Küresel enerji sıkıntısı ve yeni zam endişeleri öne çıkıyor.
ABD'deki kritik ara seçimlere üç gün kala petrol fiyatları üst üste dördüncü ay yükselişe geçmeye hazırlanıyor. Yatırımcılar da seçim sonucunun ardından olası bir tırmanışa karşı pozisyon alıyor.
Kpler analisti Naveen Das, durumu şöyle değerlendirdi:
«Savaşın ilk beş haftasının ardından bir sonraki somut dönüm noktası ara seçimlerdi ve bu gerçekten bir dönüm noktası gibi görünüyor. Bu nedenle, piyasa katılımcılarının büyük bölümünün bu tarih etrafındaki gelişmeleri beklerken alım pozisyonlarına yöneldiğini düşünüyorum.»
Brent petrolünün varil fiyatı 113 doların üzerinde, WTI ham petrolü ise 104 dolar seviyesinde seyrediyor.
Oysa yalnızca bir hafta önce fiyat 120 dolara yaklaşmış, Aralık vadeli Brent sözleşmeleri de varil başına 118 dolar civarına fırlamıştı.
Aylık bazda Ekim ayını Brent için yüzde 13,6 kazançla kapattı. WTI ham petrolü ise yüzde 15,2 değer kazandı.
Kpler analisti Naveen Das, ikinci değerlendirmesinde şunları söyledi:
«Ekonomik baskı işe yarıyor. Bunu İran'ın müzakere masasına geri dönmesi de gösteriyor. Ancak en önemlisi, sundukları önerilerin Hürmüz Boğazı'ndaki ticareti çok kısa bir süre içinde, beş ya da yedi gün içinde yeniden başlatmayı amaçlıyor gibi görünmesi. Bu da Mutabakat Muhtırası'nda bir değişikliğe işaret ediyor.»
Avrupa tel üzerinde
Avrupa'daki hanehalklarının kontrolsüz fiyat artışları karşısında boyun eğdiği görülüyor. Avrupa genelinde yapılan protestolar ise son enerji bakanları toplantısında alarm zillerini çaldırdı.
İrlanda Enerji Bakanı Darragh O'Brien şunları dedi:
«Ayrıca Komiser'in ve üye devletlerin enerjinin erişilebilirliği konusundaki açıklamalarını merakla bekliyorum. Yani vatandaşlarımız için kısa ve uzun vadede neler yapabileceğimizi. Bu alanda şebeke ücretleri ve şebekelere yönelik önlem paketi belirleyici bir rol oynuyor.»
Politico'ya konuşan bir Avrupalı enerji yetkilisi ise durumu özetledi:
«Kısa vadeli seçeneklerimizin çoğunu tüketmiş durumdayız. Geriye esasen kriz yönetimi kalıyor.»
Üye devletler şimdiye kadar yalnızca enerji vergilerini düşürmek için 18 milyar euro harcadı. Ancak bu önlemlerin etkisiz kalması, Birliği yeni ve acil hedefli önlemlere yönelmek zorunda bırakma riskiyle karşı karşıya getiriyor. Tartışma, iki hafta sonraki Pazartesi günü yapılacak Eurogroup toplantısında ve 26 Kasım'daki AB Zirvesi'nde sürecek.
Tuhaf gelişmeler
Toplumsal tepkinin Kıbrıs piyasası üzerinde de baskı yarattığı görülüyor.
Kıbrıs'ta akaryakıt fiyatları düşüyor. Uluslararası artışların ortasında Kıbrıs'taki akaryakıt istasyonlarında fiyatlar beklenmedik bir şekilde geriliyor.
Pankıbrıs Tüketiciler Derneği Başkanı Marios Drusiyotis, durumla ilgili olarak şunları söyledi:
«Son yaklaşık iki haftada gerçekten bir düşüş gözleniyor. Bu düşüşün nedenini görmek bizi de rahatsız ediyor. Çünkü elimizdeki basit verilere göre bu indirimlerin olmaması gerekirdi. Biz de bu indirimlerin neden yapıldığını merak ediyoruz.»
Fiyatlara bakıldığında, 10 Ekim'de durum şöyleydi:
- 95 oktan benzin: 1,758
- Motorin: 2,021
- Isınma yakıtı: 1,679
30 Ekim'de ise tablo değişti:
- 95 oktan benzin, 0,034 düşüşle 1,724'e geriledi.
- Motorin, 0,018 düşüşle ortalama 2,003 oldu.
- Isınma yakıtı, 0,086 düşüşle 1,593'e indi.
Asıl mesele, akaryakıt istasyonlarındaki fiyatların gerçekten düşmesi gerektiğinde bu düşüşün aynı hızla gerçekleşip gerçekleşmeyeceği.
Bu arada, dün öğleden sonradan beri fiyat gözlemevi çalışmıyor.
