Çalışma Bakanı Marinos Mousiouttas, Pazar günü yaptığı açıklamada, hükümetin emeklilik reformuna ilişkin nihai teklifinin 5 Ağustos'a kadar netleşmesinin beklendiğini söyledi. Bakan, Maliye Bakanı Makis Keravnos ile görüşmesinin ardından teklifin son halini alacağını belirtti.
Mousiouttas, taslak yasanın daha sonra Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis ile görüşüleceğini ve ardından kamuoyunun görüşüne sunulacağını ifade etti.
Hükümet, yasayı Eylül sonunda yeniden toplanacak olan parlamentoya sunmayı hedefliyor. Reformların 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Bakan, taslağın sendikalar, işveren örgütleri ve diğer sosyal taraflara sunulacağını, ardından siyasi partilerle istişarelere geçileceğini söyledi.
“Yasa tasarısı sosyal taraflara verilecek ve kamuoyunun görüşüne sunulacak” diyen Mousiouttas, hükümetin aktüeri ve teknik ekibinin de önerileri açıklamak ve gelen önerileri değerlendirmek üzere görüşmelere katılacağını ekledi.
Mousiouttas, resmi diyaloğun Çalışma Danışma Kurulu aracılığıyla yürütüleceğini ve yasa parlamentoya gelmeden önce sendikalar ile işverenler arasındaki görüş farklılıklarının giderilmeye çalışılacağını belirtti.
Bakan, reformun bazı yönleriyle ilgili anlaşmazlıklara rağmen hükümetin geniş bir mutabakat sağlayabileceğine olan inancını dile getirdi.
Önerilen değişiklikler arasında, tam zamanlı istihdama erişimde daha büyük engellerle karşılaşan grupların emekli maaşlarının iyileştirilmesine yönelik önlemler de yer alıyor. Bu gruplar arasında çocuk bakımı için iş gücünden ayrılan ebeveynler, engelliler, resmi olmayan bakıcılar ve iş piyasasına yeni giren mezunlar bulunuyor.
Bakan, devletin bu gruplara sübvansiyonlu sigorta kredileri sağlayacağını ve böylece emeklilik gelirlerini artıracak ek emeklilik hakları biriktirmelerine olanak tanıyacağını söyledi.
Mousiouttas ayrıca, 63 yaşında emekli olmayı tercih eden kişilerin maaşlarına uygulanan yüzde 12'lik aktüeryal indirim konusundaki görüşmelerin sürdüğünü doğruladı.
Bakan, bu indirimin 2012 mali krizinin ardından, dönemin hükümetinin uluslararası kreditörlerle yaptığı müzakerelerin bir parçası olarak getirildiğini ve erken emekliliğin sosyal sigorta fonunu etkilememesini amaçladığını söyledi.
Mousiouttas, hükümetin yasal emeklilik yaşını 65'ten 63'e düşürmek gibi bir niyeti olmadığını vurguladı ve ısrarla belirtti.
Bunun yerine reformun, mevcut emeklilik yaşını korurken yüzde 12'lik cezanın etkisini azaltmayı hedeflediğini ifade etti.
2022 yılında Nikos Anastasiadis yönetimi, emeklinin 81 yaşına gelmesi halinde bu kesintinin kaldırılması fikrini ortaya atmıştı.
Matematiksel formüllere göre, 63 yaşında emekli olanların 65 yaşında emekli olanlara kıyasla emekli maaşı ödemeleri açısından “kaybetmemeleri” için 81 yaşının üzerinde yaşamaları gerekiyor.
O dönemde Kıbrıs'ta erkekler için yaşam beklentisi 80,5 yıl, kadınlar için ise 84,5 yıl olarak hesaplanmıştı.
Bakan, nihai rakamların ve ayrıntılı hükümlerin taslak yasa yayımlandığında kamuoyuna açıklanacağını söyledi.
Sendikaların devlet emeklilik sisteminde üç ana konuda endişelerini dile getirdiğini kabul eden Mousiouttas, bunların erken emeklilikte yüzde 12'lik indirim, 2018 öncesi vakalar için dul maaşları ve genel emeklilik seviyeleri olduğunu belirtti.
Emeklilik sisteminin ikinci ayağını oluşturan ve tasarruf sandıklarını kapsayan ayrı bir konu daha olduğunu, sendikaların bu düzenlemelerle ilgili paralel bir anlaşma talep ettiğini ekledi.
Hükümet böyle bir anlaşmaya varılması yönündeki çabaları desteklerken, Mousiouttas tasarruf sandıklarıyla ilgili müzakerelerdeki herhangi bir gecikmenin “birinci ayak emeklilik reformu yasasını geciktirmemesi gerektiğini” söyledi.
“İyimserim” diyen Bakan, “Kolay olmayacak ama farklılıklarımızı aşabileceğimize inanıyorum” ifadelerini kullandı.
