Flamingolar her yıl Kasım ayında Kıbrıs'a gelir ve Şubat sonunda adayı terk eder. Pembe renkleri ve 1,45 metreye ulaşan boylarıyla sulak alanlarda ilgi çeken bu görkemli kuşlardan son 25 yılda 169'u kurşun zehirlenmesine maruz kaldı. BirdLife Cyprus Salı günü yaptığı açıklamada devletin bu kuşları korumakta başarısız olduğunu bildirdi.
AB destekli Life IP Pandoteira projesi kapsamında yapılan bir araştırma, Natura 2000 ile koruma altındaki iki önemli sulak alanda — Larnaka tuz gölü ve Paralimni gölünde — kurşun varlığını ortaya koydu.
BirdLife Cyprus, bu sulak alanlardaki yaban hayatı üzerindeki baskıların araştırıldığını, bunlar arasında avcılık, yasadışı erişim ve kurşun kirliliğinin yer aldığını belirtti.
Kurşun konusunda yapılan sediment ve toprak örneklemesi, göllerin belirli noktalarında yüksek kurşun konsantrasyonları tespit etti.
Larnaka tuz gölündeki yüksek kurşun konsantrasyonu, bölgedeki eski bir atış poligonuyla ilişkilendirildi.
Eski atış poligonundan uzaklaştıkça kurşun yoğunluğunun düşmesi, poligonun ana kirlilik kaynağı olduğunu gösterdi.
Tuz gölü kompleksi, avcılığa izin verilen Meneou'daki Latsi gölünü (Soros gölü olarak da bilinir) de kapsıyor.
Latsi gölünde yapılan ayrı bir çalışma, kurşun varlığını doğruladı ve bunun av fişeklerindeki kurşun saçmalardan kaynaklandığını ortaya koydu.
BirdLife Cyprus, "Yaban hayatı üzerindeki etki zaten gözle görülür durumda" dedi.
Av Fonu'ndan elde edilen verilere göre 2020'den bu yana Larnaka tuz gölü kompleksinde 169 flamingo kurşun zehirlenmesine maruz kaldı.
Paralimni'de ise yerel göldeki kurşun kirliliği yine avcılık ve atıcılık faaliyetlerinden kaynaklanıyor.
Koruma altındaki alanın güney tarafında hâlâ faaliyette olan bir atış poligonu bulunuyor. Ayrıca Natura 2000 alanının bir bölümünde av sezonunda avcılığa izin veriliyor.
Saçmalar gölün sedimentleri arasında birikerek sulak alandaki kurşun yoğunluğunun artmasına neden oluyor.
Avrupa Adalet Divanı 2012 yılında Kıbrıs'ı Paralimni gölünü korumadığı gerekçesiyle mahkûm etti. Mahkeme, göl ekolojisini ciddi tehlikeye sokan faaliyetlere göz yumulduğuna — su yılanının korunması için önlem alınmadığına — hükmetti.
Mahkeme kararında sorunlu faaliyetler arasında atış poligonunun işletilmesi de yer aldı.
BirdLife Cyprus, 2023'te sulak alanlar yakınında kurşun saçma kullanımını yasaklayan bir yasa çıkarılmasına rağmen bu yasanın uygulanmadığına dikkat çekti.
Yasanın uygulanmasının yanı sıra, bu bulgular sulak alanların restore edilmesi gerektiğini, su kuşlarının kurşun zehirlenmesi riskinin en aza indirilmesi gerektiğini ve Avrupa Komisyonu'nun av saçmaları ile balıkçılık ağırlıklarında kurşun kullanımını AB genelinde tamamen yasaklama önerisinin desteklenmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Alternatif malzemeler zaten mevcut.
BirdLife Cyprus, kurşunun son derece zehirli bir metal olduğunu ve güvenli bir maruziyet düzeyinin bulunmadığını vurguladı.
Kuruluş, çevredeki kurşun varlığının "biyoçeşitlilik ve insan sağlığı için ciddi bir tehdit oluşturduğunu ve acil önlem alınmasını zorunlu kıldığını" ekledi.
"Bu sulak alanlar her yıl binlerce göçmen kuşa ev sahipliği yapıyor. Bu alanları korumak hem doğa hem de halk sağlığı açısından son derece önemli."
AB tarafından finanse edilen Life IP Pandoteira projesi, BirdLife Cyprus dahil 14 ortağın katılımıyla 2019'dan 2029'a kadar sürecek.
