Bilimsel ve Teknik Oda (ETEK) Başkanı Constantinos Constanti, yazılı bir açıklamasında enerji maliyetlerindeki beklenen artışı hafifletmek için hâlâ acil önlemler alınabileceğini söyledi. Constanti aynı zamanda daha ucuz elektrik için uzun vadeli çözümlerin büyük kamu yatırımları gerektireceği uyarısında bulundu.
Constanti, Sayıştay Başkanı'nın daha düşük maliyetli elektrik için olası yollar olarak gösterdiği önlemlerin kapsamlı devlet harcamalarına bağlı olduğunu ve bu yükün sonuçta tüketicilere ve vergi mükelleflerine yansıyacağını belirtti.
ETEK Başkanı, rekabetçi elektrik piyasasında düzenleme yapılması çağrısını yineledi. Ticari fotovoltaik parklar ve özel ticari depolamadan elde edilen mali faydanın bir kısmının, daha düşük kilovat-saat fiyatı aracılığıyla tüketicilere aktarılması gerektiğini vurguladı.
Constanti, bu tür projelerin geleneksel üretimden daha düşük maliyetle çalıştığını, ancak halkın hâlâ daha geniş altyapı yatırımlarının maliyetini üstlenmesinin bekleneceğini söyledi.
ETEK Başkanı ayrıca Kıbrıs'ın toptan elektrik piyasasında karbondioksit maliyetini ayarlamak için derhal bir mekanizma incelemesi gerektiğini belirtti. Bu kalemin Kıbrıs'ta ortalama hane elektrik faturasının yüzde 19'unu oluşturduğunu, Avrupa ortalamasının ise yüzde 11 olduğunu ekledi.
Constanti, mevcut durumun "önce enerji verimliliği" ilkesine dönmek için iyi bir fırsat sunduğunu söyledi. Kıbrıs gibi izole bir elektrik sisteminde, talepte keskin mevsimsel dalgalanmalar yaşandığını ve yenilenebilir enerji üretimine aşırı vurgunun siyasi olarak çekici olsa da yapısal sınırlılıklar taşıdığını savundu.
Constanti, bireysel hibelerden vergi teşviklerine geçişin daha istikrarlı ve etkili bir yaklaşım olacağını ekledi. Bu yaklaşımın uzun vadeli planlamayı destekleyeceğini ve piyasa bozulmalarını azaltacağını ifade etti.
ETEK Başkanı ayrıca devleti savunmasız tüketicilere daha fazla özen göstermeye çağırdı. Desteğin mevcut uygulamaların ötesine geçmesi ve yetkililerin ilgili sosyal hizmetlerle iş birliği içinde daha aktif bir rol üstlenmesi gerektiğini söyledi.
Constanti, müdahalenin yalnızca savunmasız hanelerin başvuru yapıp yapamadığına, projelere ortak finansman sağlayıp sağlayamadığına veya prosedürleri kendi başlarına yürütüp yürütemediğine bağlı olmaması gerektiğini vurguladı.
Bu bağlamda Constanti, enerji yoksulluğuyla karşı karşıya olan savunmasız hanelerin kayıt altına alınması, değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi çağrısında bulundu. Ardından eski enerji yoğun buzdolaplarını ve taşınabilir ısıtma cihazlarını değiştirmek veya güvenliğe dikkat edilerek diğer acil ve düşük maliyetli enerji verimliliği önlemlerini uygulamak için merkezi bir mekanizma oluşturulmasını istedi.
Constanti, Kıbrıs'ta CO2'ye bağlı vergi ve gelirlerin devlet bütçesine önemli katkı sağladığını belirtti. Bu bağımlılığın, piyasadaki köklü bozulmalarla birleşerek haneler ve işletmeler üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiğini söyledi.
ETEK Başkanı, bunun enerji gelirlerinin yönetiminde şeffaflık ihtiyacını ve mevcut enerji krizinin yarattığı ekstra geliri topluma geri döndürecek mekanizmaların gerekliliğini bir kez daha ortaya koyduğunu ifade etti. Enerjinin bir tahsilat aracı değil, kalkınma için bir kaldıraç olarak işlev görmesi gerektiğini vurguladı.
