Kıbrıs Türk lideri Tufan Erhurman Salı günü, Birleşmiş Milletler’in üst düzey haftası için New York’a yapacağı seyahatten önce, Kıbrıs sorununa ilişkin bir sonraki genişletilmiş toplantının “başarısı garanti” edilen bir toplantı olmasını istedi.
Çarşamba günü New York’a seyahat edecek ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres ile Kıbrıs sorunu özel temsilcisi Maria Angela Holguin de dahil olmak üzere diğer yetkililerle görüşmesi bekleniyor.
“Şu ana kadar 11 aylık görev süremizde üçüncü kez görüşeceğimiz genel sekreter bu dönemde bazı değerlendirmelerde bulundu” dedi. Bunların ilki, Temmuz ayında adaya yaptığı ziyarette “yeterli ilerleme” sağlanması halinde genişletilmiş bir toplantı düzenleme sözüydü.
Erhurman, bu yeterli ilerlemenin “güven artırıcı önlemler, yöntem ve esas konular” üzerinde, bu sırayla sağlanması gerektiğini söyledi.
“Güven artırıcı önlemler konusunda Guterres, geçiş noktaları, mayın temizliği, afet ve düzensiz göçle mücadele için ortak mekanizmalar, karma evliliklerin çocukları için Avrupa Birliği vatandaşlığı hakkı, spor ve sivil toplum için ortak bir komite konularında girişimler önerdi” dedi.
Ayrıca Guterres’in geçen hafta bu hafta New York’ta genişletilmiş bir toplantı yapılma ihtimalini dışladığına dikkat çekti ve genel sekreterin “henüz yapılacak çok iş var” dediğini ve “geçmişin hatalarını tekrarlamamalıyız” vurgusu yaptığını söyledi.
“Birçok sonuçsuz deneyimden sonra her zaman belirttiğimiz gibi, beş artı bir toplantısını sadece toplantı yapmak için sürdürmeyi doğru bulmuyoruz, müzakereyi sadece müzakere etmek için yürütmeyi de doğru görmüyoruz” dedi.
Bu kez gerçekten bir çözüme götürecek müzakereler
Bunun yerine, “Lefkoşa’daki hazırlık toplantılarıyla önceden başarı garantisi sağlanmış, halkımızın çözüm isteği doğrultusunda bu kez gerçekten bir çözüme götürecek müzakerelerin yapılacağı beş artı bir toplantısı istiyoruz” diye ekledi.
Erhurman, böyle bir toplantının yapılma ihtimali konusundaki tutumunun, genel sekreterin Crans-Montana sonrası “bu kez farklı olmalı” ve son basın toplantısında “geçmişin hataları tekrarlanmamalı” şeklindeki açıklamalarını yansıttığını söyledi.
“Kendisinin ortaya koyduğu güven artırıcı önlemler ve yöntem konusunda ilerleme kaydetmeye büyük önem veriyoruz. Kısacası pozisyonumuz genel sekreterin yaklaşımıyla uyumludur. Görev süresinin kalanında bu yaklaşımlar çerçevesinde genel sekreterin çabalarını desteklemeye devam edeceğiz” dedi.
“Yapılacak çok iş var” vurgusu, Guterres’in Temmuz’da adayı ziyaret etmesinden bu yana kendisi ile Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides arasında yapılan üç ayrı toplantının somut ilerleme olmadan sonuçlanmasıyla geliyor.
İki taraf siyasi eşitliğin anlamı, geçiş noktaları ve müzakere yöntemi konusunda açık anlaşmazlık içinde kalmaya devam ederken, yaz boyunca Rum tarafı Kıbrıs Türk toplumunda düzenlenen uluslararası etkinlikleri iptal etmeye yönelik girişimlerde bulundu. Bunlar arasında FC Barcelona’nın düzenlediği çocuk futbol kampı ve Girne’de düzenlenen bir müzik festivali yer alıyordu.
Christodoulides ‘perde arkası’ toplantılara işaret etti
Bu durum Erhurman’ı, söz konusu girişimlerin adanın iki tarafı arasındaki güveni zedelediği uyarısında bulunmaya itti ve geçen hafta “süreci ilerletmek istiyorsak Guterres’in bahsettiği ‘olumlu iklimi’ yaratmak çok önemli” vurgusunu yaptı.
Christodoulides de New York’ta bulunduğu sırada Guterres ve Holguin ile görüşecek ve Pazartesi gecesi Kıbrıs sorunundaki gelişmelerin anahtarını kenar toplantılarındaki “perde arkası” görüşmelerin oluşturabileceğini söyledi.
“Size söyleyebileceğim şey, olumlu gelişmeleri dışlamadığımızı gerçekten belirttiğimdir. Çünkü buraya geldiğimiz andan itibaren, perde arkasında ya da kamuoyunun gözünden uzak olarak nitelendireceğim sayısız toplantı gözlemledik” dedi.
Bu toplantıların, New York’ta tüm ilgili tarafların bulunduğu bu hafta olumlu gelişmelerin gerçekleşmesi için koşullar yaratmayı amaçladığını söyledi.
“Bu tür olumlu gelişmeler, Kıbrıs sorunundaki en son müzakere turunun 2017’de İsviçre kayak merkezinde çöktüğü Crans-Montana’da kaldığı yerden müzakerelerin yeniden başlamasına ilişkin bir duyurudan başka bir şey ifade edemez” dedi. Bu genişletilmiş bir toplantı yoluyla gerçekleşecek.
