Filipinler Senatosu'nda Çarşamba günü silah sesleri duyuldu ve insanlar siper aldı. Olay, Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICC) tarafından aranan üst düzey bir politikacının tutuklanmasının yakın olduğunu açıklamasının ve güvenlik güçlerinin binaya girmesinin ardından yaşandı.
Başkent Manila'daki yasama binasında yaşanan kaosun ardından Senato Sekreteri Mark Llandro Mendoza gazetecilere konuşarak, herhangi bir yaralanma bildirimi alınmadığını söyledi.
Eski Filipinler Devlet Başkanı Rodrigo Duterte'nin kanlı "uyuşturucu savaşı"nın baş uygulayıcısı olan eski polis şefi Senatör Ronald dela Rosa, daha önce halkı tutuklanmasını ve ICC'ye teslim edilmesini önlemek için harekete geçmeye çağırmıştı.
Lahey merkezli mahkeme, Pazartesi günü dela Rosa hakkında insanlığa karşı suç işleme suçlamasıyla bir tutuklama emrini açıkladı. Aynı suçlama, geçen yıl ICC'ye transfer edilen ve yargılanmayı bekleyen 81 yaşındaki Duterte'ye de yöneltilmişti.
64 yaşındaki dela Rosa, yasadışı öldürmelere karıştığı iddialarını reddediyor.
Dela Rosa, Pazartesi gününden bu yana yasama koruması altında sığındığı Senato ofisinden Facebook üzerinden yayınladığı videoda, "Size sesleniyorum, umarım bana yardım edebilirsiniz. Bir Filipinli'nin daha Lahey'e götürülmesine izin vermeyin" dedi.
Senato Sekreteri Mendoza, Ulusal Soruşturma Bürosu'na (NBI) bağlı olduğuna inanılan kolluk kuvvetlerinin Senato'ya girmeye çalıştığını ve geri çekilirken ateş açtığını söyledi.
Ancak NBI Direktörü Melvin Matibag, GMA News'e verdiği demeçte hiçbir ajanın görevlendirilmediğini belirtti. Matibag, "Adalet bakanıyla konuştum ve bana talimat beklememi söyledi. Herhangi bir hazırlığımız yok" ifadelerini kullandı.
Reuters muhabirleri, kamuflaj kıyafetli ve bazıları taarruz tüfeği taşıyan 10'dan fazla askeri personelin olay yerine geldiğini gördü. Ordunun halkla ilişkiler ofisi şefi Xerxes Trinidad, Reuters'a Senato'nun "tesisin güvenliğini sağlamak için" yardım istediğini söyledi.
İçişleri Bakanı Jonvic Remulla, ateşi kimin açtığının belirsiz olduğunu ve güvenlik kamera görüntülerinin incelenmesi gerektiğini söyledi. Remulla, dela Rosa'nın güvende olduğunu ve kendisine herhangi bir tutuklama yapılmayacağına dair güvence verdiğini belirtti.
DUTERTE'NİN SAĞ KOLU
ICC savcılık ofisi, yorum taleplerini mahkemeye yönlendirdi. Mahkemenin basın ofisi de yorum talebine hemen yanıt vermedi.
Dela Rosa, Duterte'nin başlattığı ve binlerce uyuşturucu satıcısı olduğu iddia edilen kişinin öldürüldüğü sert operasyonun baş yöneticisiydi. İnsan hakları örgütleri, polisi sistematik cinayetler ve örtbas etmekle suçluyor.
Polis bu iddiaları reddediyor ve uyuşturucu karşıtı operasyonlarda öldürülen 6.000'den fazla kişinin tamamının silahlı olduğunu ve tutuklamaya direndiğini öne sürüyor.
Aktivistler ise gerçek ölü sayısının asla bilinemeyebileceğini söylüyor. Bu süreçte uyuşturucu kullanıcıları ve küçük satıcıların gecekondu bölgelerinde neredeyse her gün şüpheli koşullarda öldürüldüğü, bu cinayetlerin de sivil grupların ve bölge savaşlarının üzerine yıkıldığı belirtiliyor.
Çarşamba günü Senato yoğun şekilde korundu. Bazıları Filipinler'de "Bato" yani "Kaya" olarak bilinen dela Rosa'nın tutuklanmasını isteyen protestocular toplanırken, polis ekipleri huzuru sağlamak için konuşlandırıldı.
Dela Rosa'nın müttefiki Senato Başkanı Alan Peter Cayetano, Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr ile görüştüğünü ve Marcos'un kendisine Çarşamba günü yaşanan olaya hiçbir hükümet personelinin karışmadığı güvencesini verdiğini açıkladı.
Kasım ayından bu yana kamuoyunda görünmeyen dela Rosa, Pazartesi günü ilk kez Senato'ya döndü ve Marcos'a kendisini ICC'ye teslim etmemesi için çağrıda bulundu.
Dela Rosa ayrıca Yüksek Mahkeme'ye acil bir dilekçe sunarak Lahey'e transfer edilme girişiminin engellenmesini talep etti. Mahkeme Çarşamba günü yaptığı açıklamada, dilekçenin tüm taraflarına yanıt vermeleri için 72 saat süre tanıdığını duyurdu.
Dela Rosa, ülkenin artık Roma Statüsü'nün imzacısı olmadığını ileri sürerek ICC'ye herhangi bir transferin yasadışı olacağını savunuyor.
Duterte, savcının uyuşturucu karşıtı kampanyasıyla ilgili bir ön incelemenin başladığını açıkladığı 2018 yılında Filipinler'i ICC'den tek taraflı olarak çekmişti. ICC ise bir ülkenin üye olduğu dönemde işlendiği iddia edilen suçların kendi yargı yetkisi altında olduğunu belirtiyor.
Duterte, ICC'de yargılanan ilk Asyalı eski devlet başkanı olacak. Duterte, art arda yaptığı kamuoyu konuşmalarında mahkemeye kendisini kovuşturması için defalarca meydan okumuş ve halkını uyuşturucu belasından korumak için "hapiste çürümeye" hazır olduğunu söylemişti.
Hukuk ekibine göre Duterte suçsuz olduğunu savunmaya devam ediyor.
