Eurovision Şarkı Yarışması, İsrail'in katılımı nedeniyle boykot tartışmalarıyla sarsılırken, geçen yıl İsrail'in halk oyu toplama kapasitesine yönelik şikayetleri gidermek amacıyla getirilen yeni halk oylaması kurallarının da sınanacağı bir haftaya giriyor.
Pop müziğin ve abartılı sahne şovlarının kutlandığı 70. yılını dolduran yarışma, oylama kayıtları ve katılımcı ulusal yayıncılar arasındaki rekabetler konusunda tartışmalara yabancı değil.
Yarışmanın organizatörü Avrupa Yayın Birliği (EBU), birçok yayıncının geçen yıl İsrail'in halk oylamasındaki olağanüstü güçlü performansına ilişkin endişelerini dile getirmesinin ardından, devletlerin ve diğer üçüncü tarafların "orantısız tanıtım kampanyaları" düzenlemesini caydırmak için 2026 yılı için yeni düzenlemeler getirdi.
'ORANTISIZ PAZARLAMA'
Kurallara uyduğunu söyleyen İsrail, "New Day Will Rise" şarkısıyla halktan aldığı puanların yüzde 83'ünü topladı ve genel sıralamada ikinci oldu. Birinci olan Avusturya'nın "Wasted Love" şarkısı ise oylarının yalnızca yüzde 41'ini halktan aldı ve zirveye çıkmak için ulusal jürilerin desteğine bel bağlamak zorunda kaldı.
İsrail Dışişleri Bakanlığı tarafından yönetilen İsrail X hesabından geçen yılki yarı finalde İsrail'in yarıştığı gün paylaşılan gönderiler ve fotoğraflar, insanları şarkıcı Yuval Raphael'e oy vermeye teşvik etti ve "20 kez oy verebilirsiniz" mesajını içeriyordu.
Eurovision Şarkı Yarışması Direktörü Martin Green, doğrudan bu paylaşımlara değinmeden Reuters'a şunları söyledi: "Geçen yıl orantısız pazarlama ve tanıtım faaliyeti olarak nitelendirebileceğimiz, yarışmanın ruhuna aykırı bulduğumuz bazı faaliyetler gördük, bu nedenle bu konuda bazı kurallar koyduk."
Kurallardaki bir diğer değişiklik ise her halk arayanının – ödeme yöntemiyle tanımlanan – favori şarkılarına yalnızca 10 oy kullanabilmesi oldu. Bu sayı geçen yıl izin verilen 20 oyun yarısı kadar.
Green Cumartesi günü, İsrail'in bu yılki yarışmacısı Noam Bettan'ın internette paylaştığı ve "İsrail için 10 kez oy verin" talimatı içeren videolar nedeniyle İsrail ulusal yayıncısı KAN'a resmi uyarı verdiğini açıkladı.
Açıklamada, bir yarışmacı için doğrudan 10 oy istemenin Eurovision kurallarına ve yarışmanın ruhuna aykırı olduğu belirtildi.
Özellikle Gazze savaşının patlak vermesinden bu yana küresel bir karalama kampanyasıyla karşı karşıya kaldığını sık sık dile getiren İsrail, geçen yılki tanıtım çalışmalarına ilişkin soruya doğrudan yanıt vermedi.
Bettan'ın videoları nedeniyle verilen uyarıya yanıt veren KAN, "tüm EBU kurallarına uyduğunu" belirtti.
KAN açıklamasında, "Söz konusu mesele, sanatçının yakın çevresindeki ekibin herhangi bir yasaklı finansman olmaksızın yürüttüğü ve diğer yarışmacıların da gerçekleştirdiği faaliyetlere benzer bağımsız bir girişimdir" ifadelerine yer verdi.
'MÜZİĞİN OLİMPİYATLARIYIZ'
Bu olay, EBU'nun dünyanın en büyük ve en karmaşık televizyon oylama operasyonu olduğunu söylediği yarışmanın sınırları yeniden çizerken karşılaştığı zorlukların altını çiziyor.
Green, Cuma günkü bir röportajda şunları söyledi: "Tüm ülkeler halklarından, özellikle de diasporalarından – çünkü tabii ki kendi ülkenizde kendi ülkenize oy veremezsiniz – onları desteklemelerini ister. Bu bir spordur. Biz müziğin Olimpiyatlarıyız, bu nedenle bunda olağandışı bir şey yok."
EBU, halkı oylarını birden fazla şarkı arasında dağıtmaya teşvik ettiğini açıkladı. Birlik ayrıca dolandırıcılığı önlemek için güvenlik önlemleri de aldığını duyurdu.
Halkın üyeleri, izin verilen üç ödeme yönteminin – çevrimiçi, kısa mesaj ve telefon araması – her birini kullanarak üç kez kayıt yaptırabiliyor ve toplamda 30 oy kullanabiliyordu.
Ancak hiçbir sistemin kusursuz olmadığını ve oyları dağıtmanın faydaları bulunduğunu söyleyen İspanya'nın Sevilla kentindeki Pablo de Olavide Üniversitesi Ekonomi Profesörü Juan Moreno-Ternero, 2022 yılında Eurovision oylaması üzerine akademik bir makale yayımlamıştı.
Moreno-Ternero, "Neredeyse her protokol için artılar ve eksiler bulabilirsiniz" diye ekledi. "Tüm oylama kuralları, ne olursa olsun, manipülasyona açıktır."
