorunlarla ve zorluklarla yüzleşmesini bekliyorum. Böylece hem hazır olduğunu hem de aynı yönde ilerlediğimizi göstermiş olur" ifadelerini kullandı.
İkili, dini konulardaki koordinasyon planlarına ek olarak "şap hastalığıyla mücadelede koordineli bir tepki için çalışmaya devam etme" konusunda da anlaştı. BM'ye göre hastalık, son aylarda ada genelinde 100'den fazla çiftlikte tespit edildi.
Liderler ayrıca "sivil toplum katılımı" için bir "danışma organı" oluşturacak çerçeve üzerinde uzlaştı. Ekonomik ve ticari konulardaki iki toplumlu teknik komite altında bir alt komite kurulması da kararlaştırıldı.
BM açıklamasına göre bu alt komite, Avrupa Birliği tarafından halihazırda "menşe adı koruması" (PDO) ve "coğrafi işaret koruması" (PGI) statüsü verilen ürünlerle ilgili konuların görüşülmesinden sorumlu olacak.
Şu anda Kıbrıs ürünlerinden yalnızca hellim PDO statüsüne sahip. Hallitzia Tillirias peyniri ve Agros gül suyu gibi başka ürünler ise PGI siciline kayıtlı.
PDO ve PGI ürünlerini belirleyecek yeni bir alt komite haberi, Erhurman'ın geçen ay Kıbrıs Türk hellim üreticilerinin denetimlerinin başlayacağını ve bu sayede Kıbrıs Türk hellimi Yeşil Hat üzerinden geniş AB pazarına ihraç edilebileceğini açıklamasının ardından geldi.
Erhurman sosyal medya paylaşımında, hellimin Yeşil Hat üzerinden PDO ürünü olarak ihraç edilmesine olanak tanıyan mevzuatın 2021'de yürürlüğe girdiğini ancak aradan geçen beş yılda üreticileri sertifikalandıracak ve ihracatlarına olanak sağlayacak müfettişlerin atanmadığını belirtti.
Şimdi ise Paris merkezli Bureau Veritas'ın denetimleri yapmak üzere atandığını söyleyen Erhurman, kuruluşun "hellimin Yeşil Hat üzerinden ticaretine olanak sağlayacak yönetmelikte belirtilen gereklilikleri denetlemeye yetkili" olduğunu ifade etti.
