ABD'de bir federal yargıç, cuma günü Trump yönetimine Arlington Ulusal Mezarlığı yakınına dikmek istediği anıt kemeri alanında, yer altı kültürel eserlerini tespit etmeye yönelik çalışmalar hariç, herhangi bir faaliyete başlamadan önce 48 saat önceden bildirimde bulunma emri verdi.
ABD Bölge Yargıcı Tanya Chutkan'ın bu kararı, ABD İçişleri Bakanlığı'nın yasal itirazlara ve bir devlet planlama otoritesinden gelecek nihai onayın eksikliğine rağmen, 250 fit (76 metre) yüksekliğindeki anıt kemeri için yakında çalışmalara başlama planlarını açıklamasından sadece bir gün sonra geldi.
Cuma günü ABD Bölge Mahkemesi'ne geçici ihtiyati tedbir talebiyle sunulan dilekçede, üç askeri gaziden ve bir mimarlık tarihçisinden oluşan bir grubun avukatları, yönetimin "inşaat çalışmaları için yasal bir dayanağı olmadığını" savundu. Avukatlar, kemerin federal yasaları ihlal ettiğini ve Kongre'den onay alınması gerektiğini belirtti.
Trump yönetimi ise Washington'daki Arlington Anıt Köprüsü'nü inşa etmek üzere artık var olmayan bir komisyona yetki veren 1925 tarihli bir yasanın, anıt kemeri için Kongre onayı sağladığını öne sürüyor. Karşı taraf ise bu iddiaya şiddetle itiraz ediyor.
İçişleri Bakanı Doug Burgum'un perşembe günü X platformundan "çok uzun bir bekleyişin ardından" çalışmalara başlandığını duyurmasına rağmen, hükümet cuma günü mahkemeye sunduğu dilekçede, anıt kemeri alanında planlanan kazı çalışmalarının "kemer inşaatı veya inşaat hazırlığı amacıyla yapılan yıkım olmadığını" savundu.
Hükümet, mahkemeye sunduğu belgede, 21 Eylül'den itibaren başlayarak herhangi bir eserin veya kültürel malzemenin olup olmadığını değerlendirmek için dört "deneme çukuru" kazmayı planladığını açıkladı. Ayrıca, sahanın 31 Ekim'e kadar eski haline getirileceği belirtildi.
Yargıç Chutkan, nisan ayında Trump'ın anıt kemeri inşa etme yetkisini sert bir şekilde sorgulamış ve hükümet, yargıcın verdiği bir mutabakat kararı kapsamında inşaat başlamadan önce 14 gün önceden bildirim sağlamayı kabul etmişti.
İçişleri Bakanlığı cuma günü bu bildirim planını tekrarladı.
Yargıç Chutkan son kararında, yönetimin Ulusal Tarihi Koruma Yasası uyarınca yer altı dolgu malzemelerinin altındaki arkeolojik kaynaklar hakkında bilgi toplama çabaları hariç, alanda "herhangi bir faaliyete" başlamadan önce mahkemeye en az 48 saat önceden bildirimde bulunmasını emretti.
Yargıç ayrıca, Ulusal Park Servisi nihai bir yetkilendirme yayınlamadan veya 14 gün önceden bildirim sağlanmadan yapılacak herhangi bir inşaatın veya inşaat hazırlığına yönelik yıkımın, cuma günkü kararı ve önceki mutabakat kararını ihlal edeceğini bir kez daha vurguladı.
Anıt kemeri, Trump'ın başkente mimari bir iz bırakma çabasının bir parçası. Bu kapsamda Beyaz Saray'a yeni bir balo salonu, Lincoln Anıtı Yansıtma Havuzu'nun yenilenmesi ve Doğu Potomac Parkı'ndaki bir golf sahasının yeniden geliştirilmesi gibi projeler de yer alıyor.
Paris'teki Zafer Takı'ndan esinlenilen bir tasarıma sahip olacak yeni anıt, geniş bir askeri mezarlık olan Arlington mezarlığı yakınında yükselecek. Destekçileri, anıtın Amerikan gazilerinin fedakarlıklarını onurlandıracağını söylüyor.
Karşıtları ise kemerin, Potomac Nehri'nin karşısındaki Lincoln Anıtı ile Arlington Evi arasında dikkatle tasarlanmış tarihi görüş hattını yok edeceğini savunuyor.
Proje henüz Ulusal Başkent Planlama Komisyonu'ndan nihai onayı da alamadı. Komisyon, Washington'un büyük bir bölümünde geçerli olan 130 fit (40 metre) bina yükseklik sınırına istisna getirilip getirilmeyeceğini değerlendiriyor.
Proje karşıtları cuma günü mahkemeye sundukları dilekçede, Trump'ın Beyaz Saray arazisine inşa ettiği balo salonunu "ibret verici bir hikaye" olarak gösterdi. Dilekçede, bir Bölge Mahkemesi'nin bu inşaatı yasa dışı bulmasına ve bir Temyiz Mahkemesi'nin de bu kararı onaylamasına rağmen hükümetin çalışmalara devam ettiği hatırlatıldı.
ABD Yüksek Mahkemesi geçen hafta 5'e karşı 4 oyla verdiği kararla, Trump'ın geliştirmenin büyük bir bölümünü durduracak bir yargı kararına itirazı sürerken balo salonu inşaatının devam etmesine izin verdi. Yüksek Mahkeme Başyargıcı John Roberts ise muhalefet şerhinde projeyi "büyük olasılıkla yasa dışı" olarak nitelendirdi.
