Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres'in bu haftaki Kıbrıs ziyareti sırasında adanın iki tarafını birbirine bağlayacak yeni geçiş noktalarının açılmasına yönelik müzakereler, tarafların geçen yıl üzerinde anlaştığı dört lokasyonluk paketin bölünüp bölünmemesi konusunda kilitlendi. Cyprus Mail'e konuşan üst düzey kaynaklar, bu durumun Cuma günü netlik kazandığını belirtti.
Dört yeni geçiş noktasının aynı anda açılması fikri, geçen yıl Mart ayında Cenevre'de yapılan Kıbrıs sorununa ilişkin genişletilmiş toplantıdan bu yana üzerinde mutabık kalınan formüldü. Guterres, bu toplantıda taraflara İsviçre'den her birine ikişer yeni geçiş noktası önerme talimatıyla göndermişti.
Dört ay sonra, New York'taki bir sonraki genişletilmiş toplantıda Kıbrıslı Rum tarafı, Athienou ile Lefkoşa'nın Aglandjia banliyösünü birbirine bağlayacak ve her iki ucunda birer geçiş noktası bulunan bir yol fikrini masaya koydu.
Kıbrıslı Türk tarafı ise Lefkoşa'nın doğusundaki Mia Milia banliyösünde ve Larnaka'nın kuzeyinde yer alan en güneydeki Kıbrıslı Türk köyü Louroujina'da geçiş noktaları önerdi.
Ancak kaynaklara göre Kıbrıslı Rum tarafı, Çarşamba günü Guterres ve Kıbrıslı Türk tarafıyla yapılan üçlü toplantıya, Guterres'in ziyaretinin ardından paketi bölme ve planlanan dört geçiş noktasından sadece ikisini açma fikriyle geldi.
Kaynaklar, "New York'tan bu yana haritada olan Louroujina paketten çıkarıldı" dedi. Bunun yerine, Athienou ile Aglandjia'yı birbirine bağlayan yolun Mia Milia geçiş noktasıyla birlikte açılması ve Louroujina geçiş noktasının başka bir zamana ertelenmesi fikri öne sürüldü.
Buna karşılık Kıbrıslı Türk tarafı, dört geçiş noktasının tamamının açılmasını içermeyen herhangi bir geçiş noktası açılışını tartışmayı kesin bir dille reddetti. Kaynaklar, Kıbrıslı Türk tarafının "Paket bozulduktan sonra geriye kalanı tartışmanın bir anlamı yok" dediğini aktardı.
New York'ta üzerinde anlaşılan dört geçiş noktası paketinin değiştirilip değiştirilmeyeceği sorusu, son aylarda iki taraf arasında bir anlaşmazlık noktası haline gelmişti. Kıbrıslı Türk lideri Tufan Erhurman, Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis'i başlangıçta üzerinde anlaşılan dört lokasyona bağlı kalmak yerine Lefkoşa'nın eski şehrinde yeni bir yaya geçiş noktası önermekle eleştirmişti.
Erhurman, "Dört geçiş noktamız varken... birkaç yüz metrelik bir sorunu çözmek için sürekli yeni öneriler geliştirmek, şimdi bunu bir kenara bırakıp çözülmemiş bu noktalara ek olarak yeni geçiş noktalarını tartışmayı teklif etmek, işe çomak sokmaktan ve meseleyi imkansız bir sonuca doğru itmekten başka bir şey değil" ifadelerini kullandı.
Ekim ayında göreve geldiğinde "önünde dört yeni geçiş noktasını işaretleyen bir harita bulduğunu" belirten Erhurman, bu nedenle bu dört noktadan sapmanın süreci gereksiz yere karmaşık hale getirme girişimi olduğuna inandığını söyledi.
Bu konuda Hristodulidis daha önce birincil amacının "tüm Kıbrıs halkının günlük yaşamını kolaylaştıracak" geçiş noktaları açmak olduğunu ve "asıl meselenin sadece Kıbrıslı Türklere hizmet eden bir geçiş noktası açmak olmadığını" vurgulamıştı.
"Tüm Kıbrıs halkı için karşılıklı memnuniyetin olması önemlidir" diyen Hristodulidis, "dört geçiş noktasının da açılmasına hazır olduğunu" eklemişti.
Çarşamba günkü üçlü toplantının ardından Guterres, güven artırıcı önlemler, toplantı metodolojisi ve görüşmelerin özü konularında "yeterli ilerleme" kaydedildikten sonra, adanın iki tarafı, üç garantör ülke (Yunanistan, Türkiye ve Birleşik Krallık) ile Kıbrıs sorununa ilişkin başka bir genişletilmiş toplantı düzenlemeyi planladığını söyledi.
Bu arada Hristodulidis, Kıbrıs sorununun "özünün" 2017'de İsviçre'nin Crans-Montana kayak merkezinde müzakerelerin çökmesinden bu yana ilk kez tartışılmasından memnuniyet duyduğunu ifade etti.
Güven artırıcı önlemlerle ilgili "yeterli ilerlemenin" ne anlama gelebileceği sorusuna Hristodulidis, yeni geçiş noktalarının açılması gibi bir güven artırıcı önlemin hayata geçirilmesinin "kesinlikle olumlu bir gelişme olacağını" ancak genişletilmiş bir toplantının düzenlenmesi için "bunun bir ön koşul olmadığını" vurguladı.
Erhurman ise toplantının ardından Guterres'in gelişinden önce olduğundan daha "umutlu" olduğunu söyledi ve güven artırıcı önlemler konusunda "temelleri doğru atmadıkça bir çözüme ulaşamayacağımızı her zaman söyledik" diyerek sözlerini şöyle sürdürdü: "Temelleri doğru atmak, güven artırıcı önlemlerde ve metodolojide anlamlı ilerleme kaydetmek anlamına gelir. Bu nedenle, Guterres'in toplantılardaki yaklaşımı ve son açıklamalarıyla bu bir ölçüde teyit edilmiş oldu."
